Sắc phong mang niên đại 1657 (Thịnh Đức 5) cho thành hoàng Lão Tử ở xứ Đông

 Tin đầu tiên là của báo Hải Phòng đăng tải từ năm 2022.

Các thông tin cập nhật và bổ sung thì sẽ dán dần lên ở dưới đó như mọi khi.

Thông tin khoa học ngày hôm nay (11/4/2026) : Tọa đàm "Hải Phòng đất và người - nhìn từ khoa học địa lý phong và lịch sử tôn giáo gắn với nguồn lực biển"

Tọa đàm được tổ chức sáng nay tại Hải Phòng.

Các đơn vị tổ chức: Hội Hải Phòng học - Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Hải Phòng - Phân Hội Khoa học Địa lý Phong thủy Việt Nam (Hội Địa lý Môi trường Việt Nam).

Tôi có trình bày một tham luận với tiêu đề: "Hải Phòng và xứ Đông với nguồn lực biển – nhìn từ lịch sử giao lưu tôn giáo thời kì đầu tiên".

Thông tin lấy từ trang của Phân Hội Khoa học Địa lý Phong thủy Việt Nam (Hội Địa lý Môi trường Việt Nam).

Đền Tranh ở Ninh Giang - "Đền Tranh cổ (chính hiệu)" và "Đền Tranh mới", cập nhật 2026

"Đền Tranh" hay "Đền Tuần Tranh" ở xã Ninh Giang thuộc Hải Phòng hiện nay.

Câu chuyện kéo dài nhiều năm nay. 

Buồn cười nhất là mấy ông Tranh mới (đền Tranh mới, dựng sau, ăn theo) lại cứ ra sức bảo mình là "Tranh thật", "Tranh cổ", "Tranh chính (chính hiệu)" !

Ở đời, các ông bà "mới" thì hay lu loa nhận mình là "thật", là "cổ", là "chính (chính hiệu)" ! 

1. Đại khái, hồi còn huyện Ninh Giang, thì như sau (xem bài ở bổ sung):

"Lãnh đạo UBND huyện Ninh Giang khẳng định hiện nay, trên địa bàn chỉ duy nhất một di tích mang tên đền Tranh - thờ Quan lớn Tuần Tranh thuộc thôn Tranh Xuyên, xã Đồng Tâm (nay là khu dân cư Tranh Xuyên, thị trấn Ninh Giang)".

2. Rồi huyện Ninh Giang không còn nữa sau ngày 1/7/2025, thì tình hình như sau (cũng xem bài ở bổ sung):

"Theo phản ánh gửi tới Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam ngày 5/3, nhiều người dân băn khoăn trước việc tồn tại cùng lúc nhiều cơ sở thờ tự mang tên “Đền Tranh”, gây nhầm lẫn cho khách thập phương. Theo tài liệu mà phóng viên thu thập được cho thấy, trước đây UBND huyện Ninh Giang (tỉnh Hải Dương cũ) đã có văn bản khẳng định: trên địa bàn chỉ có duy nhất một di tích mang tên Đền Tranh – thờ Quan lớn Tuần Tranh, thuộc thôn Tranh Xuyên, xã Đồng Tâm (nay là khu dân cư Tranh Xuyên, xã Ninh Giang, TP Hải Phòng)."

Đào Cam Mộc và Đào Lôi - cha con trong thần tích và ghi chép trong chính sử

Vừa rồi, tại Tuần Châu Hà Nội (liên tưởng đến Tuần Chầu của chúa đảo Đào Hồng Tuyển), có một hội thảo khoa học về nhân vật lịch Đào Cam Mộc - một công thần khai quốc của triều Lý, mà trực tiếp là có công lớn trong việc đưa Lý Công Uẩn lên ngôi.

Hình ảnh cuốn kỉ yếu hội thảo ở dưới đây là lấy về từ Fb của học giả Nguyễn Thị Phương Chi - một tác giả tham gia hội thảo.

Thánh Mẫu Lê Chân (Hải Phòng) và bảo vật quốc gia 2024

Văn nghệ Thứ Bảy : "Theo hướng con tàu" (thơ Trương Minh Hiếu)

Năm 2024, anh vừa xuất bản một tập thơ vạm vỡ mang tên Cội. Tập thơ đầu tay của một cây viết đã ngoài 50 tuổi. Đúng hơn là ngoài 50 anh mới trở lại với thơ, mở đầu bằng Cội.

Anh giống như anh chị em Búp Trên Cành chúng tôi, là đều viết từ thuở lên mười. Có thơ văn đăng báo lúc mới học cấp 1 - cấp 2 ngày xưa.

Anh là kĩ sư chế tạo máy tốt nghiệp Bách khoa Hà Nội (chuyên ngành hàn và công nghệ kim loại), và lập nghiệp tại đất Cảng. Bây giờ, anh là giám đốc công ti Bảo Việt Nhân thọ Hải Phòng.

20 hôm trước, anh và nhóm anh chị em Búp Trên Cành ở đất Cảng đón chúng tôi tới. Một ngày ra sách đầm ấm, một lần hội tụ tại đất Cảng vừa xa lại vừa gần.

Nhà Búp và nhóm tác phẩm "Duyên 2", kỉ niệm 5 năm và ra sách (Hải Phòng, 8/12/2024)

Tóm tắt (tin tham khảo của báo chí):

"Năm 1976 - 1990, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Thái Bình tổ chức lớp đào tạo, bồi dưỡng các em thiếu nhi có năng khiếu văn học nghệ thuật vào các tháng hè, các tác phẩm của học sinh lớp bồi dưỡng được đăng tải trong chuyên mục Búp trên cành thuộc Tạp chí Văn học Nghệ thuật tỉnh. Năm 2014, học viên của các lớp bồi dưỡng đã tập hợp, phát động nhiều cuộc sáng tác, tham gia các cuộc thi về văn học nghệ thuật."

"Tập thơ và văn xuôi "Duyên" tập 2 do Nhà xuất bản Hội Nhà văn phát hành. Tác phẩm bao gồm 219 bài viết, bao gồm 193 bài thơ, 26 bài văn xuôi thuộc nhiều chủ đề của 72 tác giả nguyên là học sinh lớp bồi dưỡng, trong số này, có 3 tác giả hiện là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh. Đây là tác phẩm tiếp nối của tập thơ và văn xuôi "Duyên" tập 1 được ra mắt vào năm 2023."

Sau 10 năm, đọc tiếp câu chuyện Tiên Lãng - Hải Phòng và giải thưởng văn chương Đoàn Văn Vươn

Năm 2012, tiếng súng hoa cải Đoàn Văn Vươn nổ ra trên vùng đất Tiên Lãng (Hải Phòng). Với tư cách người quan sát, Giao Blog đã lưu tư liệu ở đây.

Sau 11 năm, đọc tiếp câu chuyện Tiên Lãng. Hiện người nông dân Đoàn Văn Vươn đã ra tù và tiếp tục công việc ngày xưa, từng bước phát triển kinh tế gia đình.

Sau 11 năm, người tổ chức trận đánh của lực lượng công an Hải Phòng (vây bắt Đoàn Văn Vươn) hồi năm 2012 là Giám đốc Đỗ Hữu Ca thì hiện đã bị khởi tố và tạm giam với tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cao Đài ra Bắc --- một tổng quan đương đại (2022-2023)

Ở miền Bắc, tại thời điểm hiện tại có hai dòng Cao Đài: 1). Tòa thánh Tây Ninh (Tây Ninh, hộ pháp Phạm Công Tắc); 2). Bản chỉnh đạo (Bến Tre, giáo tông Nguyễn Ngọc Tương).

Đại khái có một hình ảnh đại diện như sau cho dòng Tây Ninh: hình ảnh tại tòa thánh Tây Ninh vào đêm Hội Yến Diêu Trì 2022 (dâng lễ cho Đức Phật Mẫu và cửu vị tiên nương, được tổ chức vào Rằm tháng Tám hàng năm).

Mở rộng thêm, là hình ảnh trong Đại hội Nhơn sanh 2022.

Minh Thệ năm 2023 : cập nhật và bình luận sau lễ hội

Về hội Minh Thệ ở Hải Phòng, trên Giao Blog, có thể đọc nhanh lại ở đây hay ở đây. Bài viết đầu tiên về Minh Thệ của chủ nhân Giao Blog là năm 2011, bản công bố đầu tiên là trên báo giấy Kinh tế và Đô thị. Bài viết học thuật đầu tiên thì công bố trên tạp chí Văn hóa Dân gian (số 1 năm 2012, xem ở đây).

Một phần kết quả nghiên cứu được báo cáo tại hội thảo quốc tế tại Quảng Châu năm 2012 (có thể đọc nhanh ở đây và ở đây).

Tôi luôn sử dụng là "Minh Thệ" (chữ "Thệ" mang dấu nặng). Nhưng bây giờ, trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, lại ghi là "Minh Thề" (chữ "Thề" mang dấu huyền). Xem nhanh ở đây.

Văn nghệ Thứ Bảy : ra Hải Phòng trải nghiệm "cam Đồng Dụ, vú Đồ Sơn"

Đồng Dụ và Đồ Sơn là những địa danh thuộc Hải Phòng ngày nay.

Những lần trước, du lãng khu vực Đồ Sơn và Cát Bà, chủ nhân Giao Blog đã ghi nhanh ở đây (năm 2013) và ở đây (năm 2019).

Sao lại là "cam" của Đồng Dụ, và ứng với cam ấy là "vú" của Đồ Sơn. "Cam" là cam gì, và "vú" là vú gì ? Có người thì nói tránh đi thành "cam Đồng Dụ, thú Đồ Sơn" (xem bài của trang Phật tử Việt Nam ở dưới).

"Cái khó làm ló cái khôn" - công nghệ mạng mang đến khả năng đặc biệt lớn cho hội thảo từ xa

Sáng nay, Thứ Tư ngày 15 tháng 12, ở đầu cầu Hà Nội, tôi đã bày tỏ sự xúc động khi thấy hình ảnh hai vị lão thành hiện lên ở đầu Hải Phòng. Một người là học giả chuyên về sử Hải Phòng và sử nhà Mạc - bác Ngô Đăng Lợi đã hơn 90 tuổi ! Một người là cán bộ lão thành của huyện Kiến Thụy và hiện là một người nắm giữ nhiều tri thức về lễ hội dân gian - bác Phạm Đăng Khoa đã 87 tuổi.

Hai vị tham gia hội thảo kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Một số người tham gia trực tiếp thì ở đầu mối chính là Hà Nội, còn chủ yếu là tham gia trực tuyến (từ nhiều nơi trong Việt Nam và nước ngoài). Hai vị lão thành của Hải Phòng ngồi trước màn hình máy tính ở nhà riêng tại Hải Phòng rồi trình bày tham luận hay phát biểu qua mạng !

Đó là một lợi thế rất lớn của công nghệ mạng. Chuyện bình thường của mấy năm covid kéo dài này rồi (ví dụ xem lại ở đây), thế nhưng, khi thấy hai vị lão thành trên dưới 90 tuổi tham gia hội thảo, các vị vẫn cực kì minh mẫn và sắc sảo, thì tự nhiên dâng trào cảm xúc.

Chúng tôi lại đến cung đường Thiên Lôi - thượng tuần tháng 10/2019

Vẫn ở cung đường ấy. Cứ trở đi trở lại. Ví dụ, một dạo đã đưa lên Giao Blog về cung đường Thiên Lôi ở quận Lê Chân (Hải Phòng), như sau, vào tháng 4 năm 2013.

Nước mắm truyền thống ở Cát Bà thời 1950s, và dòng họ nhạc sĩ Đoàn Chuẩn

Gần đây, trong một bài viết học thuật ngăn ngắn về Cát Bà (tâm điểm của huyện đảo Cát Hải - Tp. Hải Phòng), tôi có nhấn mạnh đến nước mắm Cát Hải - nước mắm Cát Bà với mùi khăm khẳm đặc trưng. Bài đó đã nói nhanh ở đây.

Nước mắm Cát Hải có mùi khăm khẳm đặc trưng, đó là kiến thức có được qua trải nghiệm cá nhân bằng các lần ra Cát Bà. Lần gần đây nhất là năm 2013, xem ở đây.

Lần ấy, lúc trở vào bờ, phải đi phà, thì ngẫu nhiên gặp hai ông khách say rượu người huyện Kiến Thụy, rõ ràng chở 10 lít nước mắm bằng can nhựa trắng trên xe máy, mà liêng biêng thế nào, lúc sang bờ kiểm tra đã vơi quá nửa (can bị rò rỉ hay bật nút đậy gì đó) ! Cả cái xe máy một mùi khẳm khẳm ! Hai ông thì nồng nặc mùi rượu, trộn lẫn với mùi nước mắm ! Nhớ rất rõ !

Bây giờ, qua sưu tập của bác Tạ Thu Phong, chúng ta có cơ hội nhìn lại cái thời 1950s nước mắm sản xuất ở Cát Hải - gắn với gia tộc họ Đoàn. Đó là gia tộc sản xuất nước mắm truyền đời, gắn với thương hiệu nước mắm Vạn Vân nổi danh một thời, cũng là gắn với nhạc sĩ Đoàn Chuẩn.

Thêm một nốt nhạc nữa, để biết đến Đoàn Chuẩn trong tương quan với nước mắm Vạn Vân có mùi khẳm khẳm đặc trưng, với sóng nước Cát Bà, với các làng chài của người Việt gốc Hoa.

Hôm nay, chúng tôi nói về Cát Bà và du lãng cửa sông Tam Bạc

Lại là về một chiếc cầu quay danh tiếng ở vùng đất Cảng. Đã viết về cầu quay bắc qua sông Tam Bạc trong câu chuyện về đường sắt Đông Pháp tuyến Hà Nội - Hải Phòng - Lào Cai - Vân Nam, từ năm 2014. Xem cụ thể ở đây.

Minh Thệ năm 2019

đảo Cát Hải và Thánh Mẫu Liễu Hạnh : kiệu thờ 100 tuổi, bỗng dưng thành ra 1000 tuổi

Tin về một cổ vật liên quan đến việc thờ phụng Thánh Mẫu Liễu Hạnh ở ngoài huyện đảo Cát Hải (gần Cát Bà, thuộc Hải Phòng). Chúng tôi đã du lãng nhanh ở các huyện đảo này nhiều năm về trước, nên tàm tạm có mường tượng thực tế.

Báo chí giật tít rất ghê, ví dụ: "Đột nhập đình lấy trộm khám thờ Mẫu Liễu Hạnh 1.000 năm tuổi".

Tức là cổ vật cả 1000 tuổi.

Không thề suông, thề dối được : sai lời là thần "đả tử" (đánh cho tử)

Lời thề trước thần linh, đó là nói về hội minh thệ ở Hải Phòng (uống rượu có hòa tiết gà trước sự chứng giám của thần linh, và xin thề "không tham nhũng", "không lấy của công thành của tư"). 

Tôi đã viết trên blog này về mối liên hệ giữa minh thệ ở làng tới tuyên thệ ở quốc hội. Có một vận động hành lang khá thú vị, mà mới chỉ nhắc nhanh trên blog (đọc lại ở đây), còn chưa tiện dịp để viết thành văn bản chính thức có thể thành bài học thuật.

Văn nghệ Thứ Bảy : Dân tộc học với sự hưởng lợi từ "tiện dụng" của Facebook

Fb quả là cũng có rất nhiều bất tiện. Bất tiện là ngược với tiện dụng hay tiện lợi.

Văn nghệ Thứ Bảy: tự nhiên thấy bia đá quí thời Mạc rớt xuống !

Người chủ xướng ra sự kiện hai tấm bia Mạc tự nhiên rớt xuống này là ông Nguyễn Văn Vịnh. Từ nhiều năm trước, trong liên quan đến ông Trần Đại Sỹ, tôi đã chú ý đến ông (đọc lại ở đây).

Bởi vậy, từ khá lâu, lúc nhận được một mail qua hộp thư (mail là một bức thư của một ông cụ rất bí ẩn gửi cho ông Nguyễn Văn Vịnh), tôi đã ngầm đoán ra sự thể rồi. Lúc đó, chỉ thảo luận trong nhóm một cách lặng lẽ. Không đưa ra bên ngoài.

Sau đó thì sự kiện lên mặt báo và các mạng xã hội. Trong nhóm, không ai tham gia. Chỉ quan sát.

Bây giờ là một chia sẻ gần đây nhất của ông Vịnh (do ông Đỗ Minh Tuấn thực hiện việc phỏng vấn). Để cho rộng đường dư luận.