Nhà toán học Ngô Bảo Châu viết về Phủ Tây Hồ và Liễu Hạnh công chúa

Ngô Bảo Châu là nhà toán học có quan tâm nhiều đến các vấn đề văn hóa xã hội đương đại. Nhiều khi, từ góc nhìn khác, anh đưa đến những bình luận hay diễn đạt khá thú vị về một vấn đề gì đó. 

Cũng nhiều khi, do ngoài chuyên môn, nên các bình luận của anh Ngô đi chệch hướng, nhầm lẫn, mà dân chuyên môn sẽ phì cười. Giao Blog đã từng giật mình về việc anh phê phán một bản dịch công trình tiếng Pháp đã xuất bản trước năm 1945. Đọc lại cụ thể ở đây - entry cũ "Giới hạn của tri thức và những khoảnh ruộng riêng : Ngô Bảo Châu siêu toán nhưng lơ mơ về sử" (tháng 6/2019)

Gần đây, anh Ngô viết về việc thành phố Hà Nội muốn triển khai dự án đường cao tốc quanh Hồ Tây, trong đó có đề cập đến Phủ Tây Hồ và Liễu Hạnh công chúa. Người như tôi, đọc lời dẫn chuyện của anh về nội dung này, thì thấy khá ngộ nghĩnh. Nhà toán học, đúng vẫn là nhà toán học thật, đi ra ngoài chuyên môn, là thấy có khi rất ngộ nghĩnh. Tôi có cảm giác nội dung anh viết như của một học sinh cấp ba (Trung học Phổ thông) ở Hà Nội viết về một điểm du lịch (ví dụ là Phủ Tây Hồ) sau cuộc dã ngoại do nhà trường tổ chức cho toàn bộ học sinh trong trường.

Về năm Ngọ 2026 - bài viết trên tạp chí Công Thương số Tết

Năm Bính Ngọ 2026 đang đến gần.

Trước thềm năm mới, tôi viết về một câu đồng dao. Bài trên Tạp chí Công Thương (cơ quan ngôn luận của Bộ Công Thương) số Tết, từ trang 96 đến trang 98.

Câu đồng dao giản dị mà kết nối đa chiều, tôi gọi là "lịch sử đa thanh". Bởi ta thấy thấp thoáng bóng ngựa sắt Thánh Gióng, lại thấy vó ngựa của vua Lê Lợi, hay đoàn tuấn mã của vua Quang Trung. Đặc biệt, tôi dành cho một chút, giúp ta nhớ về Đàng Trên với vua Mạc Kính Khoan - người vẫn xưng đế tại vương quốc Nam Việt (kinh đô Cao Bình) lúc bấy giờ.

Sử quan của tôi là có 3 Đàng, gồm Đàng Trên - Đàng Ngoài - Đàng Trong. Không phải chỉ có Đàng Ngoai và Đàng Trong như quan niệm thường thấy xưa nay.

Thứ Bảy cuối cùng năm Tị trùng ngày Valentine 14/2/2026 tại chùa Hà - nơi cầu duyên ở Hà Thành

Nay là 27 tháng Chạp.

Người Hà Nội và vùng lân cận đi cầu duyên ở chùa Hà từ khi nào ?

Trả lời nhanh: trào lưu mới thôi. Cụ thể thì hãy đọc các bài học thuật của nhóm chúng tôi.

Cầu duyên ở chùa Hà thì cầu vị thần nào ? Cụ thể cũng đợi các bài học thuật.

Nhưng bây giờ, thời điểm đầu năm 2026, rõ ràng, chùa Hà không chỉ thu hút giới trẻ Hà Nội và các tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng, mà người ở Nam Bộ hay Cao nguyên Trung phần (Tây Nguyên) cũng lặn lội ra dâng lễ cầu duyên. Thứ Bảy cuối tháng trước, tôi nói chuyện dài dài với một nhóm bạn nam trẻ tuổi đi xe máy ra từ Thanh Hóa và một nhóm bạn vừa nam vừa nữ ở Đồng Nai đi máy bay ra.

Hôm nay, Thứ Bảy cuối cùng của năm Tị, lại trùng vào ngày Lễ tình nhân (gần đây được nói lái thành Va-lung-tung), nên từ 2 h chiều thì đông khách, mặc dù nhiều trường đại học đã cho sinh viên về quê từ lâu rồi. 

Tết Bính Ngọ 2026 - tết đầu tiên thực cảm về quê mới chạy dài từ Cầu Bo tới Phố Hiến

Chúng tôi đã tha thẩn ở làng Bo, ăn ổi Bo, tắm sông Bo và đi đi lại lại trên hai cây cầu Bo (cầu Bo cũ và cầu Bo mới),...

Bây giờ, từ cầu Bo mới, chúng tôi có thể thẳng tiến đến Phố Hiến. Quê mới trải dài từ phố Hiến Nam đến làng vườn Bách Thuận, lại cũng có thể nói liền một dải từ Diêm Điền đến tận Khoái Châu,...

Thực cảm thấy rõ khi Tết Bính Ngọ ập đến, hiện lên trên trang bìa tạp chí văn nghệ chung của hai quê cũ, giờ lấy tên là "Tạp chí Văn nghệ Phố Hiến".

Kinh tế ban đêm dựa trên nền tảng văn hóa ở Việt Nam - chúng tôi đã nói vào mùa hè năm 2025

Tôi nhấn mạnh đến hai điểm sáng có ý nghĩa thúc đẩy kinh tế ban đêm: 1). Hành lang pháp lí (tiêu biểu là nghị quyết về "kinh tế tư nhân"); 2). Hệ thống kĩ thuật (tiêu biểu là hệ thống thanh toán và nạp thuế).

Cụ thể thì xem trong video của ANTV (đã phát trong năm 2025).

Cầu Giấy và giải phóng mặt bằng cuối năm 2025 đầu năm 2026 - làm đường vành đai 2.5

Điểm tin từ các nơi.

Có một ít ảnh là của tổ dân phố (ảnh đã công khai).

Năm ngựa 2026, luận giải về chi "Ngọ" của học giả Nguyễn Cung Thông ("Ngọ" là kí âm "Ngựa" của tiếng Việt cổ)

Nguyễn Cung Thông là một học giả đặc biệt hiện đang cư trú ở hải ngoại. Ông có tình yêu mãnh liệt với tiếng mẹ đẻ, được biết đến nhiều năm nay về loạt bài luận giải nguồn gốc Việt cổ của hệ thống 12 con giáp.

Tôi đã đọc ông từ đầu thập niên 1990, lúc còn học đại học, với những tập san hiếm hoi về tư tưởng và cổ sử Việt Nam. Các tập san thú vị ấy, hồi đó, chúng tôi tìm được ở hiệu sách cũ (một hiệu sách cũ ở đầu đường Bà Triệu, nay không thấy còn nữa). 

Tôi gặp trực tiếp Nguyễn Cung Thông và nghe ông trình bày học thuật lần đầu tiên năm 2008 tại hội thảo quốc tế Việt Nam học - tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Mĩ Đình), trong Tiểu ban về văn hóa (người điều hành Tiểu ban lúc đó là thầy Ngô Đức Thịnh). 

Trên Giao Blog luôn cập nhật các công bố mới của ông về tiếng Việt, ví dụ ở đây hay ở đây.

Một kỉ niệm đặc biệt là cuối năm 2019, kỉ niệm 100 năm chữ quốc ngữ (1919-2019), chúng tôi đã cùng tụ về một hội thảo tại Đà Nẵng. Nhóm các anh Bùi Văn Tiếng - Trần Đức Anh Sơn - Thân Hà Thống Nhất (Tao Đàn thư quán) là chủ nhà, chúng tôi đến từ bốn phương (anh Nguyễn Cung Thông anh Trần Quốc Anh và rất nhiều người từ hải ngoại; tôi và hậu duệ của cụ Nguyễn Văn Vĩnh từ Hà Nội; ông Nguyễn Q. Thắng từ Sài Gòn, một số lưu học sinh từ Trung Quốc và Nhật Bản,...). Xem lại tin năm 2019 ở đây.

Cách mạng và truyền thống : nơi thờ tự các lãnh đạo cao cấp của Đảng vào dịp Tết Bính Ngọ 2026

Tôi mở entry này để sưu tầm tư liệu.

Tư liệu được lấy từ nhiều người khác nhau. 

Năm ngựa 2026, luận giải về chi "Ngọ" của học giả Đinh Văn Tuấn ("Ngọ" trước thời Hán chỉ con hươu !)

Người bình thường vẫn đinh ninh: "Ngọ" từ khởi thủy đã gắn với "ngựa".

Nhưng từ góc nhìn học thuật, hóa ra, không phải vậy.

Theo khảo cứu của bác Đinh Văn Tuấn thì, thời xa xưa, trước thời Hán, thì "Ngọ" lại chỉ "hươu" (lộc), mà chưa phải "ngựa"(mã). Tức là, từ Hán trở về sau này, "Ngọ" mới chỉ "ngựa" !

Nhắc lại cho rõ, theo học giả Đinh Văn Tuấn: thời xa xưa, có chữ "Ngọ" trong 12 chi để tính thời gian, nhưng đầu tiên "Ngọ" có nghĩa là "con hươu". Rồi sau đó, phải tới thời Hán, "Ngọ" mới được gán cho nghĩa mới là "ngựa".

Học giả Đinh Văn Tuấn thì khẳng định rõ: hệ thống 12 chi (12 con giáp) được hình thành có lớp lang, từ từ, qua một trường kì lịch sử với bao nhiêu di vật di chỉ còn thấy được tại Trung Quốc. Các nước xung quanh, trong đó có Việt Nam thì tiếp nhận ảnh hưởng hệ thống 12 chi này. 

Những bước đột phá của khoa học Trung Quốc : Xóa bỏ luận án giấy, trao bằng tiến sĩ cho những phát minh thực tiễn

Tin đầu tiên báo ĐSPL (bài của Đức Khương).

Dưới đó là các tin bài bổ sung và cập nhật như thường khi.

Quốc mẫu Hoàng Thị Loan - Nghệ An động thổ Đền thờ Quốc Mẫu đầu tháng 2 năm 2026

 Ảnh có chữ "quốc mẫu" chính thực đã xuất hiện trên trang của Báo Nghệ An vào chiều hôm qua (9/2/2026).

Chiến thắng lịch sử của nữ thủ tướng Nhật Bản Takaichi đầu năm 2026 - nhiều cái nhất

Nữ thủ tưởng Nhật Bản đầu tiên vừa giành chiến thắng ngoạn mục trong bầu cử quốc hội. Nhiều con số đáng ghi nhớ, bởi lập kỉ lục trong lịch sử tuyển cử tại Nhật Bản.

Tin mở đầu lấy từ VNN.

Các tin cập nhật và bổ sung từ nhiều nguồn khác nhau sẽ dán dần lên ở dưới đó như mọi khi.

Chuyện nàng dâu nuôi mẹ chồng bằng sữa của mình (đọc lại ngày Chủ Nhật)

Đây đã là Chủ Nhật thứ hai của tháng 2 năm 2026. Mới có ngày 8/2, mà đã là Chủ Nhật thứ hai, bởi tháng 2 năm 2026 mở đầu bằng ngày 1 chính là Chủ Nhật !

Tuần qua, nhiều người nhiều nơi nóng ran về chủ đề gia đình và giáo dục gia đình. Nên cuối tuần, lúc giải lao, đọc lại sách "Thập nhị tứ hiếu" (24 gương hiếu hạnh).

Mình thì từ lâu luôn chủ trương cần có giới thiệu về "Nhị thập tứ hiếu" hay "Hiếu kinh" cho học sinh cấp tiểu học ở Việt Nam hiện nay. Hiếu hạnh là căn bản của con người Á Đông.

Trang phục của người Dao - hoa văn và kĩ thuật in hoa văn bằng sáp ong

Lấy hai bài đầu tiên từ website của Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật.

Các bổ sung và cập nhật sẽ được dán dần lên ở dưới đó như mọi khi.

Có một số video được đưa vào để thấy rõ cách in sáp ong.