Home

Home
Nắng thì cày ruộng, mưa thì đọc sách 晴耕雨讀

15/07/2026

Câu chuyện phiên dịch - đầu thời Thiệu Trị 1840s phát hiện: từng nhầm lẫn "Thủy Xá" với "Hỏa Xá", do thông ngôn nhầm hồi 1830s !

Đầu thời Thiệu Trị, tức đầu thập niên 1840, vua các xứ Thủy Xá và Hỏa Xá vào cống. 

Triều đình lúc đó mới phát hiện ra sự nhầm lần trong thông ngôn trước đây !

Bản thân Thủy Xá cũng biết là nhầm, đã xin sửa chữ "Hỏa" thành chữ "Thủy" cho đúng. Có nghĩa là, đầu thời Minh Mệnh, vào cống đầu tiên chính là "Thủy Xá" (nhưng bị dịch nhầm thành "Hỏa Xá").

Tên vua của hai nước đó là Vĩnh Liệt (Thủy Xá) và Ma Thát (Hỏa Xá).

14/07/2026

50 năm Búp Trên Cành : "Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp" (bài Nguyễn Sĩ Đại, cho tập "Những tác phẩm đoạt giải 1973-1988")

Bài viết của nhà báo học giả Nguyễn Sĩ Đại đăng trên hệ thống ấn phẩm báo Nhân Dân vào ngày 22/6/2026.

Đây là bài viết giới thiệu cho xuất bản phẩm Búp trên cành - Những tác phẩm đoạt giải 1973-1988 (Nxb Văn học, 2026).

Văn hóa doanh nghiệp - về FPT qua một cuốn sách hút dư luận vào tháng 6 năm 2026 (cập nhật tiếp)

Vẫn trong mạch quan sát về văn hóa doanh nghiệp của Việt Nam hiện nay.

Về riêng FPT thì đây là entry số 3 (các entry 1 và 2 thì xem ở đây và ở đây).

Đến ngày 13/7/2026, thấy báo CA Tp. Hồ Chí Minh lên bài đầu tiên.

13/07/2026

Điểm tin trước chung kết WC 2026 : World Cup 2030 có thể mở rộng từ 48 đội (2026) lên 64 đội

WC 2026 đang đi vào chặng cuối. Hiện còn lại 4 đội mạnh nhất (từ 48 đội ở vòng loại, loại dần qua các vòng tiếp theo). 

Từ 4 đội mạnh nhất này (Anh, Pháp, Argentina, Tây Ban Nha), đi tiếp, sẽ có các trận tranh giải 3 (đội thua nghiễm nhiên là về 4) và tranh giải vô địch (đội thua nghiễm nhiên là về nhì).

Hiện các đội còn nghỉ trong một thời gian ngắn.

Nhân đó, phía FIFA đưa tin: FIFA nghiên cứu mở rộng World Cup 2030 lên 64 đội ! Ôi lên 48 đội như WC 2026 này đã làm chúng ta, những người mộ điệu môn túc cầu, mệt nhoài bởi số trận đấu quá khủng ! Thế mà, 4 năm nưa, tại WC 2030, còn lên tận 64 đội !

Bù lại, có thể đội tuyển Việt Nam cũng sẽ góp mặt vào WC 2030 ! Hoặc 2034 chăng ?

07/07/2026

Văn hóa doanh nghiệp - về FPT qua một cuốn sách hút dư luận vào tháng 6 năm 2026 (cập nhật từ 7/7)

Sách của tác giả Nguyễn Thanh Nam hút dư luận vào tháng 6 năm 2026 (xem entry đầu, ở đây).

Cuối tháng 6, có tin đồn là tác giả đã bị bắt.

Sang tháng 7, phía cơ quan chức năng đã đưa thông tin chính thức về việc bắt tạm giam tác giả Nguyễn Thành Nam và một người nữa. Tin đã được VTV1 đưa chính thức ở bản tin 19 giờ ngày 7/7/2026.

Tối cùng ngày, phía FPT cũng đã lên tiếng.

04/07/2026

Đại học Việt Nam 2026 và việc tuyển sinh tháng 6 - 7 : Điểm sàn, điểm thi tốt nghiệp PTTH, điểm HSA, điểm SAT, điểm IELTS,...

Nhiều năm nay, đại học ở Việt Nam đa dạng hóa hình thức thi tuyển (tuyển sinh) bậc đại học. Đại khái có thể kể đến các điểm như sau:

- đa hóa nguyện vọng: một học sinh đã tốt nghiệp PTTH (thi và đã có điểm các môn thi tốt nghiệp) có thể đệ trình rất nhiều nguyện vọng (trường A, trường B, trường C,...nhiều nhất là 15 nguyện vọng).

- đa dạng phương thức tuyển sinh: điểm thi tốt nghiệp PTTH, điểm HSA, điểm SAT, điểm IELTS,...

Kì thi tốt nghiệp PTTH 2026, với 4 môn thi (ngoài Văn, Toán, có 2 môn theo lựa chọn tổ hợp của mỗi học sinh), diễn ra sớm hơn các năm trước. Thi 4 môn vào đầu tháng 6, đến ngày 30 tháng 6 có điểm các môn.

03/07/2026

Zomia và quan điểm của James C. Scott về miền cao tự do

Về học giả James Scott, thì trước đây, Giao Blog đã điểm tin, ví dụ ở đây (năm 2024).

Ông là người đưa ra thuật ngữ thú vị là zomia. Hồi năm 2012, trong khuôn khổ một hội thảo quốc tế tổ chức tại khoa Nhân loại học thuộc Đại học Trung Sơn (Quảng Châu, Quảng Đông), một nữ học giả người Đài Loan đã trình bày về zomia, đưa đến một tranh luận thú vị giữa nhiều bên (ghi chép cuộc tranh luận đó có thể đọc trong quyển sách đã xuất bản năm 2014, ở đây).

Bây giờ đánh dấu một bài mới xuất hiện trên trang Nghiên cứu Lịch sử.

Dược liệu với di sản văn hóa và phát triển du lịch - trường hợp Ninh Bình

Bài đầu tiên in năm 2025.

Dưới đó là các thông tin cập nhật và bổ sung.

Một mùa hè rực rỡ đáng nhớ 2024 - sáng mãi tinh thần NKTH

NKTH là qui định viết tắt của chúng tôi - các học sinh của Năng khiếu Tiền Hải (Phân hiệu Năng khiếu thuộc Phòng Giáo dục huyện Tiền Hải trước đây).

Mùa hè năm 2024, cuộc gặp mặt được tổ chức, còn là cơ chế "huyện Tiền Hải".
Nay không còn "huyện" nữa.
Nhưng tinh thần NKTH vẫn trường tồn. Tinh thần NKTH đã là ngọn đèn soi sáng mỗi bước chúng tôi đi.

27/06/2026

Văn nghệ Thứ Bảy : chuyện thần" lô" thần "đề" của bác Tốt - (1) Nhân một đám tang vào tháng 6 năm 2026

Bác Tốt là người thú vị.

Theo tôi thì bác rất thông minh nhưng lại rất bình dị, rất sắc xảo nhưng lại cũng rất bình dị. Cài gì bác cũng nhìn thành bình dị hết, nên cách giải các bài toán đa dạng trong cuộc sống của bác thường rất bình dị. Cứ bình dị như không có gì. 

Bác hay thủng thẳng nói lúc chúng tôi cứ hoắng lên vô cớ. Bác nheo mắt cười cười lúc bọn trẻ trâu nói những điều đao to búa lớn.

22/06/2026

Sách đã ra lò để mở đầu cho "Búp Trên Cành" ở phương Nam - Sách "Búp Trên Cành - Viết tiếp ước mơ" - tập 1 (2026)

Búp Trên Cành là một danh xưng gắn với sáng tác thiếu nhi ở Thái Bình cuối thế kỉ XX (1973 - 1998), trong đó có một tập san chuyên đăng tải sáng tác (văn, thơ, hội họa) của thiếu nhi Thái Bình có tên Búp Trên Cành (1977-1998). Sau năm 1998, Búp Trên Cành ở Thái Bình tạm thời vắng bóng. Khá lâu.

Búp Trên Cành được viết tắt là BTC.

21/06/2026

Thử đọc thơ Phạm Huy Thông (1916-1988) - thi ca của một nhà khoa học

Học giả Phạm Huy Thông có một thời gian dài du học tại Pháp, ông lấy vợ Pháp và làm việc tại Pháp.

Sau này, về Việt Nam, ông là người thành lập Viện Khảo cổ học - là Viện trưởng này trong nhiều năm. Hôm nay, ngày 21/6, một học trò của ông, là nhà khảo học Nguyễn Việt, có nhắc đến sự kiện 21/6/1988 - ngày mà học giả họ Phạm từ trần (stt trên Fb Nguyễn Việt được đưa về phần tư liệu của enry này). 

Chúng tôi hồi đó còn đang học cấp 3, nghe tin từ báo chí, rồi lời bàn của thầy cô và người lớn. Nghe đâu có một vụ hỏa hoạn gì đó vào ngày 21/6/1988, và học giả họ Phạm đã từ trần.

Mãi sau này, một ông em trong họ có giao lưu rộng với văn nghệ sĩ thời đó, có kể lại những chi tiết liên quan sự kiện 21/6/1988. Là em, nhưng hơn tôi nhiều tuổi ! Do vai dưới trong họ, nên vẫn là "đàn em" ! Ôi, em ấy kể cả mấy lần rồi, nhưng quả thực, tôi chỉ nhớ láng máng !

Về thơ ca, Phạm Huy Thông là một tác giả được Hoài Thanh - Hoài Chân giới thiệu trong danh tác Thi nhân Việt Nam (xuất bản lần đầu năm 1942). Hoài Thanh là bút danh của học giả Nguyễn Đức Nguyên (1909-1982).

19/06/2026

Phố phường Hà Nội qua ngòi bút của Thạch Lam - bản dịch tiếng Nga vừa ra lò

Tin mới từ em Liên (tên tiếng Việt của Elena - hiện là giáo viên tại Viện Các nước Á - Phi thuộc Đại học Tổng hợp Lô-mô-nô-xốp).

Tên đầy đủ của Liên là Elena Gordienko. Có thể xem lại nghiên cứu về thần y Y-éc-xanh của Liên trước đây, trên Giao Blog, ở đây.

Liên khoe: em và một nhóm học sinh dịch ra tiếng Nga.