Home

Home
Nắng thì cày ruộng, mưa thì đọc sách 晴耕雨讀

11/04/2026

Đại học Việt Nhật (VJU) có tân Hiệu trưởng - Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Oanh vốn là Phó Hiệu trưởng trong một thập niên vừa qua

Trường Đại học Việt Nhật (VJU) là một cơ sở nằm trong Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU). Năm 2026, VJU đón:

- Khóa 10 của hệ Thạc sĩ,  

- Khóa 6 của hệ Cử nhân,

- Khóa 1 cửa hệ Tiến sĩ.

Có nghĩa là, về đào tạo, VJU đã mở hệ Thạc sĩ trước nhất (đã được 10 năm), sau đó là mở hệ Cử nhân (đã được 6 năm), bây giờ thì cũng đã khai giảng hệ Tiến sĩ.

Gần đây, Hiệu trưởng đầu tiên của VJU là thầy Furuta Moto (chuyên gia về Việt Nam học của Nhật Bản, nguyên Giáo sư Đại học Tokyo, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại cương thuộc Đại học Tokyo) đã có buổi giảng cuối cùng tại VJU, nhà trường đã tổ chức buổi giảng cuối cùng đó thành một lễ tri ân thầy.

Tiếp nối công việc của thầy Furuta, bây giờ là thầy Nguyễn Hoàng Oanh.

Thầy Nguyễn Hoàng Oanh đã giữ cương vị Phó Hiệu trưởng trong suốt thời gian qua, làm tròn số là một thập niên (Hiệu trưởng Furuta, Hiệu phó Nguyễn Hoàng Oanh).

Chúc mừng thầy Nguyễn Hoàng Oanh.

Thông tin khoa học ngày hôm nay (11/4/2026) : Tọa đàm "Hải Phòng đất và người - nhìn từ khoa học địa lý phong và lịch sử tôn giáo gắn với nguồn lực biển"

Tọa đàm được tổ chức sáng nay tại Hải Phòng.

Các đơn vị tổ chức: Hội Hải Phòng học - Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Hải Phòng - Phân Hội Khoa học Địa lý Phong thủy Việt Nam (Hội Địa lý Môi trường Việt Nam).

Tôi có trình bày một tham luận với tiêu đề: "Hải Phòng và xứ Đông với nguồn lực biển – nhìn từ lịch sử giao lưu tôn giáo thời kì đầu tiên".

Thông tin lấy từ trang của Phân Hội Khoa học Địa lý Phong thủy Việt Nam (Hội Địa lý Môi trường Việt Nam).

04/04/2026

Đến cửa Lạch Trường, nhớ mấy vẫn thơ về Bà Triệu "vú dài ba thước" kiên cường đánh quân Lục Dận nhà Ngô

Chúng tôi vi vu dọc các làng ven biển ở xứ Thanh.

Chúng tôi ghé thăm phố/làng Diêm Phố dân cư đông đúc.

Chúng tôi ghé làng Nam Khê - nơi cư dân được đưa về làm muối thời Pháp thuộc.

Chúng tôi có ghé nghè Vích và chùa Vích. Vân vân.

Lạch Trường hiện lên trước mặt. Lạch Trường gắn với việc Lục Dận đưa quân theo đường thủy lên đánh Bà Triệu hồi thế kỉ thứ III.

Lạch Trường ở xứ Thanh (nhìn từ xa xa, 2026)

Hội Phủ Giầy 2026 - lần đầu tiên trong cơ chế "xã Vụ Bản tỉnh Ninh Bình" (phần chuẩn bị)

Còn khoảng nửa tháng nữa là đến Hội Phủ Giầy 2026 (tên chính thức hiện nay ở địa phương là "lễ hội Phủ Dầy").

Đây là Hội Phủ Giầy đầu tiên trong cơ chế "xã Vụ Bản tỉnh Ninh Binh". Thời còn cơ chế "xã Kim Thái huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định" (cho đến ngày 1/72025), thì các hội nghị về công tác tổ chức Hội Phủ Giầy sẽ được tổ chức bởi chính quyền huyện Vụ Bản - ví dụ, trên Giao Blog, có thể xem lại ở đây hay ở đây.

Mở entry này để ghi chép phần chuẩn bị dành cho Hội Phủ Giầy 2026 trong cơ chế mới. 

Mở đầu là tin "Hội nghị truyền, giới thiệu hình ảnh về Lễ hội Phủ Dầy" đăng trên cổng thông tin điện tử của xã Vụ Bản ngày 3/4/2026.

01/04/2026

Lễ hội Đền Trang làng Hoa Lũy năm 2026 - lần đầu tiên trong cơ chế xã Hải Châu tỉnh Nghệ An

Đền Trang là một trong ba ngôi đền của làng Hoa Lũy ở Diễn Châu (Nghệ An), xem lại trên Giao Blog ở đây.

Làng Hoa Lũy sau này đổi tên thành "Kim Lũy" (do kiêng húy vào thời Thiệu Trị), rồi thành "xã Diễn Kim" qua nhiều lần sát nhập. Xã Diễn Kim trong cơ chế huyện Diễn Châu trong mấy chục năm.

Đến 1/7/2025, "huyện Diễn Châu" được giải thể, đồng thời nhóm các xã khu vực Diễn Kim đã hình thành "xã Hải Châu". Bởi vậy, Đền Trang nay thuộc xã Hải Châu tỉnh Nghệ An.

Chính thức từ 1/4/2026, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam chuyển sang là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng

Có một quyết định chính thức của Ban Chấp hành Trung ương về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (quyết định số 12-QĐ/TW, ngày 30/3/2026).

Có nhiều tin tức liên quan trên báo chí chính thống.

Ở đây, để đánh dấu, đưa một phần quyết định (phần nội dung chính yếu) và một bài từ báo Nhân Dân về lưu trữ. 

29/03/2026

Đánh dấu nhanh 40 năm cầm bút (1986-2026) - một truyện in trong tập san "Búp Trên Cành" 1986

Chúng tôi đang chuẩn bị cho lễ kỉ niệm 50 năm Búp Trên Cành (1976-2026), đã nói ở đây hay ở đây. Trong bối cảnh đó, hôm nay, tôi dành riêng cho mình một entry này để ghi kỉ niệm 40 năm cầm bút của chính tôi (1986-2026). 

1. Như đã viết, Búp Trên Cành là tập san văn học thiếu nhi được Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình (cũng gọi là Hội Văn nghệ Thái Bình) chủ trì xuất bản từ năm 1977 đến năm 1993. Trước năm 1977 thì có cũng đã có tập san in bài vở của thiếu nhi Thái Bình nhưng chưa được đặt tên là BTC.

Búp Trên Cành gắn bó với các lớp trại hè viết văn và vẽ tranh của thiếu nhi Thái Bình được Hội Văn nghệ Thái Bình mở từ năm 1976 đến đầu thập niên 1990.

2. Các số Búp Trên Cành đang được chúng tôi tìm dần lại, từ nhiều nguồn khác nhau, để chuẩn bị cho một tuyển tập kỉ niệm 50 BTC (đã nói ở đây).

Cách đây một ngày, chúng tôi vừa tìm được BTC số 11 xuất bản năm 1986. Theo thông lệ của thời đó, bản in năm 1986 thì là bài viết đã được duyệt từ trại hè năm 1985 - tức những bài viết được chúng tôi viết vào mùa hè năm 1985 (dĩ nhiên, vẫn có thêm cả những bài đã được duyệt trước đó, ví dụ năm 1984 hay 1983).

BTC số 11 được in xong và nộp lưu chiểu vào tháng 5 năm 1986 (trại hè BTC năm 1986, thì theo thông lệ sẽ là tháng 6 năm 1986). 

Số lượng in BTC số 11 là 2000 cuốn.

25/03/2026

Tin quan trọng hạ tuần tháng 3 : Trước ngày 1/4/2026, chuyển 2 Viện Hàn lâm sang là đơn vị sự nghiệp của BCH Trung ương

Tin đã được loan trên sóng truyền hình quốc qua VTV ở gần cuối bản tin thời thời sự 19h. Theo tin này, trước ngày 1/4/2026, cùng với một số cơ quan khác, hai Viện Hàn lâm (gồm Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam) sẽ được chuyển từ cơ quan thuộc Chính phủ sang cơ quan thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mấy năm trước (tính ra cũng khoảng 10 năm trước), mình đã viết bài về nhà dân tộc học lớp mở đường của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - thời kì đầu tiên đó, các cơ quan nghiên cứu, như nhóm các học giả do Lã Văn Lô phụ trách, cũng thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

22/03/2026

Mùa xuân 2026 ở làng biển Hoa Lũy (xứ Nghệ) - hình thành "làng cá trích Diễn Kim"

Về làng Hoa Lũy, một ngôi làng độc đáo ở vùng Diễn Châu của xứ Nghệ, chúng tôi đã cùng nhau quan sát từ rất nhiều năm nay. Bản thân tôi thì bắt đầu đi khảo sát Hoa Lũy và các làng xóm xung quanh từ năm 2010, tức cách nay khoảng 16 năm.

Hoa Lũy từ trong truyền thống, hàng trăm năm qua, là làng không có chùa. Đến nay (mùa xuân 2026), cũng chưa có chùa ! Có thể đọc lại bài học thuật mới công bố ở đây và ở đây.

Hoa Lũy đã sản sinh ra 3 thế hệ nhà văn độc đáo trong thế kỉ 20 và 21: nhà văn Thanh Châu (gắn với thời kì 1930-1945 và tờ Tiểu thuyết Thứ Bảy), nhà văn Sơn Tùng (gắn với những tác phẩm danh tiếng viết về Hồ Chủ tịch), nhà văn Thiên Sơn (tác giả của nhiều bộ tiểu thuyết ở đầu thế kỉ 21 như Dòng sông chết, Đại gia, Cuộc phân tranh,...). Đọc thêm ở đây.

Mùa xuân 2026, Hoa Lũy đang rộn ràng với mùa cá trích. Bây giờ, đang hình thành làng cá trích Diễn Kim. Diễn Kim, là tên xã, "xã Diễn Kim" đã tồn tại mấy chục năm cho đến ngày 1/7/2026.

19/03/2026

Đền Tranh ở Ninh Giang - "Đền Tranh cổ (chính hiệu)" và "Đền Tranh mới", cập nhật 2026

"Đền Tranh" hay "Đền Tuần Tranh" ở xã Ninh Giang thuộc Hải Phòng hiện nay.

Câu chuyện kéo dài nhiều năm nay. 

Buồn cười nhất là mấy ông Tranh mới (đền Tranh mới, dựng sau, ăn theo) lại cứ ra sức bảo mình là "Tranh thật", "Tranh cổ", "Tranh chính (chính hiệu)" !

Ở đời, các ông bà "mới" thì hay lu loa nhận mình là "thật", là "cổ", là "chính (chính hiệu)" ! 

1. Đại khái, hồi còn huyện Ninh Giang, thì như sau (xem bài ở bổ sung):

"Lãnh đạo UBND huyện Ninh Giang khẳng định hiện nay, trên địa bàn chỉ duy nhất một di tích mang tên đền Tranh - thờ Quan lớn Tuần Tranh thuộc thôn Tranh Xuyên, xã Đồng Tâm (nay là khu dân cư Tranh Xuyên, thị trấn Ninh Giang)".

2. Rồi huyện Ninh Giang không còn nữa sau ngày 1/7/2025, thì tình hình như sau (cũng xem bài ở bổ sung):

"Theo phản ánh gửi tới Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam ngày 5/3, nhiều người dân băn khoăn trước việc tồn tại cùng lúc nhiều cơ sở thờ tự mang tên “Đền Tranh”, gây nhầm lẫn cho khách thập phương. Theo tài liệu mà phóng viên thu thập được cho thấy, trước đây UBND huyện Ninh Giang (tỉnh Hải Dương cũ) đã có văn bản khẳng định: trên địa bàn chỉ có duy nhất một di tích mang tên Đền Tranh – thờ Quan lớn Tuần Tranh, thuộc thôn Tranh Xuyên, xã Đồng Tâm (nay là khu dân cư Tranh Xuyên, xã Ninh Giang, TP Hải Phòng)."

15/03/2026

Một cuốn sách mới ra lò : người Dao ở Hà Giang

Có một cuốn sách mới về đời sống tín ngưỡng tôn giáo của người Dao ở vùng Hà Giang đã xuất bản vào những ngày tháng cuối cùng của năm 2025.

Do in vào cuối năm, nên đến đầu năm 2026, chúng tôi mới có được sách.