Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia và các tài trợ năm 2026

Mở đầu là "Thông báo kế hoạch tài trợ nghiên cứu cơ bản năm 2026".

Các tin tức khác sẽ đưa lên ở phần cập nhật hay bố sung.

Kì thi 2 trong 1 (từ năm 2015), tiếp tục hay phải thay đổi từ 2026

Nhiều năm nay, có một kì thi 2 trong 1, đó là kì thi tốt nghiệp phổ thông trung học (cấp 3), kết quả kì thi này được sử dụng để trở thành một phương thức tuyển sinh vào đại học. Có nghĩa là: 1 lần thi với 2 mục đích (tốt nghiệp ptth và tuyển sinh vào đại học).

Theo hồi cố thì kì thi 2 trong 1 này bắt đầu từ năm 2015.

Đến năm 2026, sau khi biết kết quả của kì thi 2 trong 1 trên toàn quốc (thi trong tháng 6 năm 2026), các gian lận ở điểm thi tại địa phương Tuyên Quang (vẫn là mạn Hà Giang - Tuyên Quang) được phát giác !

Vậy là, phía quốc hội Việt Nam đề xuất phải thay đổi cách thi. Có lẽ phương thức " kì thi 2 trong 1" sẽ được khép lại, để mở ra một phương thức mới. Phương thức mới có thể là trở về cách thi cũ: có 2 kì thi riêng rẽ (thi tốt nghiệp ptth riêng, thi đại học riêng). 

Thi vào đại học thì có thể có nhiều hình thức được áp dụng - mà một trong số đó chắc là thi đánh giá năng lực (HSA) của từng đại học.

Các nhà xuất bản văn học văn chương văn nghệ ở Việt Nam - nửa cuối thể kỉ XX đến đầu thế kỉ XXI

Nhân một số sự kiện vào tháng 6 và 7 của năm 2026, có một số người trong cuộc có viết những mẩu ngắn nhưng khá tường tận về các nhà xuất bản văn học văn chương văn nghệ ở miền Bắc Việt Nam từ sau năm 1945.

Hai trận cuối cùng WC 2026 : bình minh ngày 19 (Pháp - Anh) và rạng sáng ngày 20 tháng 7 (Argentina - TBN)

Trận tranh giải Ba giữa Pháp và Anh, tựa như đang có tin đổn rằng, cả hai đội đều không hứng thú lắm với chính trận này. Có thể họ cùng nhằm đến trận tranh cúp vô địch, nhưng không thể (do cùng bị thua), nên bây giờ phải đá tranh hạng Ba, họ không hứng !

Công nhận là đội Pháp tưởng vô địch, mà hóa ra, không mạnh như chúng ta tưởng !

Cũng công nhận đội Anh đá hay, nhưng không thể thắng được Arghentina có thủ quân Messi, nên đành phải ngậm ngùi gặp Pháp ở trận cuối mà thôi.

Anh - Pháp gặp nhau !

Trận quan trọng nhất và thu hút sự theo dõi của người mộ điệu toàn thế giới lúc này là cuộc đối đầu giữa Argentina và Tây Ban Nha. 

Có tin cho biết: 19 năm trước, tức năm 2007, chú Messi (thủ quân đội Argen hiện nay) đã tắm cho cháu nhỏ Lamine Yamal (tiền đạo xuất sắc của Tây Ban Nha hiện nay) ! Nhân duyên thật ki diệu ! Sau 19 năm, chú Messi và cháu Yamal lại đối đầu trong trận cầu tranh cúp vô địch WC 2026 !

Chú Messi sẽ lên ngôi vô địch WC 2026, để liên tiếp hai lần vô địch WC.

Hay là, cháu Yamal sẽ cùng đồng đội nâng cúp 2026, để ghi dấu cùng Tây Ban Nha đoạt 2 chiếc cúp danh giá nhất thế giới về bóng đá (lần trước, Yamal đã lên ngôi vô địch cùng Tây Ban Nha ở đấu trường EURO).

Câu chuyện phiên dịch - đầu thời Thiệu Trị 1840s phát hiện: từng nhầm lẫn "Thủy Xá" với "Hỏa Xá", do thông ngôn nhầm hồi 1830s !

Đầu thời Thiệu Trị, tức đầu thập niên 1840, vua các xứ Thủy Xá và Hỏa Xá vào cống. 

Triều đình lúc đó mới phát hiện ra sự nhầm lần trong thông ngôn trước đây !

Bản thân Thủy Xá cũng biết là nhầm, đã xin sửa chữ "Hỏa" thành chữ "Thủy" cho đúng. Có nghĩa là, đầu thời Minh Mệnh, vào cống đầu tiên chính là "Thủy Xá" (nhưng bị dịch nhầm thành "Hỏa Xá").

Tên vua của hai nước đó là Vĩnh Liệt (Thủy Xá) và Ma Thát (Hỏa Xá).

50 năm Búp Trên Cành : "Đọc niềm tự hào chung của Nhà Búp" (bài Nguyễn Sĩ Đại, cho tập "Những tác phẩm đoạt giải 1973-1988")

Bài viết của nhà báo học giả Nguyễn Sĩ Đại đăng trên hệ thống ấn phẩm báo Nhân Dân vào ngày 22/6/2026.

Đây là bài viết giới thiệu cho xuất bản phẩm Búp trên cành - Những tác phẩm đoạt giải 1973-1988 (Nxb Văn học, 2026).

Văn hóa doanh nghiệp - về FPT qua một cuốn sách hút dư luận vào tháng 6 năm 2026 (cập nhật tiếp)

Vẫn trong mạch quan sát về văn hóa doanh nghiệp của Việt Nam hiện nay.

Về riêng FPT thì đây là entry số 3 (các entry 1 và 2 thì xem ở đây và ở đây).

Đến ngày 13/7/2026, thấy báo CA Tp. Hồ Chí Minh lên bài đầu tiên.

Điểm tin trước chung kết WC 2026 : World Cup 2030 có thể mở rộng từ 48 đội (2026) lên 64 đội

WC 2026 đang đi vào chặng cuối. Hiện còn lại 4 đội mạnh nhất (từ 48 đội ở vòng loại, loại dần qua các vòng tiếp theo). 

Từ 4 đội mạnh nhất này (Anh, Pháp, Argentina, Tây Ban Nha), đi tiếp, sẽ có các trận tranh giải 3 (đội thua nghiễm nhiên là về 4) và tranh giải vô địch (đội thua nghiễm nhiên là về nhì).

Hiện các đội còn nghỉ trong một thời gian ngắn.

Nhân đó, phía FIFA đưa tin: FIFA nghiên cứu mở rộng World Cup 2030 lên 64 đội ! Ôi lên 48 đội như WC 2026 này đã làm chúng ta, những người mộ điệu môn túc cầu, mệt nhoài bởi số trận đấu quá khủng ! Thế mà, 4 năm nưa, tại WC 2030, còn lên tận 64 đội !

Bù lại, có thể đội tuyển Việt Nam cũng sẽ góp mặt vào WC 2030 ! Hoặc 2034 chăng ?

Văn hóa doanh nghiệp - về FPT qua một cuốn sách hút dư luận vào tháng 6 năm 2026 (cập nhật từ 7/7)

Sách của tác giả Nguyễn Thanh Nam hút dư luận vào tháng 6 năm 2026 (xem entry đầu, ở đây).

Cuối tháng 6, có tin đồn là tác giả đã bị bắt.

Sang tháng 7, phía cơ quan chức năng đã đưa thông tin chính thức về việc bắt tạm giam tác giả Nguyễn Thành Nam và một người nữa. Tin đã được VTV1 đưa chính thức ở bản tin 19 giờ ngày 7/7/2026.

Tối cùng ngày, phía FPT cũng đã lên tiếng.

Đại học Việt Nam 2026 và việc tuyển sinh tháng 6 - 7 : Điểm sàn, điểm thi tốt nghiệp PTTH, điểm HSA, điểm SAT, điểm IELTS,...

Nhiều năm nay, đại học ở Việt Nam đa dạng hóa hình thức thi tuyển (tuyển sinh) bậc đại học. Đại khái có thể kể đến các điểm như sau:

- đa hóa nguyện vọng: một học sinh đã tốt nghiệp PTTH (thi và đã có điểm các môn thi tốt nghiệp) có thể đệ trình rất nhiều nguyện vọng (trường A, trường B, trường C,...nhiều nhất là 15 nguyện vọng).

- đa dạng phương thức tuyển sinh: điểm thi tốt nghiệp PTTH, điểm HSA, điểm SAT, điểm IELTS,...

Kì thi tốt nghiệp PTTH 2026, với 4 môn thi (ngoài Văn, Toán, có 2 môn theo lựa chọn tổ hợp của mỗi học sinh), diễn ra sớm hơn các năm trước. Thi 4 môn vào đầu tháng 6, đến ngày 30 tháng 6 có điểm các môn.

Zomia và quan điểm của James C. Scott về miền cao tự do

Về học giả James Scott, thì trước đây, Giao Blog đã điểm tin, ví dụ ở đây (năm 2024).

Ông là người đưa ra thuật ngữ thú vị là zomia. Hồi năm 2012, trong khuôn khổ một hội thảo quốc tế tổ chức tại khoa Nhân loại học thuộc Đại học Trung Sơn (Quảng Châu, Quảng Đông), một nữ học giả người Đài Loan đã trình bày về zomia, đưa đến một tranh luận thú vị giữa nhiều bên (ghi chép cuộc tranh luận đó có thể đọc trong quyển sách đã xuất bản năm 2014, ở đây).

Bây giờ đánh dấu một bài mới xuất hiện trên trang Nghiên cứu Lịch sử.

Dược liệu với di sản văn hóa và phát triển du lịch - trường hợp Ninh Bình

Bài đầu tiên in năm 2025.

Dưới đó là các thông tin cập nhật và bổ sung.

Một mùa hè rực rỡ đáng nhớ 2024 - sáng mãi tinh thần NKTH

NKTH là qui định viết tắt của chúng tôi - các học sinh của Năng khiếu Tiền Hải (Phân hiệu Năng khiếu thuộc Phòng Giáo dục huyện Tiền Hải trước đây).

Mùa hè năm 2024, cuộc gặp mặt được tổ chức, còn là cơ chế "huyện Tiền Hải".

Nay không còn "huyện" nữa.

Nhưng tinh thần NKTH vẫn trường tồn. Tinh thần NKTH đã là ngọn đèn soi sáng mỗi bước chúng tôi đi.

Họ Trần ở Hoài Nhơn (Bình Định, xứ Quảng Nam xưa) - bài Phan Trường Nghị

Bài của tác giả Phan Trường Nghị.

Mình lần đầu tiên đọc nghiên cứu của bác Nghị.