Home

Home
Nắng thì cày ruộng, mưa thì đọc sách 晴耕雨讀

03/07/2026

Zomia và quan điểm của James C. Scott về miền cao tự do

Về học giả James Scott, thì trước đây, Giao Blog đã điểm tin, ví dụ ở đây (năm 2024).

Ông là người đưa ra thuật ngữ thú vị là zomia. Hồi năm 2012, trong khuôn khổ một hội thảo quốc tế tổ chức tại khoa Nhân loại học thuộc Đại học Trung Sơn (Quảng Châu, Quảng Đông), một nữ học giả người Đài Loan đã trình bày về zomia, đưa đến một tranh luận thú vị giữa nhiều bên (ghi chép cuộc tranh luận đó có thể đọc trong quyển sách đã xuất bản năm 2014, ở đây).

Bây giờ đánh dấu một bài mới xuất hiện trên trang Nghiên cứu Lịch sử.

Dược liệu với di sản văn hóa và phát triển du lịch - trường hợp Ninh Bình

Bài đầu tiên in năm 2025.

Dưới đó là các thông tin cập nhật và bổ sung.

Một mùa hè rực rỡ đáng nhớ 2024 - sáng mãi tinh thần NKTH

NKTH là qui định viết tắt của chúng tôi - các học sinh của Năng khiếu Tiền Hải (Phân hiệu Năng khiếu thuộc Phòng Giáo dục huyện Tiền Hải trước đây).

Mùa hè năm 2024, cuộc gặp mặt được tổ chức, còn là cơ chế "huyện Tiền Hải".
Nay không còn "huyện" nữa.
Nhưng tinh thần NKTH vẫn trường tồn. Tinh thần NKTH đã là ngọn đèn soi sáng mỗi bước chúng tôi đi.

27/06/2026

Văn nghệ Thứ Bảy : chuyện thần" lô" thần "đề" của bác Tốt - (1) Nhân một đám tang vào tháng 6 năm 2026

Bác Tốt là người thú vị.

Theo tôi thì bác rất thông minh nhưng lại rất bình dị, rất sắc xảo nhưng lại cũng rất bình dị. Cài gì bác cũng nhìn thành bình dị hết, nên cách giải các bài toán đa dạng trong cuộc sống của bác thường rất bình dị. Cứ bình dị như không có gì. 

Bác hay thủng thẳng nói lúc chúng tôi cứ hoắng lên vô cớ. Bác nheo mắt cười cười lúc bọn trẻ trâu nói những điều đao to búa lớn.

22/06/2026

Sách đã ra lò để mở đầu cho "Búp Trên Cành" ở phương Nam - Sách "Búp Trên Cành - Viết tiếp ước mơ" - tập 1 (2026)

Búp Trên Cành là một danh xưng gắn với sáng tác thiếu nhi ở Thái Bình cuối thế kỉ XX (1973 - 1998), trong đó có một tập san chuyên đăng tải sáng tác (văn, thơ, hội họa) của thiếu nhi Thái Bình có tên Búp Trên Cành (1977-1998). Sau năm 1998, Búp Trên Cành ở Thái Bình tạm thời vắng bóng. Khá lâu.

Búp Trên Cành được viết tắt là BTC.

21/06/2026

Thử đọc thơ Phạm Huy Thông (1916-1988) - thi ca của một nhà khoa học

Học giả Phạm Huy Thông có một thời gian dài du học tại Pháp, ông lấy vợ Pháp và làm việc tại Pháp.

Sau này, về Việt Nam, ông là người thành lập Viện Khảo cổ học - là Viện trưởng này trong nhiều năm. Hôm nay, ngày 21/6, một học trò của ông, là nhà khảo học Nguyễn Việt, có nhắc đến sự kiện 21/6/1988 - ngày mà học giả họ Phạm từ trần (stt trên Fb Nguyễn Việt được đưa về phần tư liệu của enry này). 

Chúng tôi hồi đó còn đang học cấp 3, nghe tin từ báo chí, rồi lời bàn của thầy cô và người lớn. Nghe đâu có một vụ hỏa hoạn gì đó vào ngày 21/6/1988, và học giả họ Phạm đã từ trần.

Mãi sau này, một ông em trong họ có giao lưu rộng với văn nghệ sĩ thời đó, có kể lại những chi tiết liên quan sự kiện 21/6/1988. Là em, nhưng hơn tôi nhiều tuổi ! Do vai dưới trong họ, nên vẫn là "đàn em" ! Ôi, em ấy kể cả mấy lần rồi, nhưng quả thực, tôi chỉ nhớ láng máng !

Về thơ ca, Phạm Huy Thông là một tác giả được Hoài Thanh - Hoài Chân giới thiệu trong danh tác Thi nhân Việt Nam (xuất bản lần đầu năm 1942). Hoài Thanh là bút danh của học giả Nguyễn Đức Nguyên (1909-1982).

19/06/2026

Phố phường Hà Nội qua ngòi bút của Thạch Lam - bản dịch tiếng Nga vừa ra lò

Tin mới từ em Liên (tên tiếng Việt của Elena - hiện là giáo viên tại Viện Các nước Á - Phi thuộc Đại học Tổng hợp Lô-mô-nô-xốp).

Tên đầy đủ của Liên là Elena Gordienko. Có thể xem lại nghiên cứu về thần y Y-éc-xanh của Liên trước đây, trên Giao Blog, ở đây.

Liên khoe: em và một nhóm học sinh dịch ra tiếng Nga.

17/06/2026

Các trường Nguyễn Văn Trỗi và Nguyễn Văn Bé ở Quế Lâm (Trung Quốc) - cập nhật tháng 6 năm 2026

Tư liệu về trường Nguyễn Văn Trỗi (chữ Hán viết là trường Nguyễn Văn Truy 阮文追), thì Giao Blog đã làm dần dần mà mở đầu là từ tháng 5 năm 2015 (xem ở đây).

Bây giờ, ở trung tuần tháng 6 năm 2026, làm bản cập nhật. Mà mờ đầu là tin tức về một cựu học sinh trường Nguyễn Văn Trỗi ở Quế Lâm vừa từ trần.

Mở đầu là tin từ bác Phan Chi - một người dùng FB mà tôi có thấy ở bên ngoài đời thực. Vẫn thi thoảng xem Fb của bác, mà gần nhất thì thấy bác và nhóm bạn uống bia hay giải khát gì đó cạnh đình làng Đại Yên - hôm đó, tôi đi vào làng Đại Yên có chút việc riêng. Cái cống nước ở trước mặt đình làng Đại Yên hồi thập niên 1980-1990 thì sau này biến thành đường đi (đường ấy nối thông với ngõ 218 đường Đội Cấn).

Thi thoảng đi trong ngõ, tôi cũng thấy và gật đầu chào bác Phan Chi.

15/06/2026

Hà Nội trung tuần tháng 6 năm 2026 - có một nỗi lo: nhà mình đang ở biết đâu sẽ bị giải tỏa

Mấy tháng nay, rất nhiều tuyến phố ở Hà Nội đang trong cao trào giải phóng mặt bằng và kiến thiết cầu đường. 

Những nơi mà tôi đã tới một cách ngẫu nhiên do phải đi vì công việc, hay chỉ là do đi lại hàng ngày hàng tuần: khu vực Tam Trinh - Lĩnh Nam, khu vực Bạch Đằng, khu vực đường Đê La Thành, khu vực trục đường 2.5 ở Cầu Giấy,... Rất nhiều !

Ấn tượng nhất là một buổi bác Nguyễn Duy Ngọc khi là Bí thư Thành ủy Hà Nội đã tới ngay cạnh nhà, để gặp bà con tổ dân phố và các hộ có nhà bị giải tỏa. Thời sự trong nhóm cư dân nhỏ. Có nhiều ý kiến khen ngợi sự quyết liệt vào cuộc của thành phố. Đồng thời, cũng có người đưa tin vào nhóm chung nói là nhà mình chưa nhận được đền bù. Vân vân.

13/06/2026

Văn nghệ Thứ Bảy : nhà quê Itoshima vào mùa cấy và mùa hoa cẩm tú cầu

Cấy lúa từ lâu đã được thực hiện bằng máy.

Máy cấy, rồi những chỗ góc sẽ được cấy dặm bởi con người.

Ngày xưa, ở trong làng, tôi cũng từng đi cấy (cả cấy máy và cấy dặm). 

Thời tiết nóng bừng lên. Cũng là lúc ajisai (cẩm tú cầu) vào độ mãn khai. Nhà cũ của tôi rất gần ngôi chùa có vườn hoa cẩm tú cầu đặc biệt. Khi tôi đã về Tokyo, nhà chùa vẫn gửi sách và tạp chí cho tôi (hiện thì giá sách ở Hà Nội, tôi vẫn lưu giữ đủ).

Nhìn lại một mùa ajisai cũ với hội thưởng hoa có sự tham gia của thị trưởng thành phố, rất nhiều năm về trước, ở đây.

Giáo dục và xã hội Việt Nam đương đại, nhìn từ đề thi môn Văn tốt nghiệp THPT 2026

Hôm nay, Thứ Bảy ngày 13/6/2026, kì thi tốt nghiệp PTTH trên toàn quốc (với qui mô 1,2 triệu thí sinh) đã kết thúc. Sau hai ngày thi chính thức (11 và 12 tháng 6), sáng nay, phần lớn thí sinh tuổi 18 (sinh năm 2008) đang ngủ bù để lấy lại sức. Cũng có không ít em đã nhanh chóng trở lại với công việc giúp đỡ ông bà cha mẹ làm việc kiếm sống.

Giao Blog bắt đầu mở entry này để sưu tập các bàn luận, chủ yếu từ mạng xã hội, về đề thi Văn mà thí sinh đã làm đầu tiên trong kì thi, tức buổi sáng Thứ Tư ngày 11 tháng 6 (thời gian làm bài là 120 phút, từ 7h35).

09/06/2026

William J. Duiker và bản dịch tiếng Việt đến thời điểm 2026 - nhìn nhanh

William J. Duiker là một học giả có những công trình nghiên cứu công phu về cuộc đời của Hồ Chủ tịch. Trên Giao Blog, có thể đọc lại ở đây.



Mở entry này để sưu tầm vấn đề William J. Duiker và bản dịch tiếng Việt đến thời điểm 2026.

Mở đầu là một số bài giới thiệu nhanh về tác giả.

Sau đó là phần đối chiếu các bản dịch hiện hành ở Việt Nam tính đến thời điểm tháng 6 năm 2026.