Ngày 30 tháng 4 năm 2026 : Trước mặt là núi chạy dài, nhà thờ, quán thiền tịnh chay và sân phơi thóc

Sáng ngày 30 tháng 4 năm 2026 (hôm nay), tôi có mặt tại phương Nam.

Cảm nhận không khí 30 tháng 4 tại phương Nam khá thú vị. Bao trùm lên tất cả là không khí thanh bình của đất nước thống nhất đang phát triển từng ngày.

Điểm tin nhanh trên đường du lãng lần này bằng 3 tấm ảnh đầu tiên.

Núi chạy dài. Ảnh tổng thể nhìn xa xa chưa thấy rõ các chi tiết.

Rồi nhìn cận cảnh hơn thì thấy có nhà thờ với hình cây thánh giá.

Cách đó không xa là một nhà hàng ghi biển "Thiền tịnh chay".

Và đặc biệt, là các khoảng trống trong khu đô thị đã được đổ bê tông hay lát gạch thì tạm thời trở thành sân phơi thóc.

AI với thập niên 2020 và loài người từ này về sau : thông tin về trí tuệ nhân tạo với sáng tác văn chương

Tôi chính thức biết đến AI, mà đầu tiên là ChatGPT, vào khoảng cuối năm 2023. Một học trò chỉ dẫn những thao tác đầu tiên, và em ấy còn trực tiếp lấy app ChatGPT xuống máy điện thoại giúp - sau đó, tôi cũng lấy app đó về máy tính.

Quả thực AI đang đi vào mọi lĩnh vực của đời sống chúng ta. Ví dụ, ở một entry trước, tôi đã quan sát về AI được sử dụng vào lĩnh vực sác tác âm nhạc Việt Nam và thế giới ra sao (xem lại ở đây, tháng 7 năm 2024).

Entry này mở để sưu tập thông tin về trí tuệ nhân tạo với sáng tác văn chương.

Sơn Nam thừa tuyên và Phố Hiến xưa - một con tàu buôn được tìm thấy

"Sơn Nam" có thời là "thừa tuyên". Đó là thời vua Lê chúa Trịnh.

"Sơn Nam thừa tuyên" lúc đó rất rộng. Trích dẫn trong bài: 

"Thừa tuyên Sơn Nam ngày ấy gồm các phủ Thường Tín, Ứng Thiên, Lý Nhân, Khoái Châu, Thiên Trường, Nghĩa Hưng, Thái Bình, Tân Hưng, Kiến Xương, Trường Yên, bao gồm phía nam Hà Nội, các tỉnh Hưng Yên, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình ngày nay. Đời Lê Hiển Tông, thừa tuyên (sau đổi là trấn) Sơn Nam tách thành hai lộ Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ, Hưng Yên thuộc Sơn Nam Thượng. Còn từ "phố", theo tôi có lẽ mang ý nghĩa là nơi buôn bán, giao thương".

Phố Hiến là một thương cảng sầm uất thời đó. 

Mười mấy năm về trước, một bác đồng nát đã khai quật được một con tàu buôn ở dưới lòng sông cũ.

Đăng một bài viết năm 2013 ở dưới đây.

Lực lượng 47 - cập nhật 2026

Tin đầu tin lấy về từ website của Báo Nhân Dân (tháng 3 năm 2026).

Các tin bổ sung và cập nhật sẽ được dán dần lên ở dưới đo như mọi khi.

Nhân mùa Hội Phủ Giầy 2026 đọc lại bài thơ "Đò Lèn" (viết năm 1983, in năm 1984) của Nguyễn Duy

Đây là một bài thơ được tuyển vào sách giáo khoa (sách Văn lớp 12).

Khi viết bài này, nhà thơ ở tuổi U40. Nguyễn Duy sinh năm 1948. Sau này, ông là sinh viên Khoa Ngữ văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội - có nghĩa là ông là thế hệ đàn anh, nhưng thực chất là hàng cha chú của chúng tôi.

Thú vị là bài thơ được viết năm 1983 và được in năm 1984, tức là ở đêm trước của Đổi Mới. Lúc ấy, Nguyễn Duy đã "viết buông" chữ đầu tiên ở mỗi dòng thơ (ông không tự động viết hoa chữ đầu tiên như ta quen thấy).

Có một lần, tôi gửi bài này của Nguyễn Duy cho bạn tôi. Bạn tôi lại tự động viết hoa tất cả các chữ đầu dòng thơ. Tôi đã phải nhắc: cần giữ đúng cách viết của nhà thơ. May là sách giáo khoa giữ nguyên cách viết của Nguyễn Duy.

Doanh nhân đất Việt : Tập đoàn FPT và chủ tịch Trương Gia Bình với câu chuyện gara để xe của đại tướng Võ Nguyên Giáp

Tôi sắp công bố một bài viết ngắn về "văn hóa doanh nghiệp" và "văn hóa tổ chức" tại Việt Nam hiện nay, có dẫn một trường hợp là FPT của nhà sáng lập Trương Gia Bình. Nên ghi chú một chút ở đây, về thời kì khởi nghiệp của ông Bình.

Ông Trương Gia Bình, theo thông tin của báo Doanh nhân Việt Nam, thì sinh năm 1956. Chúng tôi vốn biết ông là một cựu học sinh chuyên Toán của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội ngày xưa (chúng tôi quen gọi là "dân Tổng hợp"). Sau này, ông Bình học sau đại học tại Nga. 

"Ông Bình từng kết hôn với bà Võ Hạnh Phúc, trở thành con rể của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Họ có chung với nhau một cô con gái".

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác - kỉ yếu hội thảo quốc tế (bản in 2026)

Có một hội thảo quốc tế được tỉnh Hưng Yên tổ chức, vào năm trước, về thân thế và sự nghiệp của Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác. Có thể xem lại thông tin về hội thảo đó, trên Giao Blog, ở đây.

Bây giờ, kỉ yếu của hội thảo mới được ấn hành chính thức. Sách mới vừa ra lò.

Sắc phong mang niên đại 1657 (Thịnh Đức 5) cho thành hoàng Lão Tử ở xứ Đông

 Tin đầu tiên là của báo Hải Phòng đăng tải từ năm 2022.

Các thông tin cập nhật và bổ sung thì sẽ dán dần lên ở dưới đó như mọi khi.

Quan hệ Việt - Trung : đã 1 năm ngày báo Nhân Dân điện tử của Trung Quốc ra bản tiếng Việt

Vào tháng 4 năm 2025, báo Nhân Dân điện tử của Trung Quốc đã ra mắt bản tiếng Việt.

Như vậy là đã tròn 1 năm rồi.

Dưới là đăng lại các tin từ lúc khai trương bản tiếng Việt. Có một số tin của tháng 4 năm 2026.

Một số giai đoạn phát triển Phật giáo Mật tông tại Trung Quốc (bài Anh Vũ - La Sơn Phúc Cường)

Bài trên website của Tạp chí Nghiên cứu Phật học.

Hình tượng Đức Kito với thế giới đương đại - qua sự kiện sử dụng AI của ông Đồ Nam Trump

Đưa hình ảnh trên trang cá nhân thuộc hệ thống mạng xã hội TruthSocial của Tổng thống Trump (realDonaldTrump; hiện ông Trumgp đã hạ hình ảnh này xuống, nhưng đã được nhiều nền tàng sao chụp lại).

Thực sự, tôi không thể tưởng tượng được đó là hành động của một tổng thống Mĩ. 

Dưới là tin tức và bình luận từ các nơi (gồm cả người Việt Nam và người nước ngoài). Tôi dán dần tư liệu lên như mọi khi.

Hội Phủ Giầy 2026 - Chương trình

Tóm tắt:

"

Lễ hội Phủ Dầy năm 2026 chính thức diễn ra từ ngày 19 đến ngày 24 tháng 4 năm 2026 (tức mùng 3 đến mùng 8 tháng 3 âm lịch), với chuỗi hoạt động phong phú:

• Chiều tối thứ 5 – ngày 16 tháng 4 (tức 29 tháng 2 âm lịch) tại Phủ Chính Phủ Dầy nơi Thánh Mẫu Liễu Hạnh giáng sinh (thôn Tiên Hương, xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình), trên chay dưới mặn tổ chức lễ khai hội tại bản phủ, thực hiện các nghi thức truyền thống như tụng kinh dược sư, các nghi lễ khác cầu quốc thái dân an, mở đầu cho mùa lễ hội thiêng liêng, mừng tháng tiệc Thánh Mẫu.
• Sáng Chủ nhật – ngày 19 tháng 4 (tức mùng 3 tháng 3 âm lịch), lễ dâng hương tại các di tích thuộc quần thể Phủ Dầy. Tổ chức các hoạt động văn hóa dân gian cổ truyền tại các đền phủ, chùa, lăng trong quần thể Phủ Dầy.
• Tối Chủ nhật – ngày 19 tháng 4 (tức mùng 3 tháng 3 âm lịch), 19h00 chương trình khai mạc lễ hội Phủ Dầy năm 2026 tại Sân vận động Kim Thái, thôn Tiên Hương, xã Vụ Bản tỉnh Ninh Bình) cách Phủ Chính khoảng 300m.
• Sáng Thứ 2 – ngày 20 tháng 4 (tức mùng 4 tháng 3 âm lịch), buổi sáng liên hoan nghệ thuậthát Chầu Văn tại phương du Phủ Chính Phủ Dầy. Buổi chiều liên hoan nghệ thuật hát Chầu Văn tại phương du Phủ Vân.
• Sáng Thứ 3 – ngày 21 tháng 4 (tức mùng 5 tháng 3 âm lịch), buổi sáng lễ rước Mẫu từ Phủ Vân lên chùa Báng.

Hoạt động tâm điểm:

• TỐI THỨ 3 – ngày 21 tháng 4 (tức tối mùng 5 tháng 3 âm lịch) chương trình lễ Rước đuốc đăng long với sự tham gia của hàng ngàn người được tổ chức tại Phủ Chính theo lệ truyền thống. Ngọc lửa lửa thiêng rước từ cung cấm Phủ Chính truyền ra, được nhân dân địa phương và du khách thập phương rước xung quanh thôn Tiên Hương trung tâm quần thể Phủ Dầy.
• Cùng với Nghi lễ rước đuốc là chương trình bắn pháo hoa tri ân công đức của Đức Thánh Mẫu diễn ra đồng thời tại Phủ Chính.
• Chương trình múa lân sư rồng tại Phủ Chính
• SÁNG THỨ 4 – ngày 22 tháng 4 (tức mùng 6 tháng 3 âm lịch) Đại lễ rước Thánh Mẫu từ Phủ Chính Phủ Dầy nơi Thánh Mẫu giáng sinh lên Chùa Tiên Hương thỉnh Phật xin kinh để cầu cho quốc thái dân an, nhân khang vật thịnh (đây là hoạt động đặc biệt quan trọng nhất trong lễ hội Phủ Dầy).

Các chương trình, hoạt động khác:

• Sáng Thứ 5 – ngày 23 tháng 4 (tức mùng 7 tháng 3 âm lịch) hoa trượng hội tại Phủ Vân, kéo bộ chữ “Mẫu Nghi Thiên Hạ”
• Sáng Thứ 6 – ngày 24 tháng 4 (tức mùng 8 tháng 3 âm lịch) hoa trượng hội tại Phủ Chính, kéo bộ chữ “Quốc Thái Dân An”

"

Dưới là tin tức từ các nơi.

Thầy Furuta - những kỉ niệm tự kể, và từ bè bạn cùng học trò Nhật Việt

Tôi gặp thầy Furuta lần đầu tiên vào mùa thu năm 1999, tại khuôn viên của Đại học Tokyo. Hôm ấy, ông dành cả một buổi sáng mấy tiếng cho chúng tôi. Chúng tôi được xem nhanh cả hai phòng nghiên cứu của ông (một phòng thì ông bảo là phòng nghiên cứu với tư cách giáo viên, một phòng thì ông bảo là văn phòng với tư cách lãnh đạo nhà trường).

Lần gặp đó, ông cho biết ông sinh năm 1949. Tức là ông đúng ngang tuổi phụ huynh của tôi, đều là tuổi Sửu !

Sau đó, hàng năm, tại Tokyo hay nơi nào đó, tôi vẫn thi thoảng gặp thầy. Khi biết tôi có dự kiến nghiên cứu làng xã Nhật Bản, thay vì nghiên cứu Việt Nam, trong chương trình học tiếp theo (nếu thi đỗ), thì ông thấy thú vị và luôn động viên.

Dù khác chuyên môn, nhưng tôi vẫn tích trữ và đọc các tác phẩm của Furuta. Đặc biệt, đáng nhớ là tháng 1 năm 2001, tôi đi hiệu sách lớn ở Ueno, thấy và mua một cuốn sách ảnh khổ lớn về Đông Nam Á (có Việt Nam, Lào, Cam Bốt) do Furuta là tác giả phần thuyết minh và chú thích ảnh. Tôi mua cuốn đó để làm kỉ niệm, đánh dấu một cuộc thi rất vất vả, nên có ghi ở trang bìa lót dòng chữ bằng bút mực xanh: "Tokyo tháng 1 năm 2001. Sau mùa thi vào Chương trình Tiến sĩ Đại học Ngoại ngữ Tokyo".

Gần gũi thầy nhất là trong 10 năm qua (2016-2026) ở Trường Đại học Việt Nhật (VJU) - nơi ông là Hiệu trưởng đầu tiên. Có rất nhiều kỉ niệm trong cả một thập niên, mà một việc đáng nhớ là ông đồng ý với đề xuất của tôi về môn "Văn hóa Dân gian Nhật Bản" ở bậc đại học. VJU là nơi đầu tiên tại Việt Nam chính thức giảng dạy môn học này. Không, có lẽ ngoài Nhật Bản, thì VJU là đại học đầu tiên trên cả thế giới dạy môn này.

Hôm nay, tôi mở một entry này để ghi chép những kỉ niệm về nghiên cứu và giao lưu văn hóa Việt Nam - Nhật Bản, do chính thầy Furuta kể, và cũng là những kỉ niệm mà bạn bè và học trò Nhật Việtcủa ông kể về ông.

Mở đầu là một stt ngắn gọn mà thú vị của thầy Kurihara (một chuyên gia về phong trào cộng sản quốc tế và Đảng Cộng sản Việt Nam).

Thầy Kurihara nguyên là Giáo sư của Đại học Ngoại ngữ Tokyo. Hiện nay là Cố vấn Đặc biệt của Hiệu trưởng VJU. Stt của thầy Kurihara có cả bản tiếng Việt và bản tiếng Nhật.

Đại học Việt Nhật (VJU) có tân Hiệu trưởng - Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Oanh vốn là Phó Hiệu trưởng trong một thập niên vừa qua

Trường Đại học Việt Nhật (VJU) là một cơ sở nằm trong Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU). Năm 2026, VJU đón:

- Khóa 10 của hệ Thạc sĩ,  

- Khóa 6 của hệ Cử nhân,

- Khóa 1 cửa hệ Tiến sĩ.

Có nghĩa là, về đào tạo, VJU đã mở hệ Thạc sĩ trước nhất (đã được 10 năm), sau đó là mở hệ Cử nhân (đã được 6 năm), bây giờ thì cũng đã khai giảng hệ Tiến sĩ.

Gần đây, Hiệu trưởng đầu tiên của VJU là thầy Furuta Moto (chuyên gia về Việt Nam học của Nhật Bản, nguyên Giáo sư Đại học Tokyo, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại cương thuộc Đại học Tokyo) đã có buổi giảng cuối cùng tại VJU, nhà trường đã tổ chức buổi giảng cuối cùng đó thành một lễ tri ân thầy.

Tiếp nối công việc của thầy Furuta, bây giờ là thầy Nguyễn Hoàng Oanh.

Thầy Nguyễn Hoàng Oanh đã giữ cương vị Phó Hiệu trưởng trong suốt thời gian qua, làm tròn số là một thập niên (Hiệu trưởng Furuta, Hiệu phó Nguyễn Hoàng Oanh).

Chúc mừng thầy Nguyễn Hoàng Oanh.