Home

Home
Nắng thì cày ruộng, mưa thì đọc sách 晴耕雨讀

19/05/2026

Lý Bôn (Lý Nam Đế, nước Vạn Xuân), rút cục mất do bị giặc Lương truy sát hay bị bệnh lâu ngày ở động Khuất Lão

Khuất Lão động, hay động Khuất Lão là một địa danh biết đến nhiều trong chính sử Việt Nam. Tương truyền là nơi mà mà hoàng đế Lý Bôn đã từ trần (Lý Bôn, cũng ghi Nguyễn Bôn, tức Lý Nam Đế, ở ngôi 7 năm từ 541-547). 

1. Cuộc kháng chiến chống quân Lương đô hộ của Lý Nam Đế đã thất bại năm 547 với cái chết tại động Khuất Lão.

2. Sau đó, bộ tướng của ông là Triệu Quang Phục (vốn là con trai của một bộ tướng là Triệu Túc) đã tiếp tục công việc đánh quân Lương tại đầm Dạ Trạch. Triệu Túc vốn là tù trưởng ở Châu Diên, đã theo Lý Nam Đế đánh giặc và được trao chức Thái phó.

18/05/2026

Đọc lại Levi-Strauss, cuốn "Thế giới đương đại và Nhân loại học" (bản tiếng Nhật 1988, tiếng Pháp 2011, tiếng Việt 2020)

Một tập bài nói của Levi-Strauss tại Nhật Bản từ năm 1986.

Bản tiếng Nhật đã có từ 1988. Mình đã đọc từ thời những năm 2000. Bản tiếng Nhật là "Thế giới đương đại và Nhân loại học".



Mãi sau khi tác giả qua đời, thì bản tiếng Pháp mới được đem in ở Pháp năm 2011.

11/05/2026

Côn Đảo và những người anh hùng : Trung tướng AHLLVH Châu Văn Mẫn (sinh năm 1950)

Quay đi quay lại, mình trò chuyện với tướng quân đã nhiều năm ! Gần đây, anh bảo: anh đã đặt 8 sten và 2 bắc cầu rồi, nhưng hiện rất ok chú ạ !

Anh kể: quê gốc của anh ở Nghi Xuân (Hà Tĩnh), ông tổ đã vào Quảng Nam từ thế kỉ XVIII, đến đời anh là 14 đời.

Về Côn Đảo, anh kể: vốn lúc đầu, thực dân Anh đã chiếm được nó. Sau này, một cuộc khởi nghĩa đã quét được quân Anh trên đảo. Anh là một tù nhân ở Côn Đảo, cùng lập Đảng bộ trong tù. Anh đảm trách nhiệm vụ chép bản tin của Đảng bộ (chép bản chính thành 10 bản mới để phát cho các chi bộ trong tù).

Thượng tuần tháng 5 ở Itoshima - rợp một trời diều cá chép (koi-nobori, côi-nobiri)

Tháng 5.

Ở Itoshima, cứ vào đầu tháng 5 dương lịch, thì cả một trời koi-nobori (diều cá chép). Diều cá chép được thả ở rất nhiều nơi, đi đâu cũng thấy diều cá chép.

Dương khí đang lên. Mùa hè sắp đến. Lòng thấy rộn ràng.

Một ít ảnh lấy từ các trang của địa phương Itoshima đưa lên vào ngày hôm nay.

Thời còn ở lâu dài tại Itoshima, thấy diều cá chép khắp nơi, là lúc tôi phải ở bên ngoài nhà cả ngày ! Các nơi sẽ có việc, phải đi tất cả các nơi ấy, và đều dưới bóng của cả một trời cá chép.

Nguyễn Xuân Chính (thời Lê Trịnh) - vị Trạng Nguyên lớn tuổi nhất lịch sử khoa bảng phong kiến (50 tuổi)

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng nổi tiếng là đỗ muộn - cụ sinh ở cuối thời Lê sơ nhưng không chịu đi thi ở thời Lê, mà mãi đến lúc 45 tuổi rồi mới ứng thí và đậu Trạng Nguyên dưới triều vua Mạc Thái Tông (Mạc Đăng Doanh).

Đời sau, thì có Nguyễn Xuân Chính, lúc đỗ Trạng đã 50 tuổi.

Bài đầu tiên trên website báo Giáo dục và Thời đại. Các bổ sung và cập nhật dán dần lên ở bên dưới.

09/05/2026

Viện Nghiên cứu Đôn Hoàng (敦煌研究院: Dunhuang Academy China) ở tỉnh Cam Túc - cập nhật từ tháng 5 năm 2026

Một cơ quan nghiên cứu danh tiếng ở Trung Quốc.

Nhiều năm trước, tôi có sử dụng kết quả nghiên cứu mới về một bức tranh cuộn Phật giáo tìm thấy ở Đôn Hoàng, để viết về Đế Thích và tín ngưỡng thờ Đế Thích ở Việt Nam. Bức tranh đó xác định là sản phẩm của thế kỉ X.

Hàng năm, tôi đều xem nhanh kết quả cập nhật của Viện Nghiên cứu Đôn Hoàng.

07/05/2026

"Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ" (thơ của Hồ Chủ tịch, bút danh C.B, báo "Nhân Dân" số 184 - ngày 12-15/5/1954)

Từ ngày 7 tháng 5 năm 2019, qua điểm tin của Giao Blog (xem lại ở đây), chúng ta biết đây là bài thơ sớm nhất ra đời sau chiến thắng Điện Biên Phủ.

Ngày 7 tháng 5 là chiến thắng Điện Biên Phủ.

Thì ngay sau đó, trên báo "Nhân Dân" số 184 (ngày 12 đến ngày 15/5/1954), trong mục "Nói mà nghe" đã đăng tải bài thơ này, với bút danh C.B.

Phật giáo miền Trung - dòng Lâm Tế và thiền sư Nguyên Thiều (1648-1728)

Một bài văn bia.

Sau đó là một bài giới thiệu chung.

Cập nhật tin tức học thuật - Các tạp chí của Viện Hàn lâm KXHXH VN lên mạng lần lượt từ 2026

Điểm tin dần, bắt đầu từ ngày 7/5/2026.

06/05/2026

Hệ thống Tam Phủ thời Trần trong liên quan với Dục Thúy sơn (núi Non Nước) và danh sĩ Trương Hán Siêu

Có một hội thảo về danh nhân Trương Hán Siêu.

Nay kỉ yếu của hội thảo ấy vừa ấn hành.

Tôi có viết một bài tham gia hội thảo, với chủ đề: hệ thống Tam Phủ thời Trần và ngôi đền Tam Phủ (hiện thấy) trong quần thể di tích thuộc núi Dục Thúy gắn với danh sĩ Trương Hán Siêu.

Về cơ bản, ở thời Trần mới có hệ thống Tam Phủ. Chưa có Tứ Phủ.

Ngôi đền Tam Phủ tại núi Dục Thúy, theo nghiên cứu của tôi, cũng đã hình thành trong khuôn khổ Phật giáo Trúc Lâm triều Trần.

Phật giáo Trúc Lâm dung hợp với Đạo giáo và bao chứa hệ thống Tam Phủ.

05/05/2026

Cập nhật tình hình mộ phần chí sĩ Trần Đông Phong (1884-1908) ở Tokyo - đầu tháng 5 năm 2026

Thượng tuần tháng 5 năm 2026. Nhật Bản đang trong đợt nghỉ lễ dài ngày - gọi là "tuần lễ vàng".

Trong dịp lễ này, vào sáng ngày 4 tháng 5 (hôm qua), Hiệp hội Hữu nghị Nhật - Việt (văn phòng Tokyo 日本ベトナム友好協会東京都連合会) và nhóm những người Việt Nam ở Tokyo vừa tổ chức một cuộc viếng mộ phần chí sĩ Trần Đông Phong. Trước đó, vào ngày 11 tháng 4, Hiệp hội đã loan tin (cả bằng tiếng Nhật và tiếng Việt) trên các kênh để ai có điều kiện thì cùng đi viếng.