CANH ĐỘC NHÀN TRUNG TẠP LỤC 耕讀閑中雑録
Thượng tuần tháng 5 năm 2026. Nhật Bản đang trong đợt nghỉ lễ dài ngày - gọi là "tuần lễ vàng".
Trong dịp lễ này, vào sáng ngày 4 tháng 5 (hôm qua), Hiệp hội Hữu nghị Nhật - Việt (văn phòng Tokyo 日本ベトナム友好協会東京都連合会) và nhóm những người Việt Nam ở Tokyo vừa tổ chức một cuộc viếng mộ phần chí sĩ Trần Đông Phong. Trước đó, vào ngày 11 tháng 4, Hiệp hội đã loan tin (cả bằng tiếng Nhật và tiếng Việt) trên các kênh để ai có điều kiện thì cùng đi viếng.
Xung quanh chuyến thăm Việt Nam của bà Takaichi, có nhiều câu chuyện cũng như nhiều bình luận từ nhiều góc nhìn. Entry này sưu tầm các câu chuyện về dịch thuật ngoại giao.
Bài đầu tiên là của Fb Lưu Phương Anh.
Vừa thấy cụ Chu Giang Nguyễn Văn Lưu lên bài, ghi ngày 4 tháng 5 năm 2026 (viết tại Thanh Trì), nên lấy bài đó mở đầu cho entry cập nhật này.
Ngày Quốc tế Lao động, tức May day (ngày 1 tháng 5), thức dậy từ sáng sớm. Từ ban công tầng 12 nhìn thấy xa xa là dòng sông Hương.
Cũng từ xa xa là những cây cầu đáng yêu của thành phố cô đô.
Nơi này của chúng tôi ở rất gần với cung Phổ Hóa - một ngôi đền độc đáo thờ hệ thần Liễu Hạnh công chúa, do vợ chồng ông quan trong Bộ Lễ của hai triều Khải Định - Bảo Đại, là Phan Tử Phong, xây cất vào đầu thập niên 1940.
Buổi sáng ngày 30 tháng 4, đường làng rực lên màu lá đỏ - một số người cho biết là họ đã mang giống ra Bắc gieo trồng thử nhưng lá không có màu đỏ đậm như trong Nam.
Cờ hội cắm ở hai bên đường.
Xa xa, vượt qua các ruộng lúa nước vừa qua mùa gặt chỉ còn trơ gốc rạ, thấy biểu ngữ và thấy cổng chào.
Sáng ngày 30 tháng 4 năm 2026 (hôm nay), tôi có mặt tại phương Nam.
Cảm nhận không khí 30 tháng 4 tại phương Nam khá thú vị. Bao trùm lên tất cả là không khí thanh bình của đất nước thống nhất đang phát triển từng ngày.
Điểm tin nhanh trên đường du lãng lần này bằng 3 tấm ảnh đầu tiên.
Núi chạy dài. Ảnh tổng thể nhìn xa xa chưa thấy rõ các chi tiết.
Rồi nhìn cận cảnh hơn thì thấy có nhà thờ với hình cây thánh giá.
Cách đó không xa là một nhà hàng ghi biển "Thiền tịnh chay".
Và đặc biệt, là các khoảng trống trong khu đô thị đã được đổ bê tông hay lát gạch thì tạm thời trở thành sân phơi thóc.
Tôi chính thức biết đến AI, mà đầu tiên là ChatGPT, vào khoảng cuối năm 2023. Một học trò chỉ dẫn những thao tác đầu tiên, và em ấy còn trực tiếp lấy app ChatGPT xuống máy điện thoại giúp - sau đó, tôi cũng lấy app đó về máy tính.
Quả thực AI đang đi vào mọi lĩnh vực của đời sống chúng ta. Ví dụ, ở một entry trước, tôi đã quan sát về AI được sử dụng vào lĩnh vực sác tác âm nhạc Việt Nam và thế giới ra sao (xem lại ở đây, tháng 7 năm 2024).
Entry này mở để sưu tập thông tin về trí tuệ nhân tạo với sáng tác văn chương.
"Sơn Nam" có thời là "thừa tuyên". Đó là thời vua Lê chúa Trịnh.
"Sơn Nam thừa tuyên" lúc đó rất rộng. Trích dẫn trong bài:
"Thừa tuyên Sơn Nam ngày ấy gồm các phủ Thường Tín, Ứng Thiên, Lý Nhân, Khoái Châu, Thiên Trường, Nghĩa Hưng, Thái Bình, Tân Hưng, Kiến Xương, Trường Yên, bao gồm phía nam Hà Nội, các tỉnh Hưng Yên, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình ngày nay. Đời Lê Hiển Tông, thừa tuyên (sau đổi là trấn) Sơn Nam tách thành hai lộ Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ, Hưng Yên thuộc Sơn Nam Thượng. Còn từ "phố", theo tôi có lẽ mang ý nghĩa là nơi buôn bán, giao thương".
Phố Hiến là một thương cảng sầm uất thời đó.
Mười mấy năm về trước, một bác đồng nát đã khai quật được một con tàu buôn ở dưới lòng sông cũ.
Đăng một bài viết năm 2013 ở dưới đây.
Tin đầu tin lấy về từ website của Báo Nhân Dân (tháng 3 năm 2026).
Các tin bổ sung và cập nhật sẽ được dán dần lên ở dưới đo như mọi khi.
Tôi sắp công bố một bài viết ngắn về "văn hóa doanh nghiệp" và "văn hóa tổ chức" tại Việt Nam hiện nay, có dẫn một trường hợp là FPT của nhà sáng lập Trương Gia Bình. Nên ghi chú một chút ở đây, về thời kì khởi nghiệp của ông Bình.
Ông Trương Gia Bình, theo thông tin của báo Doanh nhân Việt Nam, thì sinh năm 1956. Chúng tôi vốn biết ông là một cựu học sinh chuyên Toán của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội ngày xưa (chúng tôi quen gọi là "dân Tổng hợp"). Sau này, ông Bình học sau đại học tại Nga.
Có một hội thảo quốc tế được tỉnh Hưng Yên tổ chức, vào năm trước, về thân thế và sự nghiệp của Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác. Có thể xem lại thông tin về hội thảo đó, trên Giao Blog, ở đây.
Bây giờ, kỉ yếu của hội thảo mới được ấn hành chính thức. Sách mới vừa ra lò.
Tin đầu tiên là của báo Hải Phòng đăng tải từ năm 2022.
Các thông tin cập nhật và bổ sung thì sẽ dán dần lên ở dưới đó như mọi khi.
Vào tháng 4 năm 2025, báo Nhân Dân điện tử của Trung Quốc đã ra mắt bản tiếng Việt.
Như vậy là đã tròn 1 năm rồi.
Dưới là đăng lại các tin từ lúc khai trương bản tiếng Việt. Có một số tin của tháng 4 năm 2026.