Tin quan trọng hạ tuần tháng 3 : Trước ngày 1/4/2026, chuyển 2 Viện Hàn lâm sang là đơn vị sự nghiệp của BCH Trung ương

Tin đã được loan trên sóng truyền hình quốc qua VTV ở gần cuối bản tin thời thời sự 19h. Theo tin này, trước ngày 1/4/2026, cùng với một số cơ quan khác, hai Viện Hàn lâm (gồm Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam) sẽ được chuyển từ cơ quan thuộc Chính phủ sang cơ quan thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mấy năm trước (tính ra cũng khoảng 10 năm trước), mình đã viết bài về nhà dân tộc học lớp mở đường của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - thời kì đầu tiên đó, các cơ quan nghiên cứu, như nhóm các học giả do Lã Văn Lô phụ trách, cũng thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Mùa xuân 2026 ở làng biển Hoa Lũy (xứ Nghệ) - hình thành "làng cá trích Diễn Kim"

Về làng Hoa Lũy, một ngôi làng độc đáo ở vùng Diễn Châu của xứ Nghệ, chúng tôi đã cùng nhau quan sát từ rất nhiều năm nay. Bản thân tôi thì bắt đầu đi khảo sát Hoa Lũy và các làng xóm xung quanh từ năm 2010, tức cách nay khoảng 16 năm.

Hoa Lũy từ trong truyền thống, hàng trăm năm qua, là làng không có chùa. Đến nay (mùa xuân 2026), cũng chưa có chùa ! Có thể đọc lại bài học thuật mới công bố ở đây và ở đây.

Hoa Lũy đã sản sinh ra 3 thế hệ nhà văn độc đáo trong thế kỉ 20 và 21: nhà văn Thanh Châu (gắn với thời kì 1930-1945 và tờ Tiểu thuyết Thứ Bảy), nhà văn Sơn Tùng (gắn với những tác phẩm danh tiếng viết về Hồ Chủ tịch), nhà văn Thiên Sơn (tác giả của nhiều bộ tiểu thuyết ở đầu thế kỉ 21 như Dòng sông chết, Đại gia, Cuộc phân tranh,...). Đọc thêm ở đây.

Mùa xuân 2026, Hoa Lũy đang rộn ràng với mùa cá trích. Bây giờ, đang hình thành làng cá trích Diễn Kim. Diễn Kim, là tên xã, "xã Diễn Kim" đã tồn tại mấy chục năm cho đến ngày 1/7/2026.

Đền Tranh ở Ninh Giang - "Đền Tranh cổ (chính hiệu)" và "Đền Tranh mới", cập nhật 2026

"Đền Tranh" hay "Đền Tuần Tranh" ở xã Ninh Giang thuộc Hải Phòng hiện nay.

Câu chuyện kéo dài nhiều năm nay. 

Buồn cười nhất là mấy ông Tranh mới (đền Tranh mới, dựng sau, ăn theo) lại cứ ra sức bảo mình là "Tranh thật", "Tranh cổ", "Tranh chính (chính hiệu)" !

Ở đời, các ông bà "mới" thì hay lu loa nhận mình là "thật", là "cổ", là "chính (chính hiệu)" ! 

1. Đại khái, hồi còn huyện Ninh Giang, thì như sau (xem bài ở bổ sung):

"Lãnh đạo UBND huyện Ninh Giang khẳng định hiện nay, trên địa bàn chỉ duy nhất một di tích mang tên đền Tranh - thờ Quan lớn Tuần Tranh thuộc thôn Tranh Xuyên, xã Đồng Tâm (nay là khu dân cư Tranh Xuyên, thị trấn Ninh Giang)".

2. Rồi huyện Ninh Giang không còn nữa sau ngày 1/7/2025, thì tình hình như sau (cũng xem bài ở bổ sung):

"Theo phản ánh gửi tới Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam ngày 5/3, nhiều người dân băn khoăn trước việc tồn tại cùng lúc nhiều cơ sở thờ tự mang tên “Đền Tranh”, gây nhầm lẫn cho khách thập phương. Theo tài liệu mà phóng viên thu thập được cho thấy, trước đây UBND huyện Ninh Giang (tỉnh Hải Dương cũ) đã có văn bản khẳng định: trên địa bàn chỉ có duy nhất một di tích mang tên Đền Tranh – thờ Quan lớn Tuần Tranh, thuộc thôn Tranh Xuyên, xã Đồng Tâm (nay là khu dân cư Tranh Xuyên, xã Ninh Giang, TP Hải Phòng)."

Sắc phong ở Hội An - một đạo sắc trên lụa

Bài của tác giả Lê Thị Lưu, lấy về từ trang Di sản Hội An.

Một cuốn sách mới ra lò : người Dao ở Hà Giang

Có một cuốn sách mới về đời sống tín ngưỡng tôn giáo của người Dao ở vùng Hà Giang đã xuất bản vào những ngày tháng cuối cùng của năm 2025.

Do in vào cuối năm, nên đến đầu năm 2026, chúng tôi mới có được sách.

Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm (từ 2026)

Mở đầu bằng các bài trên báo chính thống của thủ đô.

Các bổ sung và cập nhật thì dán dần lên ở dưới như mọi khi.

Hoa Lũy và cấu trúc tín ngưỡng độc đáo của một làng Việt ven biển ở xứ Nghệ

Bản chụp ảnh thì đã đưa lên Giao Blog từ đầu tháng 2 năm 2026 (ở đây).

Bây giờ là bản word, lấy từ website của tạp chí.

Về chí sĩ xin đi tù thay cho cụ Phan Bội Châu - thi sĩ độc đáo Á Nam Trần Tuấn Khải

Á Nam là người của thành Nam - quê hương của Tú Xương.

Á Nam là một nhà thơ độc đáo trong thế kỉ XX.

Á Nam rất cổ điển. Á Nam cũng rất tân thời. 

Á Nam rất ủy mị. Á Nam cũng lại rất kiên cường.

Dân gian chưa nguôi nỗi đau "11 tháng 3" - chùa làng và lễ tưởng niệm năm 2026

11 tháng 3, tức là "11 tháng 3 năm 2011", đó là ngày đại động đất sóng thần ở miền Bắc nước Nhật năm 2011 (xem lại trên Giao Blog ở đây).

Vào năm 2021, để tưởng niệm những người đã tử nạn bởi sự kiện "11 tháng 3", hoàng gia và chính phủ Nhật Bản đã tổ chức một lễ truy điệu lớn. Nhà vua Lệnh Hòa đã có phát biểu trước quốc dân tại lễ truy điệu. Lần truy điệu năm 2021 là lần thứ 10, và cũng là lần cuối cùng, tức là từ nay về sau thì chính phủ không tổ chức lễ truy điệu này nữa (xem lại ở đây). Có nghĩa là từ năm 2022, lễ truy điệu cấp quốc gia không còn được tổ chức nữa.

Nói lại mà nghe (7) : "Tư sản dân tộc" (tháng 7 năm 1958)

Một bài rất dài trên báo Nhân Dân của tác giả C.B.

Nói lại mà nghe (6) : "Đi xem cải cách ruộng đất" (tháng 9 năm 1955, C.B)

Đi tiếp loạt bài "Nói lại mà nghe" duy trì nhiều năm nay trên Giao Blog.

Lấy nguyên văn bản tư sách xuất bản gần đây.

Nhà khách Hồ Tây (Khu Biệt thự Hồ Tây) - nhìn lại hình ảnh cũ (trước tháng 1 năm 2025)

Vào tháng 1 năm 2025 thì Nhà khách Hồ Tây (Khu Biệt thự Hồ Tây) đã được xây dựng lại. Xem ảnh đầu tiên trong entry này.

Khu Biệt thự Hồ Tây (KBTHT) là cơ quan thuộc Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ KBTHT mà sang chùa Tây Hồ hay vào Phủ Tây Hồ thì đều rất gần. Tương truyền Hồ Chủ tịch từng vi hành nhiều lần từ KBTHT này vào làng Tây Hồ và các làng ở khu vực Hồ Tây (chuyện kể từ cụ Ph. người làng Tây Hồ kể cho tôi nghe từ các thập niên 1990s-2000s, chuyện kể từ cụ Đ. vốn là cán bộ Văn phòng TW Đảng và thuộc nhóm giúp việc cho Bác Hồ).

Trước tháng 1 năm 2025, thì đây là khu nghĩ dưỡng thân thiện, trong đó, chúng tôi luôn biết: khu này có một biệt thự mà trước đây Hồ Chủ tịch đã sống trong một thời gian. Gần đây, khi ông Nguyễn Thiện Nhân ra Bắc nhận nhiệm vụ, thì ông cũng ở trong khu biệt thự - ông có tham gia vào một số hoạt động của làng Tây Hồ và Phủ Tây Hồ, vẫn có ảnh ông chụp chung vào các dịp đó.

20 năm Phủ Tây Hồ (2007, 2026) : đọc lại một bài thơ tương truyền do Tiên Chúa Liễu Hạnh giáng bút

Tôi bắt đầu khảo sát làng Tây Hồ và Phủ Tây Hồ từ 1993, đọc lại trên Giao Blog ở đây.

Cùng một bài thơ tương truyền doc Liễu Hạnh công chúa giáng bút, tôi có nhiều bản ảnh chụp (chụp trực tiếp tại Phủ Tây Hồ). Ở bài viết lần trước, trên Tạp chí Hán Nôm (số 2 năm 2010), và sau đó cho đăng bản đầy đủ trên website Tạp chí Da Màu (lên trang ngày 30/8/2010), thì tôi sử dụng ảnh chụp vào tháng 1 năm 2007.

Tính đến nay, bức ảnh chụp tháng 1 năm 2007 cũng đã gần 20 năm rồi.

Hôm qua, ngày 7/3/2026 (ngày 19 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tôi lại thực hiện một bản chụp ảnh bài thơ đó tại Phủ Tây Hồ.

Đầu tiên, đưa 2 bức ảnh cách nhau gần 20 năm (2007, 2026).

Cũng lần đầu tiên đưa bài từ Tạp chí Da Màu (đã đăng tải năm 2010) về dán trên Giao Blog trên hệ thống blog của Google.

Simsapa - Cam Lồ thiền lâm 2015 và 2026

Mình đi một sưu tầm nho nhỏ. Bởi mình quan tâm hơn đến "Simsapa" - ở một cái biển thì bên cạnh chữ này, còn ghi 4 chữ Hán là "Cam lồ thiền lâm".

Mở đầu là giới thiệu của sư Nhuận Đạt vào năm 2015, về Simsapa.

Sau đó đưa một vài ảnh đại diện của năm 2026, thuộc phạm vi của Simsapa - Cam Lồ thiền lâm.