Kì thi 2 trong 1 (từ năm 2015), tiếp tục hay phải thay đổi từ 2026

Nhiều năm nay, có một kì thi 2 trong 1, đó là kì thi tốt nghiệp phổ thông trung học (cấp 3), kết quả kì thi này được sử dụng để trở thành một phương thức tuyển sinh vào đại học. Có nghĩa là: 1 lần thi với 2 mục đích (tốt nghiệp ptth và tuyển sinh vào đại học).

Theo hồi cố thì kì thi 2 trong 1 này bắt đầu từ năm 2015.

Đến năm 2026, sau khi biết kết quả của kì thi 2 trong 1 trên toàn quốc (thi trong tháng 6 năm 2026), các gian lận ở điểm thi tại địa phương Tuyên Quang (vẫn là mạn Hà Giang - Tuyên Quang) được phát giác !

Vậy là, phía quốc hội Việt Nam đề xuất phải thay đổi cách thi. Có lẽ phương thức " kì thi 2 trong 1" sẽ được khép lại, để mở ra một phương thức mới. Phương thức mới có thể là trở về cách thi cũ: có 2 kì thi riêng rẽ (thi tốt nghiệp ptth riêng, thi đại học riêng). 

Thi vào đại học thì có thể có nhiều hình thức được áp dụng - mà một trong số đó chắc là thi đánh giá năng lực (HSA) của từng đại học.

Đại học Việt Nam 2026 và việc tuyển sinh tháng 6 - 7 : Điểm sàn, điểm thi tốt nghiệp PTTH, điểm HSA, điểm SAT, điểm IELTS,...

Nhiều năm nay, đại học ở Việt Nam đa dạng hóa hình thức thi tuyển (tuyển sinh) bậc đại học. Đại khái có thể kể đến các điểm như sau:

- đa hóa nguyện vọng: một học sinh đã tốt nghiệp PTTH (thi và đã có điểm các môn thi tốt nghiệp) có thể đệ trình rất nhiều nguyện vọng (trường A, trường B, trường C,...nhiều nhất là 15 nguyện vọng).

- đa dạng phương thức tuyển sinh: điểm thi tốt nghiệp PTTH, điểm HSA, điểm SAT, điểm IELTS,...

Kì thi tốt nghiệp PTTH 2026, với 4 môn thi (ngoài Văn, Toán, có 2 môn theo lựa chọn tổ hợp của mỗi học sinh), diễn ra sớm hơn các năm trước. Thi 4 môn vào đầu tháng 6, đến ngày 30 tháng 6 có điểm các môn.

Một mùa hè rực rỡ đáng nhớ 2024 - sáng mãi tinh thần NKTH

NKTH là qui định viết tắt của chúng tôi - các học sinh của Năng khiếu Tiền Hải (Phân hiệu Năng khiếu thuộc Phòng Giáo dục huyện Tiền Hải trước đây).

Mùa hè năm 2024, cuộc gặp mặt được tổ chức, còn là cơ chế "huyện Tiền Hải".

Nay không còn "huyện" nữa.

Nhưng tinh thần NKTH vẫn trường tồn. Tinh thần NKTH đã là ngọn đèn soi sáng mỗi bước chúng tôi đi.

Giáo dục và xã hội Việt Nam đương đại, nhìn từ đề thi môn Văn tốt nghiệp THPT 2026

Hôm nay, Thứ Bảy ngày 13/6/2026, kì thi tốt nghiệp PTTH trên toàn quốc (với qui mô 1,2 triệu thí sinh) đã kết thúc. Sau hai ngày thi chính thức (11 và 12 tháng 6), sáng nay, phần lớn thí sinh tuổi 18 (sinh năm 2008) đang ngủ bù để lấy lại sức. Cũng có không ít em đã nhanh chóng trở lại với công việc giúp đỡ ông bà cha mẹ làm việc kiếm sống.

Giao Blog bắt đầu mở entry này để sưu tập các bàn luận, chủ yếu từ mạng xã hội, về đề thi Văn mà thí sinh đã làm đầu tiên trong kì thi, tức buổi sáng Thứ Tư ngày 11 tháng 6 (thời gian làm bài là 120 phút, từ 7h35).

Đại học Việt Nhật (VJU) có tân Hiệu trưởng - Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Oanh vốn là Phó Hiệu trưởng trong một thập niên vừa qua

Trường Đại học Việt Nhật (VJU) là một cơ sở nằm trong Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU). Năm 2026, VJU đón:

- Khóa 10 của hệ Thạc sĩ,  

- Khóa 6 của hệ Cử nhân,

- Khóa 1 cửa hệ Tiến sĩ.

Có nghĩa là, về đào tạo, VJU đã mở hệ Thạc sĩ trước nhất (đã được 10 năm), sau đó là mở hệ Cử nhân (đã được 6 năm), bây giờ thì cũng đã khai giảng hệ Tiến sĩ.

Gần đây, Hiệu trưởng đầu tiên của VJU là thầy Furuta Moto (chuyên gia về Việt Nam học của Nhật Bản, nguyên Giáo sư Đại học Tokyo, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại cương thuộc Đại học Tokyo) đã có buổi giảng cuối cùng tại VJU, nhà trường đã tổ chức buổi giảng cuối cùng đó thành một lễ tri ân thầy.

Tiếp nối công việc của thầy Furuta, bây giờ là thầy Nguyễn Hoàng Oanh.

Thầy Nguyễn Hoàng Oanh đã giữ cương vị Phó Hiệu trưởng trong suốt thời gian qua, làm tròn số là một thập niên (Hiệu trưởng Furuta, Hiệu phó Nguyễn Hoàng Oanh).

Chúc mừng thầy Nguyễn Hoàng Oanh.

Sách giáo khoa cấp phổ thông (dưới đại học) ở Trung Quốc: "nhất cương đa bản" và "thống biên giáo tài"

Vấn đề một khung chương trình với nhiều bộ sách (một khung chương trình do Bộ Giáo dục quốc gia đưa ra, có nhiều bộ sách giáo khoa được biên soạn) đang làm nóng dư luận Việt Nam.

Nhiều nhà giáo, nhiều nhà biên soạn sách giáo khoa thì đang kêu trời về chủ trương "Bộ Giáo dục cần có một bộ sách giáo khoa chung cho toàn quốc", vì thực tế là mấy năm qua, quả thực Việt Nam đang thực hiện chủ trương "một khung chương trình với nhiều bộ sách".

Ví dụ, có nhà biên soạn sách giáo khoa (sgk) so sánh Việt Nam với Trung Quốc và viết trên mạng xã hội rằng: "Trung Quốc thực hiện nguyên tắc "nhất cương đa bản", tức là một chương trình, nhiều sách giáo khoa".

Lương Đại Việt - tháng 3 năm 2025

Tin đến tháng 7 năm 2024 thì xem lại ở đây.

Bây giờ là tin tức của năm 2025. Tập hợp tư liệu từ nhiều nơi.

Ngày khai giảng 2024 : Hơn 23 triệu học sinh bước vào năm học mới

Tin tức từ các nơi.

Vấn nạn bằng giả trong giáo dục Việt Nam đương đại - trường hợp ông Vương Tấn Việt

Năm 2022, Giao Blog đã quan sát sự kiện bảo vệ luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Vương Tất Việt ở đây.

Bây giờ, mở một entry này chỉ để lưu tư liệu. Mở đầu là một số bài báo chính thống vào đầu tháng 8 năm 2024.

Các tư liệu bổ sung và cập nhật thì dán dần lên ở bên dưới.

Bắt đầu từ tiếng trống trường trong lễ khai giảng năm học mới - ghi chép 2023

Một cách tự nhiên, chiếc dùi trống để gióng hồi trống khai giảng năm học mới vào ngày 5 tháng 9 hàng năm bị đoạt mất  từ nhiều năm nay.

Bị đoạt đi một cách êm thấm và nhẹ nhàng lắm, từ rất nhiều năm nay rồi. Đến mức không ai có ý kiến gì về sự bất thường đó !

Nhưng nhìn kĩ hơn, thì thật ra, đó đúng là cưỡng đoạt. Văn hóa nào đã đồng lõa với việc cưỡng đoạt đó ? Hay văn hóa nào đã trở thành ánh sáng soi đường cho sự đồng lõa ấy ? Không chỉ các ông quan đương chức, mà cả những ông quan đã về hưu vẫn bình thản đánh trống khai trường bao năm nay ! 

Thế rồi, vào tháng 9 năm 2023, trong ngày khải giảng năm học mới 2023-2024, chiếc dùi trống bị cưỡng đoạt bấy lâu nay mới được trở lại cho đúng người thầy người cô đại diện cho mỗi trường học.

Văn hóa nào hay sức mạnh nào đã đưa đến sự thay đổi vừa thấy.

Nên nhân giống sự thay đổi này ra các lĩnh vực khác. Ví dụ: đánh trống khai hội, đóng ấn trong khai ấn,... Có nhiều cụ quan chức hay cựu quan chức chẳng biết mô tê gì cũng bình thản động tay vào ấn ở các ngôi đền mà đóng ấn, phát ấn ! Cứ xem tư liệu cũ của Đền Trần Nam Định hay Đền Trần Thái Bình thì cũng rõ.

Thi lên 10 ở Hà Nội năm 2023 - nhiều năm nay, được xem là khắc nghiệt hơn thi đại học

 Ở Hà Nội, có hai kì thi rất nóng vào tháng 6 hàng năm, đó là:

- Thi lên lớp 6 ở các trường chuyên (tức chuyển cấp từ Tiểu học lên Trung học Cơ sở, gọi tắt là cấp 1 lên cấp 2, nhưng là vào các trường chuyên). Các các chuyên tiêu biểu gồm: Ams (THCS Ams), Chuyên Ngoại ngữ (CNN. Chuyên ngữ thuộc Trường Đại học Ngoại ngữ), Cầu Giấy (THCS Cầu Giấy), Nguyễn Tất Thành (THCS Nguyễn Tất Thành). 

- Thi lên lớp 10 ở các trường công lập và trường chuyên (tức chuyển cấp từ Trung học Cơ sở lên Trung học Phổ thông, gọi tắt là cấp 2 lên cấp 3). Công lập thì do Sở Giáo dục Hà Nội quản lí, chia thành nhiều khu vực (mỗi khu vực có thể bao gồm nhiều quận/huyện). Trường chuyên thì có hai loại: 1). Chuyên thuộc các đại học (ví dụ: Chuyên Ngoại ngữ CNN, Chuyên Sư phạm CSP, Chuyên Khoa học Tự nhiên CTN, Chuyên Khoa học Xã hội CXH...); 2). Chuyên công lập (gồm: Ams, Chu Văn An, Nguyễn Huệ, Sơn Tây).

Tình hình của năm 2022 thì xem lại trên Giao Blog ở đây. Bây giờ là nói về năm 2023.

Tỉ lệ chọi ở cuộc thi lên 10 tại các trường chuyên thuộc đại học thì rất cao, ví dụ: chuyên Anh của CSP năm 2023 lên tới tận 1/29,3 ! Tức là một học sinh phải đấu với hơn 29 học sinh khác, thắng thì mới được vào trường ! Em nào đỗ thì có thể tự coi là đã "quật ngã" khoảng 29 em khác !

Kết quả của kì thi công lập (các trường công lập thường và công lập chuyên - có hệ chuyên) thì chưa có. Chắc phải đến đầu tháng 7 mới biết điểm.

Còn kết quả của kì thi vào các trường chuyên thuộc đại học (CSP, CNN, CTN, CXH) thì đến hôm nay (20/6) đã có. Chỉ có rất ít học sinh thi đỗ vào các trường chuyên này (có một số em đỗ cùng lúc nhiều trường chuyên). Các em không đỗ chuyên đợt vừa rồi thì còn đợi kết quả thi công lập (trong đó có kết quả thi chuyên công lập).

Kì thi vào Phổ thông Trung học (cấp 3) ở Hà Nội năm 2022

Trời như đổ lửa.

Học sinh Hà Nội thi trong 2 ngày đổ lửa này (cả ngày 18 và buổi sáng 19 tháng 6 = Thứ Bảy và Chủ Nhật).

Có một hướng dẫn tổng quát như sau.

Giáo dục Việt Nam : Quang cảnh bảo vệ luận văn học vị - 2 (luận án của thượng tọa Thích Chân Quang)

Từ năm 2017, đã có những quan sát nhanh quang cảnh các buổi bảo vệ luận văn học vị tại Việt Nam đương đại, xem ở đây.

Bây giờ là cập nhật, và dẫn riêng trường hợp bảo vệ luận án tiến sĩ luật học của thượng tọa Thích Chân Quang (nghiên cứu sinh Vương Tấn Việt).

Mở đầu là video về buổi bảo vệ đang được phát trên kênh Pháp Quang - Sen Hồng.

"Tiên học lễ, hậu học văn": luận bàn cuối năm 2021

Bắt đầu từ là một tham luận trong hội thảo gần đây. Hội thảo khoa học do cơ quan của Quốc hội Việt Nam tổ chức.

Tham luận của học giả Trần Ngọc Thêm đưa ra lời kêu gọi hãy từ bỏ khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn".

Có một cuộc tranh luận đang nổ ra trên không gian mạng về lời kêu gọi này. Đang là cuối năm 2021. Có nghĩa là chúng ta đã kết thúc 2 thập niên đầu tiên của thế kỉ XXI, đang thực sự bước vào thập niên thứ 3.

Mở đầu là một bài trình bày cụ thể của học giả Trần Ngọc Thêm (đường link được học giả chỉ dẫn vào ngày hôm qua - 26/11/2021).

Tiếp tục tự chủ đầu tư cho giáo dục sau đại học : đề án 89

Trước thì có đề án 322 (ví dụ, đọc lại ở đây).

Bây giờ là đề án 89.

Chuyện kể dần trên mạng xã hội của của các đại thần đã trí sĩ - ông Trần Hồng Quân viết Fb

Trên Giao Blog, đang sưu tầm dần các câu chuyện được kể bởi các vị, mà là những câu chuyện được kể ở thời điểm hiện tại, phương tiện chủ yếu là Fb cá nhân. Ví dụ, các câu chuyện do ông Võ Hồng Phúc kể thì có thể đọc ở đây.

Bây giờ là các câu chuyện của ông Trần Hồng Quân.

Thời học đại học, tôi từng nhận một bằng khen của Bộ trưởng Giáo dục (người kí trên bằng khen là Bộ trưởng Trần Hồng Quân) về thành tích sinh viên nghiên cứu khoa học. Bằng khen tương tự đó, ở Khoa Ngữ văn thời đó, khóa trên thì có sinh viên Nguyễn Kim Sơn K30 (hiện là đương kim Bộ trưởng Giáo dục, tức người kế tiếp công việc của Bộ trưởng Trần Hồng Quân ngày trước), khóa dưới thì có sinh viên Vũ Duy Hưng K36 (hiện là nhà báo, có thể đọc nhanh ở đây).

Thử nhìn kĩ vào giáo dục Việt Nam hiện nay: thực chất của "theo" trong sgk (trường hợp Thanh Tịnh)

Đang thực hiện loạt bài "thử nhìn kĩ vào giáo dục Việt Nam hiện nay". Mở đầu là về các bài "Hành động nói" trong sách giáo khoa Ngữ văn 8 (tập hai), xem lại ở đây.

1.Với các bài Hành động nói trong sách lớp 8, chúng tôi giật mình vì tiếng Việt của chúng ta bị "làm phiền một cách không đáng" hay "phức tạp hóa những thứ vốn đơn giản". Xem các nhà biên soạn đưa định nghĩa về "hành động nói", rồi những phân tích của họ, mà các phụ huynh có kiến thức nền tảng Ngữ Văn như chúng tôi đều giật thót ! 

Như bản thân tôi đọc sách lớp 8 của các con các cháu mình cũng còn toát cả mồ hôi ! Họ đang làm gì các con cháu chúng ta ở môn Ngữ Văn bậc phổ thông ?

Giáo dục quốc dân trong đại dịch : Lễ khai giảng qua mạng đầu tiên trong lịch sử (ghi từ Hà Nội)

Theo hướng dẫn của nhà trường, nhóm cha mẹ học sinh chúng tôi theo dõi lễ khai giảng năm học mới 2021-2022 qua TV tại nhà.

Học sinh dạy sớm chuẩn bị, trang phục hệt như đến lớp trực tiếp, rồi vào mạng từ 7h10. Các cháu vào lớp của mình, dự lễ khai giảng qua mạng theo hướng dẫn của cô giáo chủ nhiệm, từ 7h30 đến khoảng 9h. Sau đó, là buổi học nội qui với chủ đề học sinh thủ đô thanh lịch (làm thế nào để tạo được tác phong thanh lịch cho học sinh thủ đô trong học tập và rèn luyện tại trường lớp, sống tại gia đình và cộng đồng). 

Nghe ngang thì thấy cô giáo chủ nhiệm sử dụng từ "tinh quân" - mình hiểu được nghĩa, là tương ứng với "sẵn sàng" hoặc "đầy đủ". Có một chút thú vị !

"Việc nói", nhìn nhanh về ngôn ngữ học ứng dụng 2021 - tiếp

Thử nhìn kĩ vào giáo dục Việt Nam hiện nay: các bài "Hành động nói" trong sgk Ngữ văn 8

Về "việc nói", cũng tức là "hành vi phát ngôn", "hành vi phát thoại", theo cách sử dụng tôi đề xuất vào tháng 8 này, thì có gắn với một cuộc tranh luận đang triển khai trên không gian mạng, được quan sát ở đây. 

Với tư cách người quan sát và một người học tiếng Việt, tôi sẽ đưa ra một sơ kết về cuộc tranh luận này sau (hệt như một tạm kết cho cuộc tranh luận của cụ Cao Xuân Hạo nhiều năm về trước, xem trên Giao Blog ở đây).