Cuối năm cũ, trong các lần trò chuyện với truyền thông (báo chí, đài truyền hình), tôi đều thổ lộ nỗi lo chiến tranh ở năm mới Bính Ngọ 2026. Có thể các bạn làm truyền thông đã cất giữ những đoạn tôi trình bày nỗi lo và các căn cứ của nó về mặt dự đoán học.
Bây giờ, mới qua Nguyên Đán ít ngày, còn chưa qua Rằm tháng Giêng, thì tình hình Trung Đông đã rất nóng ! Hai bên đã khai hỏa dữ dội.
Chiến cuộc ở Đông Âu cũng vẫn chưa nhìn thấy hồi kết.
Sáng nay (Thứ Tư ngày 25/2/2026), nhiều cơ quan trên toàn quốc tổ chức hội nghị cho công chức viên chức học nghị quyết của Đảng qua mạng. Có 2 nghị quyết quan trọng được trình bày trong sáng nay (Nghị quyết 79 và Nghị quyết 80).
Với phong cách làm việc khẩn trương, hội nghị bắt đầu lúc 8h sáng và kết thúc lúc khoảng 10h30 - đã kết thúc sớm hơn dự kiến trong chương trình ban đầu.
Trình tự nội dung của hội nghị:
1). Ông Trịnh Văn Quyết trình bày về NQ80 (về văn hóa).
2). Ông Nguyễn Thanh Nghị trình bày về NQ79 (về kinh tế nhà nước).
3). Ông Nguyễn Hòa Bình trình bày về chương trình hành động thực hiện NQ79 và NQ80.
4). Ông Tô Lâm phát biểu chỉ đạo.
Chúng tôi đã cùng nghe trực tiếp bài phát biểu (cùng thời gian với cầu Trung ương, chúng tôi nghe tại cơ quan tại Hà Nội).
Ở đây, đưa lại toàn văn bài phát biểu của TBT (cả video và cả văn bản đăng trên các báo chính thống).
Tôi chạy một vòng thành phố từ sáng sớm tinh mơ.
Ở dưới đi một ít ảnh buổi sáng Nguyên Đán ở Hà Nội từ báo chí chính thống. Có rất ít báo bố trí phóng viên đi tác nghiệp vào cùng giờ sáng sớm nay. Ưu tiên nhóm Tiền Phong chụp Phủ Tây Hô lúc chuyển năm - đưa lên đầu tiên.
Kính chúc tất cả mọi người một năm mới thật nhiều sức khỏe, thật nhiều may mắn và thật nhiều thành tựu !
Năm Bính Ngọ 2026 đang đến gần.
Trước thềm năm mới, tôi viết về một câu đồng dao. Bài trên Tạp chí Công Thương (cơ quan ngôn luận của Bộ Công Thương) số Tết, từ trang 96 đến trang 98.
Câu đồng dao giản dị mà kết nối đa chiều, tôi gọi là "lịch sử đa thanh". Bởi ta thấy thấp thoáng bóng ngựa sắt Thánh Gióng, lại thấy vó ngựa của vua Lê Lợi, hay đoàn tuấn mã của vua Quang Trung. Đặc biệt, tôi dành cho một chút, giúp ta nhớ về Đàng Trên với vua Mạc Kính Khoan - người vẫn xưng đế tại vương quốc Nam Việt (kinh đô Cao Bình) lúc bấy giờ.
Sử quan của tôi là có 3 Đàng, gồm Đàng Trên - Đàng Ngoài - Đàng Trong. Không phải chỉ có Đàng Ngoai và Đàng Trong như quan niệm thường thấy xưa nay.
Nguyễn Cung Thông là một học giả đặc biệt hiện đang cư trú ở hải ngoại. Ông có tình yêu mãnh liệt với tiếng mẹ đẻ, được biết đến nhiều năm nay về loạt bài luận giải nguồn gốc Việt cổ của hệ thống 12 con giáp.
Tôi đã đọc ông từ đầu thập niên 1990, lúc còn học đại học, với những tập san hiếm hoi về tư tưởng và cổ sử Việt Nam. Các tập san thú vị ấy, hồi đó, chúng tôi tìm được ở hiệu sách cũ (một hiệu sách cũ ở đầu đường Bà Triệu, nay không thấy còn nữa).
Tôi gặp trực tiếp Nguyễn Cung Thông và nghe ông trình bày học thuật lần đầu tiên năm 2008 tại hội thảo quốc tế Việt Nam học - tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Mĩ Đình), trong Tiểu ban về văn hóa (người điều hành Tiểu ban lúc đó là thầy Ngô Đức Thịnh).
Trên Giao Blog luôn cập nhật các công bố mới của ông về tiếng Việt, ví dụ ở đây hay ở đây.
Một kỉ niệm đặc biệt là cuối năm 2019, kỉ niệm 100 năm chữ quốc ngữ (1919-2019), chúng tôi đã cùng tụ về một hội thảo tại Đà Nẵng. Nhóm các anh Bùi Văn Tiếng - Trần Đức Anh Sơn - Thân Hà Thống Nhất (Tao Đàn thư quán) là chủ nhà, chúng tôi đến từ bốn phương (anh Nguyễn Cung Thông anh Trần Quốc Anh và rất nhiều người từ hải ngoại; tôi và hậu duệ của cụ Nguyễn Văn Vĩnh từ Hà Nội; ông Nguyễn Q. Thắng từ Sài Gòn, một số lưu học sinh từ Trung Quốc và Nhật Bản,...). Xem lại tin năm 2019 ở đây.
Người bình thường vẫn đinh ninh: "Ngọ" từ khởi thủy đã gắn với "ngựa".
Nhưng từ góc nhìn học thuật, hóa ra, không phải vậy.
Theo khảo cứu của bác Đinh Văn Tuấn thì, thời xa xưa, trước thời Hán, thì "Ngọ" lại chỉ "hươu" (lộc), mà chưa phải "ngựa"(mã). Tức là, từ Hán trở về sau này, "Ngọ" mới chỉ "ngựa" !
Nhắc lại cho rõ, theo học giả Đinh Văn Tuấn: thời xa xưa, có chữ "Ngọ" trong 12 chi để tính thời gian, nhưng đầu tiên "Ngọ" có nghĩa là "con hươu". Rồi sau đó, phải tới thời Hán, "Ngọ" mới được gán cho nghĩa mới là "ngựa".
Học giả Đinh Văn Tuấn thì khẳng định rõ: hệ thống 12 chi (12 con giáp) được hình thành có lớp lang, từ từ, qua một trường kì lịch sử với bao nhiêu di vật di chỉ còn thấy được tại Trung Quốc. Các nước xung quanh, trong đó có Việt Nam thì tiếp nhận ảnh hưởng hệ thống 12 chi này.
Chùm bài viết buông dạng bình thường (không học thuật) thì sẽ cập nhật sau.
Bây giờ điểm bài số 2 trong chùm bài học thuật khai bút năm Ngọ.
Bìa tạp chí số Tết có hình ngựa của năm Ngọ. Bài của tôi chạy từ trang 49 đến trang 52.
Bài viết một ngôi làng không hề có chùa, trong suốt cả ngàn năm lịch sử đã qua. Đến nay, năm 2026, làng vẫn chưa có chùa.
Trong bài có ảnh cụ Đỗ Mười đang xem nguyên bản tập sắc phong của làng Hoa Lũy và bản dịch. Ảnh của rất nhiều năm về trước, khi cụ còn tráng kiện.
Bài trên tạp chí Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam số 1 năm 2026.
Bìa tạp chí là hình một tuấn mã đang phi nước đại.
Bài của mình chạy qua các trang 34-41.
Hứa hẹn một năm nhiều may mắn, nhiều thành tựu.
Hồi năm 2021, Giao Blog có đưa bài: "Văn nghệ Thứ Bảy : sau 33 năm, mới được đọc lời bình của Tô Hoài cho lá thư tôi viết năm 1988" (xem lại ở đây). 33 năm, là tính từ 1988 đến 2021. Ở thời điểm đó, lần đầu tiên tôi được đọc bài bình luận của nhà văn Tô Hoài, và cũng đã đưa thắc mắc: bản in lần đầu tiên của bài đó xuất hiện ở đâu, trên báo Thiếu niên Tiền phong hay một ấn phẩm nào khác ?
Gần đây, trong khi chuẩn bị cho kỉ niệm 50 năm Búp trên cành (1976-2026), thì tôi đã thấy được bài viết của nhà văn Tô Hoài, không phải trích, mà là toàn văn, và thú vị là in trên chính tập san Búp trên cành số 57 (xuất bản năm 1988, bởi Hội Văn học nghệ thuật Thái Bình).
Nhân dịp chuyển năm, hướng đến kỉ niệm 50 năm Búp trên cành, trân trọng giới thiệu bài viết của nhà văn Tô Hoài trên Giao Blog. Tôi đã nghe trực tiếp bài nói chuyện này của nhà văn tại khuôn viên Thư viện Tổng hợp tỉnh Thái Bình vào tháng 6 năm 1988.
Năm Bính Ngọ đang đến.
Kính chúc mọi người mọi nhà một năm mới an khang, thịnh vượng !
