Nhiều năm nay, có một kì thi 2 trong 1, đó là kì thi tốt nghiệp phổ thông trung học (cấp 3), kết quả kì thi này được sử dụng để trở thành một phương thức tuyển sinh vào đại học. Có nghĩa là: 1 lần thi với 2 mục đích (tốt nghiệp ptth và tuyển sinh vào đại học).
Theo hồi cố thì kì thi 2 trong 1 này bắt đầu từ năm 2015.
Đến năm 2026, sau khi biết kết quả của kì thi 2 trong 1 trên toàn quốc (thi trong tháng 6 năm 2026), các gian lận ở điểm thi tại địa phương Tuyên Quang (vẫn là mạn Hà Giang - Tuyên Quang) được phát giác !
Vậy là, phía quốc hội Việt Nam đề xuất phải thay đổi cách thi. Có lẽ phương thức " kì thi 2 trong 1" sẽ được khép lại, để mở ra một phương thức mới. Phương thức mới có thể là trở về cách thi cũ: có 2 kì thi riêng rẽ (thi tốt nghiệp ptth riêng, thi đại học riêng).
Thi vào đại học thì có thể có nhiều hình thức được áp dụng - mà một trong số đó chắc là thi đánh giá năng lực (HSA) của từng đại học.
Đại khái là như vậy. Tư liệu được sưu tập dần dần.
Tháng 7 năm 2026,
Giao Blog
---
Nguồn ảnh: https://www.facebook.com/photo?fbid=2265651650898946&set=a.131703814293751
Nguồn tư liệu: https://www.facebook.com/reel/4452597671625985
---
17/07/2026 05:54 GMT+7
Tuệ Nguyễn (thực hiện)
"GÂY ÁP LỰC CÔNG TÁC RA ĐỀ VÀ CÓ THỂ PHÁT SINH TIÊU CỰC"
Xin ông cho biết cơ sở nào để Ủy ban đề xuất tách 2 kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ?
Ông Chu Mạnh Hùng
ẢNH: TUYẾT MAI
Ông Chu Mạnh Hùng: 11 năm qua, kỳ thi tốt nghiệp THPT (2 trong 1) đã được tổ chức và cơ bản đạt được các mục tiêu theo định hướng về phát triển giáo dục, đào tạo. Đây là nỗ lực rất lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Bộ GD-ĐT, các địa phương và toàn xã hội để có kỳ thi quốc gia nghiêm túc, khách quan và đạt được các mục tiêu đề ra.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có 2 vấn đề đặt ra mà xã hội hết sức quan tâm: một là đề thi môn ngữ văn có câu nghị luận xã hội trong phần viết "Steve Jobs VN"; hai là hiện tượng tiêu cực và dấu hiệu vi phạm pháp luật ở điểm thi thuộc Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang.
Trong một kỳ thi vừa có bàn luận về đề thi vừa có tiêu cực (nhất là hiện tượng vi phạm pháp luật trong tổ chức thi tốt nghiệp THPT đã xảy ra trước đó ở một số địa phương) đặt ra cho xã hội, các cơ quan chức năng phải có giải pháp để hạn chế tiêu cực, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời suy nghĩ về phương án tổ chức kỳ thi THPT phù hợp, đạt hiệu quả, mục tiêu theo định hướng của Đảng, quy định của pháp luật.
Thực tế những năm qua, chúng ta thấy kỳ thi tốt nghiệp THPT đồng thời phải gánh vác 2 mục tiêu: tốt nghiệp THPT và làm cơ sở xét tuyển vào các trường CĐ, ĐH. Việc gánh vác 2 mục tiêu của kỳ thi sẽ gây áp lực trong công tác ra đề thi và có thể phát sinh tiêu cực. Đây là vấn đề đáng suy nghĩ, trao đổi thấu đáo.
Bộ GD-ĐT là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo trên phạm vi cả nước, vì vậy, Bộ cần tổng kết, đánh giá nhiều mặt về việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT để đề xuất phương án tối ưu trên cơ sở thực tiễn, tham khảo ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương.
Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội với chức năng giám sát việc tổ chức thực hiện pháp luật trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo; vì vậy, nhận diện bất cập, một số hạn chế, tiêu cực đã xảy ra, Ủy ban có quan điểm nghiên cứu để thay đổi phương thức tổ chức thi "2 trong 1".
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026. Kỳ thi này hiện nay nhằm 2 mục đích vừa xét tốt nghiệp vừa tuyển sinh vào đại học
ẢNH: NHẬT THỊNH
KỲ THI TỐT NGHIỆP THPT NHƯ LÀ KỲ KIỂM TRA ĐỂ KHÔNG GÂY ÁP LỰC
Nhiều ý kiến lo ngại nếu quay lại kỳ thi tuyển sinh ĐH "3 chung" như trước kia thì sẽ khiến thí sinh (TS) và người nhà phải di chuyển lên các TP lớn dự thi, dẫn tới vất vả, tốn kém và gia tăng áp lực. Ông có thể chia sẻ gì về băn khoăn này?
Về kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ "3 chung" trước đây cũng cần phải nghiên cứu bởi các cơ sở giáo dục ĐH có quyền tự chủ và chủ động xác định phương thức tuyển sinh nếu có kỳ thi tuyển sinh ĐH riêng.
Sự quan ngại trước bất cứ thay đổi nào đều có lý bởi có thể nhận diện một số khó khăn. Điều trực quan dễ nhận thấy nhất là TS phải di chuyển, tất yếu phát sinh chi phí. Hiện nay, điều kiện KT-XH đã phát triển hơn trước, giao thông thuận lợi và việc di chuyển của TS, phụ huynh về các nơi có trường ĐH, CĐ cũng dễ dàng, thuận tiện; điều kiện tổ chức thi tại các trường cũng tốt hơn. Có thể nghiên cứu cơ chế hỗ trợ cho các trường hợp khó khăn hoặc các trường có thể miễn tiền đăng ký dự thi cho các TS.
Có đề xuất thay vì tách thành 2 kỳ thi thì nên bỏ hoặc giao kỳ thi tốt nghiệp THPT về địa phương hoặc các nhà trường; kỳ thi ĐH do các cơ sở đào tạo chủ trì. Quan điểm của ông về đề xuất này như thế nào?
Thứ nhất, đây chỉ là ý kiến giả định. Thực tế một số quốc gia không tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT như Hàn Quốc, Mỹ. Với VN, ý kiến bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT là chưa phù hợp; vấn đề là tổ chức kỳ thi này sao cho không tạo áp lực cho tất cả các bên liên quan.
Thứ hai, giao về cho địa phương thực hiện theo chủ trương phân cấp và hiện nay chúng ta đang triển khai mục đích nhằm tăng chủ động, linh hoạt và trách nhiệm của địa phương. Kỳ thi tốt nghiệp THPT xác định như là kỳ kiểm tra để không gây áp lực cho các hội đồng thi, học sinh, phụ huynh và xã hội. Mục đích chỉ nhằm xác định học sinh hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông, công nhận tốt nghiệp.
Thứ ba, kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ do các trường chủ động trên cơ sở tự chủ theo quy định của pháp luật; có thể nghiên cứu, khảo sát tại chính các cơ sở đào tạo để tiến tới giao các cơ sở chủ trì tuyển sinh cho chính mình.
BỘ GD-ĐT ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN TỔ CHỨC PHÙ HỢP
Theo ông, có thể thay việc tách 2 kỳ thi bằng cách đẩy sớm việc tổ chức thi trên máy tính với hệ thống quản lý hiện đại, ngân hàng đề thi chuẩn hóa để hạn chế tối đa sự tác động của con người, giảm thiểu rủi ro và nguy cơ tiêu cực?
Đây cũng là phương án tốt khi tách 2 kỳ thi và mọi dữ liệu được chuẩn hóa. Tuy nhiên, phương án này cần có sự đầu tư về hạ tầng và cơ sở vật chất đồng bộ; có lộ trình rõ ràng.
Thay vì mỗi trường ĐH tự tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực riêng như hiện nay, ông có cho rằng nên thành lập các trung tâm khảo thí độc lập để hạn chế việc TS phải thi quá nhiều kỳ thi đồng thời tạo thuận lợi cho các trường trong công tác xét tuyển?
Thành lập các trung tâm khảo thí độc lập là phương án nghiên cứu và cũng phải được xem xét nhiều chiều.
Bộ GD-ĐT là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện pháp luật về giáo dục và đào tạo đã rất nỗ lực và đang từng bước hiện thực hóa việc đổi mới căn bản, toàn diện và đột phá về giáo dục, đào tạo. Vì vậy, Bộ cũng cần đánh giá tổng thể, nghiên cứu kỹ lưỡng về kỳ thi (2 trong 1) để đề xuất phương án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ phù hợp thực tiễn, đánh giá đúng năng lực học sinh, giảm thiểu chi phí, hạn chế tiêu cực; báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Trước đó, sáng 14.7, phát biểu tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị Chính phủ quan tâm nghiên cứu kỹ 2 quan điểm về việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT để đưa ra giải pháp hữu hiệu. Theo ông Vinh, việc tổ chức kỳ thi "2 trong 1", gồm tốt nghiệp THPT và xét tuyển ĐH, có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân và chi phí cho xã hội, song cũng bộc lộ bất cập khi thí sinh chịu áp lực phải đạt điểm cao để xét tuyển ĐH, từ đó làm gia tăng nguy cơ phát sinh tiêu cực.
Ông Vinh đặt vấn đề: Nên chăng nghiên cứu tách 2 kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH. "Nếu tách bạch kỳ thi tốt nghiệp THPT với tuyển sinh ĐH thì sẽ ít nguy cơ lặp lại tình trạng hiện nay", ông Vinh nhấn mạnh.
Văn Chung
Tránh tình trạng "mạnh ai nấy làm"
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội, cho rằng: "Mô hình thi tốt nghiệp THPT hiện nay không phải là nguyên nhân trực tiếp của tiêu cực, nhưng là yếu tố làm tăng sức nặng của kỳ thi và khiến hậu quả của mỗi sai phạm trở nên nghiêm trọng hơn".
Theo bà Nga, không nên tiếp tục đặt lên một kỳ thi quá nhiều kỳ vọng và quá nhiều nhiệm vụ. Đã đến lúc cần nghiên cứu tách rõ chức năng đánh giá tốt nghiệp THPT với chức năng tuyển sinh ĐH. Bà Nga đề xuất mô hình phù hợp hơn là kỳ thi tốt nghiệp THPT tiếp tục được tổ chức theo hướng tinh gọn, tập trung đánh giá chuẩn đầu ra của giáo dục phổ thông.
Đối với tuyển sinh ĐH, các cơ sở đào tạo cần phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, được lựa chọn phương thức tuyển sinh phù hợp với đặc thù ngành đào tạo. Nên phát triển một số kỳ thi chuẩn hóa dùng chung theo vùng hoặc theo nhóm trường, được tổ chức nhiều đợt, tại nhiều địa điểm và được nhiều cơ sở đào tạo công nhận. Cách làm này vừa phát huy quyền tự chủ của các trường, vừa tránh tình trạng "mạnh ai nấy làm".
Văn Chung
https://thanhnien.vn/uy-ban-van-hoa-xa-hoi-neu-ly-do-de-nghi-thay-doi-ky-thi-2-trong-1-185260716194139945.htm
...
15/07/2026 10:19 GMT+7
Tách kỳ thi tốt nghiệp THPT '2 trong 1': Cần xét đúng bản chất của vấn đề
Nhìn từ nhiều phía và thực tế của kỳ thi "2 trong 1" hiện nay
Không thể phủ nhận rằng cả hai phương án thi chung và thi riêng đều có những ưu điểm riêng. Nếu tổ chức một kỳ thi "2 trong 1" (vừa xét tốt nghiệp THPT vừa tuyển sinh ĐH, CĐ) thì lợi ích lớn nhất là tiết kiệm nguồn lực xã hội. Học sinh chỉ phải ôn tập và dự thi một lần; phụ huynh giảm chi phí đi lại, ăn ở; địa phương không phải tổ chức nhiều kỳ thi quy mô lớn; các trường đại học cũng có thêm một nguồn dữ liệu chuẩn hóa để xét tuyển. Đây cũng là lý do mô hình này được lựa chọn sau nhiều năm cải cách thi cử.
Tổ chức một kỳ thi "2 trong 1" (vừa xét tốt nghiệp THPT vùa tuyển sinh ĐH, CĐ) như hiện nay lợi ích lớn nhất là tiết kiệm nguồn lực xã hội
ảnh: Nhật Thịnh
Tuy nhiên, hạn chế của kỳ thi chung là phải cùng lúc thực hiện hai mục tiêu khác nhau. Xét tốt nghiệp đòi hỏi đề thi bảo đảm chuẩn đầu ra của chương trình phổ thông, trong khi tuyển sinh đại học, nhất là những ngành có tính cạnh tranh cao, lại cần khả năng phân loại rất tốt. Đó là bài toán không dễ giải.
Ở chiều ngược lại, nếu tách thành hai kỳ thi riêng sẽ giúp mỗi kỳ thi phục vụ đúng mục tiêu của mình. Kỳ thi tốt nghiệp THPT tập trung đánh giá việc hoàn thành chương trình phổ thông; còn các trường đại học có thể xây dựng phương thức tuyển sinh phù hợp với từng ngành đào tạo. Nhưng cái giá phải trả cũng không nhỏ. Học sinh có thể phải trải qua nhiều kỳ thi hơn; áp lực ôn tập tăng lên; chi phí xã hội lớn hơn; đồng thời việc tổ chức nhiều kỳ thi độc lập cũng đặt ra những yêu cầu mới về nhân lực, kinh phí và công tác quản lý.
Rõ ràng, không có mô hình nào hoàn hảo tuyệt đối. Điều quan trọng là lựa chọn phương án phù hợp nhất với điều kiện thực tiễn của Việt Nam trong từng giai đoạn.
Nhìn vào thực tế hiện nay có thể thấy, kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn "gánh" toàn bộ nhiệm vụ tuyển sinh đại học như nhiều năm trước. Bộ GD-ĐT vẫn tổ chức kỳ thi để đánh giá kết quả học tập của học sinh sau 12 năm phổ thông và tạo một nguồn dữ liệu chung. Tuy nhiên, quyền tự chủ tuyển sinh của các trường đại học ngày càng được mở rộng. Nhiều trường vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp làm căn cứ xét tuyển bên cạnh đó nhiều trường kết hợp điểm thi với học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, kết quả đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc tổ chức kỳ thi riêng. Không ít trường áp dụng đồng thời nhiều phương thức tuyển sinh để lựa chọn thí sinh phù hợp.
Có thể nói, kết quả kỳ thi tốt nghiệp hiện nay đang được ứng xử khá linh hoạt. Trường nào thấy phù hợp thì sử dụng; trường nào cần mức độ phân loại cao hơn thì có thêm công cụ khác. Chính sự đa dạng này đã góp phần giảm áp lực cho kỳ thi duy nhất, đồng thời vẫn bảo đảm quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo. Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng chưa nhất thiết phải vội vàng thay đổi toàn bộ mô hình chỉ vì một số vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức.
Thay đổi cần tiếp cận đúng bản chất của vấn đề
Thực tế, câu chuyện gộp hay tách kỳ thi không phải bây giờ mới được đặt ra. Trước đây, ngành giáo dục đã nhiều lần lấy ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên và xã hội. Tương tự, việc thi môn toán theo hình thức tự luận hay trắc nghiệm cũng từng trải qua nhiều vòng tranh luận, phân tích ưu - nhược điểm trước khi đi đến quyết định.
Điều đó cho thấy những chính sách lớn không được xây dựng từ cảm xúc nhất thời mà từ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và tổng kết thực tiễn. Bởi vậy, nếu hôm nay lại đặt vấn đề thay đổi, điều cần chứng minh trước hết là mô hình hiện hành thực sự không còn phù hợp, chứ không chỉ vì xuất hiện một vài vụ việc tiêu cực.
Nếu nguyên nhân nằm ở khâu tổ chức thì phải siết chặt tổ chức; nếu lỗ hổng nằm ở quy chế thì phải bổ sung quy chế; nếu thiếu công nghệ giám sát thì cần đầu tư công nghệ; nếu chế tài chưa đủ sức răn đe thì phải hoàn thiện chế tài...
Lịch sử cải cách giáo dục Việt Nam từng cho thấy nhiều vấn đề đã được bàn bạc rất kỹ trước khi đi đến thống nhất. Vì thế, mỗi lần điều chỉnh chính sách cần hết sức thận trọng, tránh tình trạng thay đổi theo dư luận hoặc theo từng sự cố cụ thể.
Thực hiện phương án xét công nhận tốt nghiệp THPT
Việt Nam đặt mục tiêu chiến lược hoàn thành phổ cập giáo dục THPT vào năm 2035. Như vậy kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 và thi tốt nghiệp THPT không còn cơ sở để tồn tại trong tương lai gần.
Nếu khi kỳ thi tốt nghiệp THPT chuyển sang xét công nhận tốt nghiệp sau khi học sinh hoàn thành chương trình lớp 12, Quốc hội cần thảo luận bấm nút thông qua để làm cơ sở cho việc thực hiện xét công nhận tốt nghiệp THPT. Như vậy gian lận trong thi tốt nghiệp THPT được loại bỏ hoàn toàn mà không cần phải có những quy chế, quy định như hiện nay dù được đánh giá chặt chẽ nhưng gian lận vẫn xảy ra như ở Tuyên Quang.
Nhiều người cho rằng nếu thực hiện phương án xét công nhận tốt nghiệp THPT thì không có cơ sở để Bộ GD-ĐT, UBND tỉnh đánh giá chất lượng dạy và học ở các địa phương và trên cả nước, dẫn đến tình trạng thả nổi chất lượng. Về vấn đề này Bộ GD-ĐT đã có Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT nêu rõ hình thức đánh giá rèn luyện và học tập của học sinh. Dù vậy điều này phụ thuộc lớn vào lương tâm và trách nhiệm cao quý của người thầy. Vấn đề cần quan tâm là thầy cô, nhà trường có thực hiện đúng hướng dẫn của Thông tư 22 hay không. Nếu thực hiện đúng thì đây chính là kênh đánh giá chất lượng dạy học rất tin cậy và là cơ sở để xét công nhận tốt nghiệp THPT.
Như vậy tuyển sinh đại học nên là việc riêng của các cơ sở giáo dục đại học. Thực tế hiện nay một số trường đại học đã chuyển sang đánh giá theo năng lực và tự tuyển sinh với nhiều phương thức khác nhau.
Nguyễn Văn Lực
(Nguyên giáo viên trường THCS Trịnh Phong, Diên Khánh, Khánh Hoà)
https://thanhnien.vn/tach-ky-thi-tot-nghiep-thpt-2-trong-1-can-xet-dung-ban-chat-cua-van-de-185260715100922259.htm
---
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.
LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.
Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.