Hôm nay, Thứ Bảy ngày 13/6/2026, kì thi tốt nghiệp PTTH trên toàn quốc (với qui mô 1,2 triệu thí sinh) đã kết thúc. Sau hai ngày thi chính thức (11 và 12 tháng 6), sáng nay, phần lớn thí sinh tuổi 18 (sinh năm 2008) đang ngủ bù để lấy lại sức. Cũng có không ít em đã nhanh chóng trở lại với công việc giúp đỡ ông bà cha mẹ làm việc kiếm sống.
Giao Blog bắt đầu mở entry này để sưu tập các bàn luận, chủ yếu từ mạng xã hội, về đề thi Văn mà thí sinh đã làm đầu tiên trong kì thi, tức buổi sáng Thứ Tư ngày 11 tháng 6 (thời gian làm bài là 120 phút, từ 7h35).
Các ý kiến bàn luận được trích nguyên, bản quyền thuộc từng tác giả bàn luận. Mấy điểm chung có thể thấy rõ:
- Nhiều ý kiến đánh giá là đề Văn năm nay cho thấy một tâm thế bứt phá để Việt Nam cất cánh. Ước mơ cất cánh, ước mơ thịnh vượng, ước mơ cống hiến. Vân vân và vân vân.
- Cũng không ít ý kiến chỉ ra những điểm đáng ngờ và đáng ngạc nhiên về đề Văn năm nay, ví dụ: 1). Câu 1 (chấm 4 điểm) thì trích từ một cuốn sách vừa xuất bản năm 2026 hoàn toàn không đáng tin của một tác giả cũng không đáng tin; 2). Câu 2 (chấm 2 điểm) thì đưa ra cách nhìn không toàn diện và hoàn toàn không đúng chỗ về ước mơ của chính tuổi trẻ khi đưa ra yêu cầu Việt Nam hóa "sờ-tít zốp" của Mĩ; 3). Câu 3 (chấm 4 điểm) đưa ra một tác phẩm không mấy thú vị của văn sĩ Nguyễn Đình Thi. Vân vân và vân vân.
Bộ Giáo dục Việt Nam cũng đã mở cuộc họp báo về đề Văn.
Từ đây trở xuống là các sưu tầm được làm dần dần như mọi khi trên Giao Blog, mà mở đầu là dán lại đề thi.
Tháng 6 năm 2026,
Giao Blog
Đề thi Văn tốt nghiệp THPT 2026
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
(1) Năm 1440, tại một xưởng cơ khí nhỏ nằm lọt thỏm giữa thành phố Mainz nước Đức, Johannes Gutenberg phát minh ra máy in. [...]
(2) Trước năm 1440, tri thức là một dạng tài sản bị giam cầm. Nó nằm im lìm trong các thư viện, tu viện hay sau những cánh cổng sắt của các lâu đài, được lưu giữ trên những cuốn sách chép tay bằng da cừu mà giá trị của mỗi cuốn có thể đổi ngang một trang trại trù phú. Sự khan hiếm đó không phải là ngẫu nhiên, nó là một trật tự được thiết lập. Khi việc sao chép một văn bản đòi hỏi hàng nghìn giờ lao động thủ công của các tu sĩ, tri thức mặc nhiên trở thành đặc quyền của tầng lớp tinh hoa. Dân chúng không có quyền tiếp cận văn bản gốc, và do đó, họ không có quyền nghi ngờ.
(3) Phát minh của Gutenberg phá vỡ sự độc quyền đó bằng một khái niệm mang tính cách mạng: sự nhân bản công nghiệp của tri thức.
(4) Lần đầu tiên trong lịch sử, tư tưởng của một con người có thể tách rời khỏi thể xác họ và nhân ra hàng ngàn bản sao với chi phí thấp. Sách bắt đầu tràn xuống đường phố. Những ý tưởng, cả vĩ đại lẫn nguy hiểm, bắt đầu thẩm thấu vào đại chúng. William Shakespeare được hậu thế tôn vinh là đại văn hào không chỉ bởi tài năng của ông, mà còn bởi ông sống đúng vào điểm rơi của công nghệ in ấn. Nếu không có những bản in First Folio¹ được xuất bản năm 1623, những vở kịch kinh điển như Macbeth hay Hamlet có lẽ đã tan biến vào hư không ngay sau khi tấm màn nhung của nhà hát Globe khép lại.
(5) Sức mạnh của máy in không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn văn hóa, nó trở thành thước đo cho vận mệnh các quốc gia. Một sự phân hóa rõ rệt bắt đầu xuất hiện trên bản đồ thế giới. Những quốc gia phương Tây như Anh, Hà Lan hay Đức, nơi chấp nhận các phiên bản cải tiến sau này của máy in Gutenberg và để chúng vận hành hết công suất, đã chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có về dân trí và khoa học. Tri thức không còn bị độc quyền, nó trở thành nhiên liệu cho Phục hưng và Cách mạng Công nghiệp, giúp con người phát minh ra động cơ hơi nước và điện.
(6) Ngược lại, ở phía bên kia Địa Trung Hải, các Sultan² của Đế quốc Ottoman hùng mạnh đã đưa ra một quyết định định mệnh khi cấm in ấn bằng tiếng Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ trong suốt gần 300 năm, vì lo sợ sự lan truyền của những tư tưởng "lệch lạc". Hậu quả là trong khi châu Âu đang tranh luận sôi nổi về vật lý và thiên văn học trên những trang báo in, thì một đế chế từng là trung tâm văn minh của thế giới lại dần chìm vào sự trì trệ và lạc hậu. Sự thiếu vắng hạ tầng nhân bản tri thức khiến tỷ lệ biết chữ tại đây dậm chân tại chỗ ở mức dưới 5% trong suốt nhiều thế kỷ. Họ bỏ lỡ hoàn toàn chuyến tàu của Cách mạng Khoa học và kỷ nguyên Khai sáng, đơn giản vì các ý tưởng đột phá không có cơ hội được sao chép, lan truyền để tạo ra sự cộng hưởng trí tuệ.
(CODE VÀ CÁT - Những quyền lực công nghệ xoay chuyển thế giới, Phan Tuấn, NXB Thế giới, 2026, tr.8-10)
¹ Tuyển tập kịch đầu tiên của William Shakespeare. ² Người nắm quyền lực tối cao ở Đế quốc Ottoman.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Theo văn bản, trước năm 1440, tri thức được lưu giữ ở đâu?
Câu 2. Chỉ ra câu văn chứa đựng bằng chứng về vai trò của máy in đối với tác phẩm của William Shakespeare trong đoạn (4).
Câu 3. Anh/Chị hiểu như thế nào về nghĩa của cụm từ tài sản bị giam cầm (đoạn 2) và từ nhiên liệu (đoạn 5) được tác giả sử dụng khi nói về tri thức trước và sau năm 1440?
Câu 4. Nhận xét về mối liên hệ giữa luận đề và các luận điểm trong văn bản.
Câu 5. Trong bối cảnh cần có những đột phá về khoa học công nghệ hiện nay, từ góc nhìn của người trẻ, theo anh/chị, cần sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như thế nào để tạo nên sự cộng hưởng trí tuệ?
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?
Câu 2 (4,0 điểm): Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ sau: NHỮNG CHIẾC LÁ.
Chiều lạnh cóng, vườn cây vắng tanh, gió thổi bay lao xao, những chiếc lá rụng trên mặt cỏ
Những chiếc lá nâu, đen, rách quăn queo
Đâu những ngày xuân, chúng ta xòe biếc đón về ríu rít những đàn chim.
Những buổi trưa hè, chúng ta um tùm che mát cho người đi đường mồ hôi nhễ nhại.
Những chiều thu nhẹ trong, chúng ta thắp vàng trên đầu bao đôi người yêu.
Đến hôm nay, gió bắc đã rứt chúng ta, ném xuống đất bụi.
Chiều lạnh cóng, những chiếc lá rụng bay lao xao trong vườn cây.
Ai bé nhỏ vừa đi tới.
Giữa gió buốt, chú bé lụi hụi xuýt xoa, loạt xoạt, loạt xoạt, chiếc chổi tre quét trên mặt cỏ.
Sắp tối rồi.
Chú bé ôm từng ôm lá nén vào chiếc bao tải dần căng phồng.
Đi đâu, chú bé vác bao tải to, trên con đường đầu ô bụi bặm.
Đây rồi, dưới mái bếp tranh, chú bé ngồi vốc từng nắm lá khô nhóm lửa, đặt nồi cơm, đợi mẹ đi làm về.
Khói hắc hắc thơm thơm bay lên. À, à, vậy chứ, vậy chứ, - những chiếc lá reo phù phù, nhảy nhót.
(Thơ Nguyễn Đình Thi, NXB Kim Đồng, 2025, tr.87-88)
---------------- HẾT ----------------
---
Thứ năm, 11/6/2026, 09:50 (GMT+7)
Gợi ý đáp án đề Văn thi tốt nghiệp THPT 2026Nhiều thí sinh phấn khích với đề Văn tốt nghiệp THPT 2026 bởi chủ đề AI, công nghệ quen thuộc, đã được thầy cô lưu ý và ôn luyện kỹ.
Đề thi Văn tốt nghiệp THPT 2026 - Dự đoán phổ điểm Văn
Hơn 1,2 triệu thí sinh hoàn thành đề thi Văn lúc 9h35 sáng 11/6. Sau đây là gợi ý làm đề thi Văn từ Tuyensinh247 (Đáp án chính thức được Bộ Giáo dục và Đào công bố sau):
Phần I (Đọc hiểu)
Câu 1: Theo văn bản, trước năm 1440, tri thức được lưu giữ ở: các thư viện, tu viện hoặc sau những cánh cổng sắt của các lâu đài (dưới dạng các cuốn sách chép tay bằng da cừu).
Câu 2: Câu văn chứa đựng bằng chứng là: "Nếu không có những bản in First Folio được xuất bản năm 1443, những vở kịch kinh điển như Macbeth hay Hamlet có lẽ đã tan biến vào hư không ngay sau khi tấm màn nhung của nhà hát Globe khép lại."
Câu 3: "Tài sản bị giam cầm" (đoạn 2): là cách nói ẩn dụ chỉ tri thức trước năm 1440 bị giới hạn trong phạm vi nhỏ, không được phổ biến rộng rãi đến công chúng, chỉ thuộc về tầng lớp tinh hoa và những người có điều kiện tiếp cận.
"Nhiên liệu" (đoạn 5): là cách nói ẩn dụ chỉ vai trò thúc đẩy, tạo động lực mạnh mẽ của tri thức đối với sự phát triển của xã hội. Khi được phổ biến rộng rãi nhờ máy in, tri thức trở thành nguồn lực quan trọng giúp thúc đẩy thời kỳ Phục Hưng, Cách mạng Khoa học và Cách mạng Công nghiệp.
Hai hình ảnh nói trên đã làm nổi bật sự thay đổi vị thế của tri thức: từ chỗ bị giam giữ, độc quyền trở thành nguồn sức mạnh thúc đẩy sự phát triển của nhân loại.
Câu 4: Mối liên hệ giữa luận đề và các luận điểm:
- Luận đề: Sức mạnh của công nghệ trong việc giải phóng, nhân bản và lan truyền tri thức, từ đó xoay chuyển, định hình vận mệnh của các quốc gia và nền văn minh thế giới.
- Các luận điểm triển khai luận đề:
+ Trước năm 1440, tri thức bị độc quyền và khó tiếp cận.
+ Máy in Gutenberg phá vỡ sự độc quyền ấy bằng khả năng nhân bản tri thức hàng loạt.
+ Máy in góp phần bảo tồn và lan truyền các giá trị văn hóa.
+ Những quốc gia phát triển in ấn đạt được bước tiến vượt bậc về khoa học, kinh tế và văn minh.
+ Những quốc gia hạn chế in ấn bị trì trệ, tụt hậu.
Các luận điểm được sắp xếp phù hợp, từ đó làm sáng tỏ và tăng sức thuyết phục cho luận đề.
Câu 5:
Gợi ý: Trong bối cảnh cần những đột phá về khoa học công nghệ hiện nay, người trẻ cần sử dụng AI để tạo nên sự cộng hưởng trí tuệ bằng cách:
- Chủ động khai thác AI như một công cụ hỗ trợ học tập, nghiên cứu và sáng tạo tri thức mới.
- Kết hợp giữa kiến thức của bản thân với khả năng xử lý dữ liệu nhanh của AI để nâng cao hiệu quả làm việc.
- Rèn luyện tư duy phản biện, kiểm chứng thông tin thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào AI.
- Tuân thủ các nguyên tắc đạo đức số, sử dụng AI có trách nhiệm, tôn trọng bản quyền và quyền riêng tư.
Phần II (Viết)
Câu 1:
1. Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?
2. Thân đoạn:
a. Giải thích "Steve Jobs Việt Nam" là cách nói hình tượng, chỉ những người có tài năng, tư duy sáng tạo, khả năng đổi mới, tạo ra những sản phẩm, công nghệ hoặc đem lại giá trị có ích cho quốc gia và thế giới.
b. Bàn luận vai trò của những "Steve Jobs Việt Nam":
- Thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong thời đại số.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của đất nước trong thời đại số.
- Truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về tinh thần sáng tạo, khởi nghiệp và cống hiến.
Đưa ra giải pháp "Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?":
* Với cá nhân mỗi người trẻ:
+ Nuôi dưỡng đam mê, khát vọng sáng tạo và tinh thần cống hiến.
+ Chủ động học tập, nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ.
+ Dám nghĩ, dám làm, chấp nhận thử thách để theo đuổi ý tưởng.
* Với gia đình, nhà trường:
+ Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực.
+ Khuyến khích người trẻ học hỏi, sáng tạo.
+ Phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng.
* Về phía xã hội:
+ Tăng cường đầu tư cho nghiên cứu khoa học, công nghệ và các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp.
+ Chế độ phúc lợi hấp dẫn, thu hút nhân tài (lấy dẫn chứng phù hợp).
- Mở rộng: Phê phán những người sống thụ động, thiếu ý chí vươn lên, ngại đổi mới
3. Kết đoạn Khẳng định lại vấn đề nghị luận.
'Steve Jobs Việt Nam' - Câu hỏi khó của đề thi Văn
Câu 2:
1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận
2. Thân bài
a. Phân tích nội dung:
*Hình ảnh những chiếc lá trong dòng chảy thời gian và quy luật thiên nhiên:
- Cảnh mùa đông hiện tại: "chiều lạnh cóng", "vườn cây vắng tanh", lá hiện lên với vẻ tàn úa "nâu, đen, rách quăn queo". Đây là giai đoạn cuối của một vòng đời.
- Hồi tưởng về quá khứ của lá: mùa xuân đón chim chóc, mùa hè che mát cho con người, mùa thu thắp vàng cho lứa đôi.
- Quy luật của tạo hóa "gió bắc đã rứt chúng ta, ném xuống đất bụi". Sự chia lìa, tan tác là điều không thể tránh khỏi của tạo hóa.
* Bức tranh cuộc sống và sự hồi sinh của ngọn lửa:
- Hình ảnh chú bé: "bé nhỏ", "lụi hụi", "xuýt xoa". Giữa cái lạnh giá của thiên nhiên, sự xuất hiện của con người mang lại hơi ấm của sự sống.
- Hành động lao động: Chú bé quét lá, gom lá vào bao tải. Những chiếc lá tưởng chừng bỏ đi nay lại trở nên có ích qua bàn tay lao động.
- Không gian gia đình: "mái bếp tranh", "đợi mẹ đi làm về". Một khung cảnh bình dị, ấm áp tình mẫu tử.
- Những chiếc lá khô trở thành nhiên liệu nhóm lửa. Chúng không mất đi mà hóa thân thành ngọn lửa, thành khói thơm, thành hơi ấm để nấu chín nồi cơm.
- Hình ảnh nhân hóa: Lá "reo phù phù, nhảy nhót". Cái chết của lá không phải là kết thúc, mà là sự bắt đầu của một giá trị mới: sự ấm áp và hạnh phúc gia đình.
- Liên hệ bản thân: Bài học về sự trân trọng những điều nhỏ bé và ý thức về sự cống hiến cho cuộc đời.
b. Giá trị nghệ thuật
- Xây dựng hình tượng chiếc lá giàu ý nghĩa biểu tượng: Chiếc lá vừa là hình ảnh thực của thiên nhiên vừa tượng trưng cho con người trong hành trình sống và cống hiến.
- Sử dụng linh hoạt biện pháp tu từ: Nhân hoá, ẩn dụ, điệp cấu trúc, đan xen giữa quá khứ và hiện tại,...
- Kết hợp hài hòa giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm.
- Ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh: Nhiều từ láy gợi hình, gợi cảm: "lao xao", "lụi hụi", "xuýt xoa", "loạt xoạt" => Ngôn ngữ gần gũi nhưng giàu sức biểu đạt.
- Giọng điệu nhẹ nhàng mà sâu lắng.
3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận.
Thí sinh trước giờ vào phòng thi tốt nghiệp THPT 2026 môn Văn, tại điểm trường THPT Trưng Vương, phường Sài Gòn, TP HCM, sáng 11/6. Ảnh: Thanh Tùng
Chiều nay, thí sinh tiếp tục với bài thi môn Toán, hình thức trắc nghiệm trong 90 phút (xem đề thi Toán 2025). Sáng 12/6, các em hoàn thành kỳ thi với hai môn tự chọn. Điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố vào ngày 1/7.
https://vnexpress.net/dap-an-de-van-thi-tot-nghiep-thpt-2026-chi-tiet-nhat-5083886.html
---
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.
LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.
Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.