Home

Home
Nắng thì cày ruộng, mưa thì đọc sách 晴耕雨讀
Hiển thị các bài đăng có nhãn phủ-Tây-Hồ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn phủ-Tây-Hồ. Hiển thị tất cả bài đăng

08/03/2026

Nhà khách Hồ Tây (Khu Biệt thự Hồ Tây) - nhìn lại hình ảnh cũ (trước tháng 1 năm 2025)

Vào tháng 1 năm 2025 thì Nhà khách Hồ Tây (Khu Biệt thự Hồ Tây) đã được xây dựng lại. Xem ảnh đầu tiên trong entry này.

Khu Biệt thự Hồ Tây (KBTHT) là cơ quan thuộc Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ KBTHT mà sang chùa Tây Hồ hay vào Phủ Tây Hồ thì đều rất gần. Tương truyền Hồ Chủ tịch từng vi hành nhiều lần từ KBTHT này vào làng Tây Hồ và các làng ở khu vực Hồ Tây (chuyện kể từ cụ Ph. người làng Tây Hồ kể cho tôi nghe từ các thập niên 1990s-2000s, chuyện kể từ cụ Đ. vốn là cán bộ Văn phòng TW Đảng và thuộc nhóm giúp việc cho Bác Hồ).

Trước tháng 1 năm 2025, thì đây là khu nghĩ dưỡng thân thiện, trong đó, chúng tôi luôn biết: khu này có một biệt thự mà trước đây Hồ Chủ tịch đã sống trong một thời gian. Gần đây, khi ông Nguyễn Thiện Nhân ra Bắc nhận nhiệm vụ, thì ông cũng ở trong khu biệt thự - ông có tham gia vào một số hoạt động của làng Tây Hồ và Phủ Tây Hồ, vẫn có ảnh ông chụp chung vào các dịp đó.

20 năm Phủ Tây Hồ (2007, 2026) : đọc lại một bài thơ tương truyền do Tiên Chúa Liễu Hạnh giáng bút

Tôi bắt đầu khảo sát làng Tây Hồ và Phủ Tây Hồ từ 1993, đọc lại trên Giao Blog ở đây.

Cùng một bài thơ tương truyền doc Liễu Hạnh công chúa giáng bút, tôi có nhiều bản ảnh chụp (chụp trực tiếp tại Phủ Tây Hồ). Ở bài viết lần trước, trên Tạp chí Hán Nôm (số 2 năm 2010), và sau đó cho đăng bản đầy đủ trên website Tạp chí Da Màu (lên trang ngày 30/8/2010), thì tôi sử dụng ảnh chụp vào tháng 1 năm 2007.

Tính đến nay, bức ảnh chụp tháng 1 năm 2007 cũng đã gần 20 năm rồi.

Hôm qua, ngày 7/3/2026 (ngày 19 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tôi lại thực hiện một bản chụp ảnh bài thơ đó tại Phủ Tây Hồ.

Đầu tiên, đưa 2 bức ảnh cách nhau gần 20 năm (2007, 2026).

Cũng lần đầu tiên đưa bài từ Tạp chí Da Màu (đã đăng tải năm 2010) về dán trên Giao Blog trên hệ thống blog của Google.

17/02/2026

Nguyên đán Bính Ngọ 2026 - ăn Tết với quạt gió vù vù

Tôi chạy một vòng thành phố từ sáng sớm tinh mơ.

Lúc tinh mơ của Nguyên Đán thì trời hơi se se, nên cần có áo gió mỏng.
Trời cứ nóng dần lên.

Đến tầm trưa thì chỉ cần mặc cộc tay và ăn Tết với quạt quay vù vù. Nói đúng thì là: không có quạt, không chịu được, ăn Tết sẽ không còn thấy ngon !

Ở dưới đi một ít ảnh buổi sáng Nguyên Đán ở Hà Nội từ báo chí chính thống. Có rất ít báo bố trí phóng viên đi tác nghiệp vào cùng giờ sáng sớm nay. Ưu tiên nhóm Tiền Phong chụp Phủ Tây Hô lúc chuyển năm - đưa lên đầu tiên.

16/02/2026

Nhà toán học Ngô Bảo Châu viết về Phủ Tây Hồ và Liễu Hạnh công chúa

Ngô Bảo Châu là nhà toán học có quan tâm nhiều đến các vấn đề văn hóa xã hội đương đại. Nhiều khi, từ góc nhìn khác, anh đưa đến những bình luận hay diễn đạt khá thú vị về một vấn đề gì đó. 

Cũng nhiều khi, do ngoài chuyên môn, nên các bình luận của anh Ngô đi chệch hướng, nhầm lẫn, mà dân chuyên môn sẽ phì cười. Giao Blog đã từng giật mình về việc anh phê phán một bản dịch công trình tiếng Pháp đã xuất bản trước năm 1945. Đọc lại cụ thể ở đây - entry cũ "Giới hạn của tri thức và những khoảnh ruộng riêng : Ngô Bảo Châu siêu toán nhưng lơ mơ về sử" (tháng 6/2019)

Gần đây, anh Ngô viết về việc thành phố Hà Nội muốn triển khai dự án đường cao tốc quanh Hồ Tây, trong đó có đề cập đến Phủ Tây Hồ và Liễu Hạnh công chúa. Người như tôi, đọc lời dẫn chuyện của anh về nội dung này, thì thấy khá ngộ nghĩnh. Nhà toán học, đúng vẫn là nhà toán học thật, đi ra ngoài chuyên môn, là thấy có khi rất ngộ nghĩnh. Tôi có cảm giác nội dung anh viết như của một học sinh cấp ba (Trung học Phổ thông) ở Hà Nội viết về một điểm du lịch (ví dụ là Phủ Tây Hồ) sau cuộc dã ngoại do nhà trường tổ chức cho toàn bộ học sinh trong trường.

14/07/2025

Ảnh cũ các cơ sở thờ phụng hệ thần Liễu Hạnh công chúa : Phủ Tây Hồ (làng Tây Hồ) năm 1958

Phủ Tây Hồ năm 1958, qua ảnh đen trắng còn lưu được trong tư liệu EFEO tại Hà Nội, rất tĩnh lặng, cửa đóng then cài.

Hồi đó, dù sau hòa bình lập lại được mấy năm, cuộc sống của nhân dân vẫn chưa được thư thả bởi vẫn còn tiếp tục chiến tranh. Các cơ sở thờ tự cơ bản bị đóng cửa và được trưng dụng vào mục đích công ích (trụ sở ủy ban hành chính, trợ sở các đoàn thể, hợp tác xã, trường học,...). 

31/03/2025

Kính mừng Hội Phủ Giầy 2025 - Thánh Mẫu ở khắp mọi nơi với rất nhiều "cố trạch" và "cựu quán"

Hôm nay là ngày 3 tháng Ba năm Ất Tị, nhằm ngày 31/3/2025, là kị nhật của Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Rất nhiều đền phủ trên toàn quốc đang tổ chức những ngày tiệc tháng Ba âm lịch.

1. "Mẫu Liễu ở khắp mọi nơi" là ý tưởng khoa học của cố học giả Vũ Ngọc Khánh nêu ra từ đầu thập niên 1990. Trong một bài viết đã công bố năm 2010, tôi đã nhắc lại ý tưởng này của thầy Khánh.

2. Từ thực tế điều tra tại vùng Huế, ngay từ thập niên 1960, cố học giả Trần Văn Toàn cũng nêu một ý tưởng tương tự, mà ở vùng Huế là có sự đan xen vào nhau giữa Thánh Mẫu Liễu Hạnh và Thánh Mẫu Thiên Y (Thiên Y A Na). Ý tưởng này của thầy Toàn, nay tôi lần đầu nhắc ở đây, và sẽ xâu kết với ý tưởng của thầy Khánh ở một dịp khác.

Phủ Tây Hồ vào tiệc Mẫu tháng Ba năm 2025 - lễ cúng sáng mùng 2 (pháp sư Hà Cân)

Phủ Tây Hồ - Lễ cúng sáng mùng 2 tháng Ba năm Ất Tị (ngày 30/3/2025)
Lễ cúng như thường niên do pháp sư Hà Cân chủ trì. Pháp sư Hà Cân đã chủ trì các lễ cúng tại Phủ Tây Hồ mấy chục năm nay (lần đầu tiên tôi trực tiếp chụp ảnh và quay video các khóa lễ của ông tại Phủ Tây Hồ là vào năm 2005 - tức cách nay đúng 20 năm).

22/03/2025

Phủ Tây Hồ (Hà Nội) vào Tiệc Mẫu tháng Ba năm 2025 - 1 (trước ngày 3 tháng Ba)

Trước đây, trước năm 2010, Phủ Tây Hồ không cho hầu Thánh.

Các giá hầu Thánh thử nghiệm được thực hiện hạn chế từ năm 2010.

Từ năm 2015, vào dịp Tiệc Mẫu tháng Ba (kị nhật) và dip Tiệc Mẫu tháng Tám (đản sinh), nhà đền tổ chức hầu Thánh trong một thời gian ngắn.

08/09/2024

Cố đồng đền thủ nhang Nguyễn Văn Tiến (1940-2024; đền An Thọ, Yên Phụ - Hà Nội)

Ở khu vực Hà Nội, vào đầu thời kì Đổi Mới, cụ đồng Tiến (Nguyễn Văn Tiến, đền An Thọ ở Yên Phụ) là một trong những người đã đóng góp nhiều cho việc khôi phục tín ngưỡng thờ Mẫu. Cụ đồng Tiến giữ mối giao hảo với học giới từ rất sớm và bền bỉ.

Vào đầu thập niên 1990, đền An Thọ của cụ tiếp đón rất nhiều khách quốc tế đến khảo sát văn hóa Việt Nam - đây là những nhà nghiên cứu hợp tác với Viện Nghiên cứu Văn hóa Dân gian (nay là Viện Nghiên cứu Văn hóa), mà những người khởi xướng mối giao hảo là các vị tiền bối của Viện là: Phan Đăng Nhật, Vũ Ngọc Khánh, Ngô Đức Thịnh, Phạm Văn Ty.

07/08/2024

Lễ ra hè ở các nơi năm 2024 : Mở đầu là Phủ Tây Hồ (Hà Nội)

 Hôm nay là ngày 4 tháng Bảy nông lịch. Như thường niên, lễ ra hè ở Phủ Tây Hồ được làm buổi sáng nay.

Ba tháng trước, cũng ngày mùng 4, là "vào hè". Hôm nay là "ra hè".

Không chỉ Việt Nam, ở vùng Đông Á, dịp này thường có nghi lễ tương tự ra hè ở Việt Nam (sẽ điểm sau).

Mở đầu là Phủ Tây Hồ "ra hè" với tư liệu của bạn Phan Anh Tuấn như thường khi - nhiều năm nay, như đã nói, khi tôi bận việc gì đó không lên được Phủ Tây Hồ thì đã có nhóm các bạn ấy truyền hình trực tiếp ! Sức mạnh của IT thật lớn.

14/05/2024

Đọc thơ Thiên Sơn - những tác phẩm đầu tiên

Thiên Sơn viết thơ trước nhất. Anh say mê thơ rất lâu và "chuyên nghiệp" một thời gian dài. Rồi sau này, anh mới bắt đầu viết văn xuôi. Mảng văn xuôi, Thiên Sơn được biết đến với Những người bên lề (tập truyện ngắn), Dòng sông chết (tiểu thuyết), Đại gia (tiểu thuyết),...

Những bài thơ của bạn, những bài đầu tiên, đã thấy trong sổ tay công tác Đoàn của tôi thời đầu thập niên 1990 ! Tức là, có khi nào đó họp Đoàn trường hay Đoàn Liên chi Khoa Ngữ văn ngày trước, tôi đang đọc một bài thơ nào đó ở dạng chế bản nhanh (đánh máy hay in kim) của Thiên Sơn, rồi bất giác chép nó vào cuốn sổ.

11/04/2024

Tiệc Mẫu tháng Ba 2024 ở Phủ Tây Hồ (Hà Nội) - ngày 9 - 11 tháng Tư (ngày mùng 1 - 3 tháng Ba ta)

Phủ Tây Hồ bây giờ là thời kì quản lí của bác Trương Công Hồi - là người kế nhiệm của cụ Trương Công Đức (cụ Đức đã quá cố gần đây, xem lại ở đây).

Theo lệ từ sau Đổi Mới, vào dịp tiệc Mẫu tháng Ba hàng năm, sẽ không có rước kiệu Mẫu như trước năm 1954. Nhà đền chỉ bày cỗ kiệu ở sân Phủ mà thôi - chúng tôi đã trình bày kĩ lưỡng về các nội dung này ở các bài viết từ sau năm 2008.

Bây giờ là cập nhật tình hình tiệc Mẫu tháng Ba năm nay, năm 2024. 

29/03/2024

Góc nhìn văn hóa 2024 : về xu hướng rước kiệu thần theo lối mới (gắn bánh xe, sử dụng xe chuyên dụng)

Có một xu hướng mới, với phổ rộng trên toàn cầu.

Mở đầu là một bài vừa đăng hôm nay trên Dân trí của nhà giáo danh tiếng Nguyễn Hùng Vĩ. Thầy là học trò của các nhà giáo danh tiếng Đinh Gia Khánh (đọc ở đây) hay Bùi Duy Tân (đọc ở đây). Thầy lại là thầy của nhiều lớp học trò đang giữ nhiều cương vị quan trọng, ví dụ có đương kim Bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Kim Sơn.

Với chủ nhân Giao Blog, thầy Nguyễn Hùng Vĩ là một người thầy tạo cảm hứng và ảnh hưởng quan trọng, ví dụ như đã kể trên Giao Blog về hồi năm 1993 tại Phủ Tây Hồ hay chùa Tây Hồ, cũng thời gian đó là những điều tra chung tại vùng Phủ Giầy Nam Định (đọc lại ở đây hay ở đây). Chúng tôi hay nói vui là: thầy và trò đi dọc đi ngang miền Bắc hồi đầu thập niên 1990 bằng xe máy nhãn hiệu Honda 50 phân khối - chiếc xe thần thánh được thầy mang về từ Căm Bốt. Một học trò ruột mua lại "chiếc xe thần thánh" đó hiện nay là đương kim Tổng Biên tập báo Hà Nội mới.

28/01/2024

Cập nhật ghi chép nhanh về Phủ Giầy - cuối tháng 1 năm 2024 (NNC Bùi Hùng) : 1 (Lăng Mẫu)

Vào hạ tuần tháng 1 năm 2024, nhà nghiên cứu Bùi Hùng có chuyến khảo sát nhanh tại Phủ Giầy Nam Định. Xưa nay, anh thường ghi chép bằng ảnh và video các nơi tới khảo sát (vùng Nam Bộ, vùng miền Trung, vùng Bắc Bộ, Hà Nội,...), rồi đưa dần lên mạng.

Chúng ta biết, Bùi Hùng có blog, Fb, kênh đăng video mang tên anh. Chỉ tính riêng ảnh và video mà anh ghi chép dần trong nhiều năm qua thì cũng đã vô cùng quí giá. Các tư liệu của anh, đúng như nghĩa của từ "tư liệu" là thiên về tư liệu, có gì thì đưa lên như thế. Ví dụ, loạt ảnh thú vị từ mười mấy năm về trước của anh chụp tại chùa Tây Hồ, đã được đưa về Giao Blog, thì có thể xem lại ở đây (năm 2009).

Loạt bài về Phủ Giầy vào cuối tháng 1 năm 2024 của anh, tôi cũng đưa dần về Giao Blog, ưu tiên ảnh và video (các luận giải của anh thì tôi cũng đưa về nhưng để ở cuối bài; sở dĩ làm thế là vì các luận giải của anh hiện có nhiều điểm chưa đúng, chưa chuẩn xác, cần phải đầu tư nhiều thời gian và công sức để biên tập tiếp trong tương lai).

03/07/2023

Coffee Tứ Phủ - một cửa hàng khởi nghiệp từ 2022 ở Tp. Hồ Chí Minh

Tựa như ý tưởng mở ra cửa hàng này là được gợi ý từ nhiều "ảnh hưởng" khác nhau, trong đó tôi thì chú ý đến ảnh hưởng từ MV Tứ Phủ của ca sĩ Hoàng Thùy Linh hồi năm 2019.

Người ở cửa hàng đã cho biết như vậy (về ảnh hưởng từ MV Tứ Phủ).

Về MV Tứ Phủ của Hoàng Thùy Linh thì trên Giao Blog, có thể xem ở đây (tháng 8 năm 2019).

Có một luận văn thạc sĩ đã bảo về thành công tại Chương trình Khu vực học - Trường Đại học Việt Nhật - Đại học Quốc gia Hà Nội vào tháng 6 năm 2020, trong đó có một phần bàn luận về MV Tứ Phủ của Hoàng Thùy Linh. Có thể xem đây là nghiên cứu học thuật đầu tiên đề cập đến MV Tứ Phủ nói riêng, và rộng hơn là việc các nghệ sĩ Việt Nam trẻ tuối đang nỗ lực khai thác các giá trị của tín ngưỡng Tam Tứ Phủ (Tân Nhàn, Trà My, Hoàng Thùy Linh,...) từ nhiều góc độ khác nhau.

01/04/2023

Văn nghệ Thứ Bảy : Tròn 30 năm Phủ Tây Hồ (3/1993 - 3/2023) và thầy Nguyễn Hùng Vĩ

5 năm trước, năm 2018, đã nói về nhân duyên 25 năm Phủ Tây Hồ (ở đây).

Bây giờ, cộng thêm 5 năm nữa vào, là vừa tròn 30 năm. Mà nhìn vào ngày tháng, thì lại càng giật mình: 27/3/1993-31/3/2023 ! Thật là như sắp đặt ! Mà là sự sắp đặt như đã có từ 30 năm về trước.

Đại khái đều là tháng 3, mà là năm 1993 và năm 2023, khoảng cách vừa tròn 30 năm. 

Ngày 27/3 của năm 1993, thì thầy Nguyễn Hùng Vĩ và mình cùng lên khu vực làng Tây Hồ (chùa Tây Hồ, phủ Tây Hồ,...) bằng xe máy 50 phân khối. 

Ngày 31/3 của năm 2023, thì tối muộn thầy Nguyễn Hùng Vĩ nói chuyện với mình qua zalo và e-mail. Hai thầy trò nói về Phủ Tây Hồ và những chuyến điền dã chung ngày trước, rồi về hội thảo sắp tổ chức ngay tại Phủ Tây Hồ. Đại khái hội thảo đó như sau:

09/08/2022

Vừa đi vừa đọc lại : chùa Sùng Ân ở khu vực nghĩa trang Thanh Tước (Mê Linh - Hà Nội)

Chúng tôi đã du lãng ở vùng núi Thanh Tước (thuộc huyện Mê Linh) từ đầu thập niên 1990. Tính đến nay đã sắp 30 năm. Đại khái ngang ngang với thời điểm chúng tôi du lãng Phủ Tây Hồ (về Phủ Tây Hồ thì ví dụ xem lại bản viết tay đã giới thiệu nhanh ở đây - lên trang vào tháng 10 năm 2018).

Sau nhiều năm, vì bận mải trên đường lãng du, không có dịp về thăm Thanh Tước. Bẵng một cái, là tới 1/4 thế kỉ không một lần quay trở lại !

Bây giờ, đầu tháng 8, trở về, giật mình thấy các bản viết chữ của mình lưu lại ở nhiều nơi. Chữ viết tay trên giấy, của thập niên 1990. Có cái đã 25 năm rồi. 

Hồi chúng tôi du lãng Thanh Tước đầu thập niên 1990 thì Thanh Tước thuộc tỉnh Vĩnh Phúc. Còn bây giờ, Thanh Tước thuộc về Hà Nội.