Trung tâm thủ đô Tokyo những ngày hạ tuần tháng 8 năm 2026 : Ueno với lá công viên xanh ngắt và nắng chói chang

Hơn 1/4 thế kỉ trước, lúc mới đến Nhật Bản, tôi có ở thời gian ngắn tại quận Văn Kinh. Một hôm, tôi hỏi người quản lí ở khu vực kí túc xá, một phụ nữ Nhật Bản rất đẹp và có giọng nói trầm ấm, rằng: chúng tôi, ngày mai muốn đi vào trung tâm của thủ đô, nhờ chị chỉ dẫn cho cách đi tàu điện. Bà chị hơi ngạc nhiên một vài giây, rồi thốt lên tiếng cười, và nói đại khái: ôi, chính chỗ chúng ta đang ở đây, quận Văn Kinh đây, cũng là trung tâm của thủ đô rồi !

Nước Yamatai và nữ vương Himiko - quan điểm của thầy Takeda Tsuneyasu 竹田恒泰 xuất thân hoàng tộc

Nhà bình luận danh tiếng Takeda Tsuneyasu được biết đến là người có gốc hoàng tộc - con cháu của cung Takeda trong hoàng gia, là anh em họ với thiên hoàng hiện nay (nhân dân quen gọi là "đức kim thượng").

Về nhà nước Yamatai và nữ vương Himiko, đến nay, chỉ tính sách riêng có lẽ tính bằng đơn vị "hàng ngàn" cuốn (chỉ tính từ thời Minh Trị đến nay). Thầy Takeda tự nhận là: đã đọc hết !

Câu chuyện tình yêu của công chúa Nhật Bản (ngày 26 tháng 10 năm 2021)

Một câu chuyện tình lãng mạn mà trắc trở. Hai người đã vượt qua bao nhiêu thử thách trong mấy năm qua. Có những lúc, giữa họ có những khó khăn tưởng không thể vượt qua, công chúa thậm chí rơi vào trầm cảm.

Họ đã công bố về lễ cưới từ mấy năm trước (tháng 9 năm 2017). Xem lại ở đây.

Bây giờ, vào hạ tuần tháng 10 năm 2021 (năm Lệnh Hòa 3), hai người đã thành tựu bằng việc đăng kí kết hôn để về sống chung một mái nhà. Công chúa chấp nhận rời bỏ hoàng cung, đã trở thành thường dân và chuyển sang họ của chồng.

Tin tức từ các nơi. Mở đầu là video về cuộc họp báo của hai người sau khi đi đăng kí kết hôn. Vẻ điển nhã mà giản dị, thẳng thắn của công chúa làm người xem cảm động.

Nhớ Osaka vào thu, đường xanh hoa lá dẫn đến phòng nghiên cứu

Thời gian trôi thật nhanh. Đấy với đấy, mà đã 7 năm rồi (2014-2021).

Đầu tháng 7 năm 2014 thì mình có mặt ở Osaka, làm xong các thủ tục hành chính, nhận phòng làm việc và các vật dụng cần thiết (xem lại ở đây).

Hồi ấy mình ở trong hội quán của trường đại học, có một hàng xóm là vợ chồng trẻ người Hà Bắc (đã kể ở đây). Từ hội quán tới sở làm, mình đi tàu điện trên cao loại một đường ray (đã kể nhanh ở đây). 

1. Mùa thu năm 2014, là khi mình quá bận mải, thậm chí thường nói với bạn rằng, bây giờ, đến thời gian để buồn cũng không có nữa ! 

Mùa thu năm 2014, bạn rủ mình đi câu cá vào ngày Chủ Nhật - như Chủ Nhật hôm nay 12/9/2021 tại Hà Nội - và mình đã trả lời bạn như vậy, rồi xin phép vắng. Một hôm khác, cũng vào Chủ Nhật, một đàn em rủ đi chơi khu Umeda - khu trung tâm ở Osaka - nhưng mình cũng đành từ chối. Biết bạn cũ khai trương quán An Nam ở khá gần, nhưng mình cũng chỉ nhìn qua Fb được thôi (xem lại ở đây).

Chủ Nhật nắng rất đẹp ở Tokyo : Nhà vua Lệnh Hòa diễu hành trên xe mui trần chiều 10/11/2019

Diễu hành bắt đầu từ 3 giờ chiều (giờ Tokyo).

Ngày thứ nhất, năm thứ nhất niên hiệu Lệnh Hòa : Thứ Tư, mùng 1 tháng 5 năm 2019

Sáng hôm nay, Thứ Tư ngày 1 tháng 5 năm 2019, vị Thiên Hoàng mới của Nhật Bản đã lên ngôi. Lễ đăng quang vừa kết thúc. Chúng ta đang ở vào ngày thứ nhất của năm thứ nhất niên hiệu Lệnh Hòa.

Cũng là chính thức khép lại niên hiệu Bình Thành.

Tân Thiên Hoàng sinh năm 1960, năm nay 59 tuổi (theo cách tính "tuổi ta" của cả Việt Nam và Nhật Bản thì tròn 60 tuổi, vừa hết một vòng hoa giáp, tiếng Nhật gọi là hoàn lịch). 

Đón chào niên hiệu mới Lệnh Hòa : trên nước Nhật và hải ngoại

Ngay sau khi niên hiệu Lệnh Hòa được công bố trưa ngày 1/4/2019, trên khắp nước Nhật và cả hải ngoại, những hoạt động chào mừng liền được diễn ra. Rất nhộn nhịp.

Trước đó hàng tháng thì là những hoạt động dự đoán trúng thưởng (ai đoán trúng niên hiệu mới thì được nhận giải thưởng).

Nhiều người Nhật Bản lần đầu tiên cảm ơn chính tên họ của bản thân mình. Bởi ở nhiều nơi có chương trình giảm giá (vài phần hoặc nửa giá) cho những người có chữ "Lệnh" hay chữ "Hòa" trong tên.

Lệnh Hòa (令和 Reiwa) : niên hiệu mới của nước Nhật, từ 11 h 30 ngày 1/4/2019

Lúc 11 h 30 trưa nay tại Tokyo (tức 9 h30 tại Hà Nội), chính phủ Nhật Bản đã chính thức công bố Niên Hiệu mới của đất nước.

Tính từ niên hiệu Đại Hóa大化, thì niên hiệu mới sẽ trở thành niên hiệu thứ 248 của hoàng gia Nhật Bản. Đại Hóa năm thứ nhất là năm 645. Nước Nhật chỉ có một dòng họ làm vua, trải qua cả ngàn năm mà không đổi. 

Niên Hiệu mới là Reiwa令和, đọc theo âm Hán Việt là Lệnh Hòa. Xuất điển của Lệnh Hòa là tập thơ cổ Vạn diệp tập (lần này, là lần đầu tiên trong lịch sử, người Nhật chỉ dựa vào kinh điển Nhật Bản để định ra niên hiệu, mà không còn dựa vào kinh điển Trung Quốc như truyền thống nữa, đã nói nhanh ở đây).

Sakura ở khuôn viên chùa cổ vào cuối tháng 3 : sắp bung nở để chào đón Niên Hiệu mới

Chùa cổ hơn 800 năm. Đang là cuối tháng 3 của năm Bình Thành 31. Đây là những ngày cuối cùng Nhật Bản sử dụng niên hiệu Bình Thành. Đồng hồ đang đếm ngược đến giờ phút đức kim thượng Bình Thành chính thức thoái vị, và hoàng thái tử lên ngôi. Ở giờ phút đó, niên hiệu mới sẽ được công bố.

Điểm đặc biệt của lần cải nguyên 2019 này, là lần đầu tiên niên hiệu sẽ không dựa vào kinh điển Trung Quốc, mà dựa vào điển tích Nhật Bản. Mà chủ yếu là dựa vào hai cuốn Cổ sự kí và Nhật Bản thư kí - những cuốn sách gối đầu giường của giới cổ học và văn hóa dân gian (folklore), có thể xem đại khái như Lĩnh Nam chích quái và Việt điện u linh của Việt Nam. Tinh thần quốc học Nhật Bản được xây dựng bắt đầu bằng việc chú giải hai bộ sách ấy của giới trí thức hồi thế kỉ 16 - 17. Nói cụ thể ở một dịp khác.

Một số giấy tờ quan trọng của tôi mang niên hiệu Chiêu Hòa (hồi cố), và niên hiệu Bình Thành (hiện thực). Đã nói về việc đó ở đâu đó trên Giao Blog. Nhiều năm về trước, lần đầu thấy giấy tờ tùy thân ghi niên hiệu Chiêu Hòa, tôi đã bất ngờ một lúc ! Sau thì quen dần.

Nhà vua bắt đầu các nghi lễ thoái vị, vẫn canh cánh nỗi lo về hôn lễ của cháu gái

Nhà vua Bình Thành đã bắt đầu thực hiện các nghi lễ mừng 30 năm tại vị, cũng là những nghi lễ chuẩn bị cho sự kiện thoái vị sắp tới của ngài. Về sự kiện đặc biệt này, có thể xem thêm ở đây (tháng 11/2016) và ở đây (tháng 8/2016).

Phía báo chí Nhật Bản cho biết: tựa như cả hoàng cung đang canh cánh nỗi lo về hôn lễ của người cháu gái nhà vua. Tức là công chúa mà đầu tháng 9 năm 2017 đã làm lễ đính hôn (phát biểu về việc hôn lễ), lúc đó Giao Blog đã đưa tư liệu trực tuyến ở đây.

Những tưởng hôn lễ sẽ được cử hành nhanh chóng trong năm 2017, nhưng các sự cố đã xảy ra. Vấn đề "khó chịu" của phía chú rể được lộ diện liên tục, và kết quả là đám cưới phải lùi 2 năm.

Hai người Việt nhận huân chương từ Hoàng gia Nhật Bản

Ông Trần Ngọc Phúc (Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Nhật Bản) và ông Trần Văn Thọ (Giáo sư Đại học Waseda).

Về huân chương do nhà vua Nhật Bản đại diện Hoàng gia ban tặng cho công dân Nhật Bản và ngoại quốc, thì có thể tham khảo thêm ở đây hay ở đây.

Nhà vua Bình Thành sắp tới thăm bia Phan Bội Châu dựng 100 năm trước tại Asaba

Lẽ ra nhà vua Bình Thành và hoàng hậu đã tới thăm tấm bia đó từ hồi tháng 7 năm nay. Tin đã xác nhận ở đây. Nhưng do lần đó có thiên tai lớn, nhiều vùng bị ảnh hưởng, nhà vua phải hoãn kế hoạch đi thăm tỉnh Shizuoka (trong đó, có thị trấn Asaba). Đã báo hoãn ở đây.

Bây giờ, tin tức mới đã xác nhận: nhà vua và hoàng hậu sẽ tới thăm tấm bia đó vào hạ tuần tháng 11. Cụ thể là ngày 27 tháng 11 năm 2018.

Nửa thế kỉ với Nhật Bản (1968 - 2018) : học giả Trần Văn Thọ kể chuyện du học

Thông tin về việc hoàng gia Nhật Bảo trao tặng huân chương cho ba người Việt Nam vào năm 2018, trong đó có Giáo sư Thọ, thì đã đi ở đây.

1973-2018 : hòa nhạc kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Nhật, nhà vua Bình Thành và hoàng hậu giá lâm

Nhà vua Bình Thành đã có lịch làm việc đầu tháng 7 năm 2018 tới viếng thăm bia đá do cụ Phan Bội Châu dựng năm 1918, tức đúng 100 năm trước, để tưởng niệm bác sĩ ân nhân phong trào Đông Du là Asaba (tại thị trấn quê hương của bác sĩ), nhưng do lũ lụt lớn ở các miền Nhật Bản, nên kế hoạch đó đã bị hoãn. Đã đi ở đây và ở đây.

Vừa rồi, một buổi hòa nhạc kỉ niệm 45 năm quan hệ ngoại giao Việt - Nhật được tổ chức tại Tokyo. Nhà vua và hoàng hậu đã giá lâm.

100 năm bia đá Phan Bội Châu dựng tại thị trấn Asaba (1918-2018) : chuyến viếng thăm của nhà vua được thông báo hoãn

Theo lịch trình mà cơ quan hoàng cung đã công bố ít hôm trước, thì vào đầu tuần sau (mùng 9-10 tháng 7), nhà vua Bình Thành và hoàng hậu sẽ có chuyến đi tới tỉnh Shizuoka, trong đó có viếng thăm bia đá Phan Bội Châu. Đã đi ở đây.

Nhưng hôm nay, cơ quan hoàng cung đã thông báo cập nhật: do Nhật Bản đang gặp lũ lụt ở nhiều nơi do mưa lớn, có nhiều thiệt hại về người và của, nên nhà vua đã hoãn chuyến đi tới Shizuoka.

100 năm bia đá Phan Bội Châu dựng tại thị trấn Asaba (1918-2018) : nhà vua Nhật Bản sắp tới chiêm bái

Tin đã được cơ quan hoàng cung Nhật Bản xác nhận.

Nhà vua Bình Thành sẽ viếng thăm tấm bia đá do cụ Phan Bội Châu dựng tại Nhật Bản năm 1918 để tưởng niệm người bạn là bác sĩ Asaba (đọc về tấm bia ấy ở đây hoặc ở đây). Nhà vua đi cùng hoàng hậu trong một chuyến đi thăm dân chúng thường niên, cũng có thể là chuyến đi cuối cùng trong cương vị thiên hoàng (bởi năm sau thì ngài sẽ thoái vị, đọc ở đây).

Vào tháng 3 năm 2017, nhà vua và hoàng hậu đã đến thăm lều tranh Bến Ngự xưa của Phan Bội Châu tại Huế (xem ở đây) trong khuôn khổ chuyến ngoại giao chính thức tới Việt Nam - cũng là chuyến công cán hải ngoại cuối cùng của ngài.

Văn nghệ Thứ Bảy : Hoàng hậu Nhật Bản bày tỏ ấn tượng sâu sắc về chuyến thăm Việt Nam 2017

Hôm qua, ngày 20/10/2017, là sinh nhật lần thứ 83 của Hoàng hậu Nhật Bản.

Hoàng hậu đã trả lời phỏng vấn báo chí bằng văn bản. Ngay ở phần mở đầu, bà đề cập đến ấn tượng tốt về chuyến tháp tùng nhà vua tới thăm Việt Nam trong năm 2017 (đã điểm tin trên Giao Blog, ở đây và ở đây). Bà có nói đến các chí sĩ trong phong trào Đông Du, về tình bạn Phan Bội Châu - Asaba.

Lễ cưới hoàng gia sắp diễn ra, công bố chính thức của công chúa ngày 3/9/2017

Hồi tháng 10 năm 2014, hoàng gia Nhật Bản đã có một lễ cưới. Một công chúa lấy một người thường dân, trở thành thường dân, chuyển ra bên ngoài hoàng cung (đã đi ở đây). Hồi đó chú rể thì hơn 40 tuổi một chút, còn cô dâu thì 26 tuổi.

Hôm nay, một công chúa trong hoàng gia (con gái lớn của hoàng tử Văn Nhân) vừa chính thức công bố về lễ cưới sắp tới của mình. Cũng với một thường dân. Hai người là bạn học cùng lớp đại học, hiện đều là 25 tuổi.

Minh Trị 150 năm (1868 - 2018) : tổng quan chương trình của chính phủ

Sang năm là năm Bình Thành 30 (2018). Tính từ năm Minh Trị 1 (1868), thì năm sau là năm kỉ niệm công cuộc duy tân Minh Trị tròn 150 năm.

Phía chính phủ Nhật Bản đã khởi động chương trình từ hai năm trước (năm Bình Thành 28 - tức năm 2016).

Phía dân gian, cũng có những phương cách riêng.

Nhà vua Bình Thành gặp vợ con của các anh lính Nhật tham gia Việt Minh, và viếng thăm nhà lưu niệm Phan Bội Châu ở Huế

Về chuyến công du chính thức của nhà vua Nhật Bản (từ ngày 28/2-6/3/2017), tới Việt Nam và Thái Lan, đã điểm tin ở entry trước (ở đây).

Bây giờ, lịch trình thăm Việt Nam chi tiết của nhà vua đã được công bố. Đáng chú ý là hai điểm sau.