Ngoại giao Việt - Nhật 2026 : Chuyện dịch thuật xung quanh chuyến thăm chính thức Việt Nam đầu tháng 5 của tân thủ tướng Takaichi

Xung quanh chuyến thăm Việt Nam của bà Takaichi, có nhiều câu chuyện cũng như nhiều bình luận từ nhiều góc nhìn. Entry này sưu tầm các câu chuyện về dịch thuật ngoại giao.

Bài đầu tiên là của Fb Lưu Phương Anh.

Chiến thắng lịch sử của nữ thủ tướng Nhật Bản Takaichi đầu năm 2026 - nhiều cái nhất

Nữ thủ tưởng Nhật Bản đầu tiên vừa giành chiến thắng ngoạn mục trong bầu cử quốc hội. Nhiều con số đáng ghi nhớ, bởi lập kỉ lục trong lịch sử tuyển cử tại Nhật Bản.

Tin mở đầu lấy từ VNN.

Các tin cập nhật và bổ sung từ nhiều nguồn khác nhau sẽ dán dần lên ở dưới đó như mọi khi.

Cựu thủ tướng Murayama Tomiichi vừa qua đời (1924-2025) - một chính khách đặc biệt ở Nhật Bản

Cụ Murayama, một chính trị gia lão luyện của Nhật Bản, xuất thân từ cựu chiến binh trong thế chiến thứ 2. Cụ là người tỉnh Oita - một tỉnh ở bên cạnh tỉnh Fukuoka của chúng tôi - cũng là cùng lứa với các cụ Tosu và Uchida ở Fukuoka, nên tôi thấy các cụ có nhắc đến.

Sau chiến tranh, cụ Tosu và Uchida thì trở về quê nhà, tham gia vào chính trường ở địa phương, trở thành các nhân vật có uy tín lâu dài ở vùng Itoshima. Còn cụ Murayama thì tham gia vào chính trường trung ương, từng giữ chức thủ tướng.

Cụ Tosu đã từ trần năm 2017 tại Fukuoka thọ 98 tuổi. Hôm nay, ngày 17/10/2025, cụ Murayama từ trần tại quê nhà Oita thọ 101 tuổi.

Luồng gió mới đầy kì vọng của chính trường Nhật Bản : thủ tướng nữ đầu tiên - bà Takaichi Sanae (sinh 1961)

Ngày 4 tháng 10 năm 2025, đảng Tự do Dân chủ - chính đảng cầm quyền hiện nay ở Nhật Bản - đã chọn được Chủ tịch mới (tiếng Nhật gọi là Tổng tài), là Takaichi Sanae (64 tuổi). 

Đây là một sự kiện quan trọng đáng ghi nhớ. Bởi lần đầu tiên tiên đảng TDDC có Chủ tịch đảng là nữ, và theo thông lệ, ít ngày nữa, bà Takaichi sẽ chính thức trở thành Tân Thủ tướng. Lần đầu tiên Nhật Bản có nữ thủ tướng, mở ra một thời kì mới đầy kì vọng.

Bà Takaichi không phải ra ứng tuyển Chủ tịch đảng lần đầu tiên, trước đây bà đã từng ra ứng tuyển nhưng thất bại.

Tôi chỉ nhìn thấy bà Takaichi trong vòng 1/4 thế kỉ qua, trên tivi và mặt báo mà thôi. Cũng chưa từng nghe kĩ lưỡng bà nói bao giờ, dù có thời bà rất hay lên tivi trong các chương trình chuyên đề. Chỉ biết bà là một chính khách trải qua nhiều chức vụ ở các đời thủ tướng trước, nhất là thời kì của thủ tưởng Abe, nên tôi vừa phải nghe kĩ bài diễn thuyết tranh cử vừa rồi của bà (xem video đính kèm).

Bài diễn thuyết của bà, làm tôi bất ngờ, bởi là một bài diễn thuyết rất ngắn gọn, nội dung chắt lọc và sáng rõ, văn phong hoa mĩ, ý chí thì rất quyết tâm !

Bà Takaichi vốn là giáo sư đại học (kinh tế chính trị), lại là chính khách lão luyện, nên ngữ cảm ngữ điệu của bà khi diễn thuyết cũng thật xuất sắc.

Bài diễn thuyết không dài, xuất sắc cả về nội dung và cách thể hiện.

1. Bài diễn thuyết của tân nữ thủ tưởng tương lại mở đầu bằng những lời đề cập về vẻ đẹp của văn hóa Nhật Bản qua văn chương thời trung đại, bà có đọc nhanh mấy câu ca rất đẹp của "Vạn Diệp tập" (tập thơ cổ của Nhật Bản). 

2. Bà Takaichi nói nhiều đến vẻ đẹp của văn hóa Nhật Bản, đặc biệt là văn hóa dân gian gắn với tâm hồn của dân tộc.

3. Bà cũng nói nhiều đến người nước ngoài, một thành phần đáng kể đang gia nhập xã hội Nhật Bản hiện đại. 

Anh Tsukigata sẽ tranh cử lần thứ 4, sau 3 nhiệm kì liên tiếp đương chức Chủ tịch Thành phố (2012-2026)

Anh Tsukigata月形 là chính khách địa phương mà tôi đã biết và quí mến từ 25 năm về trước !

Năm nay, anh bước vào tuổi 67.

Như Giao Blog thi thoảng đề cập, anh là lớp sau, là học trò của các chính khách lớp trước của địa phương như cụ Tosu hay cụ Uchida.

Về cụ Tosu - một quân nhân Nhật Bản đã tham gia chiến trường Trung Quốc trong thế chiến thứ hai, là hàng xóm trong mấy năm của tôi tại quê hương Itoshima - thì trên Giao Blog có thể đọc lại ở đây (tháng 11 năm 2017) hay ở đây (tháng 5 năm 2017).

Tôi đã trở lại Itoshima thăm cụ Tosu và cụ Uchida vào năm 2016. Đó là lần cuối cùng tôi được gặp người hàng xóm yêu quí Tosu. Rồi năm sau, năm 2017, cụ Tosu đã từ trần ở tuổi 98 (xem lại ở đây).

Về anh Tsukigata, vào một dịp hội hoa cẩm tú cẩm nhiều năm trước, có thể đọc lại ở đây (tháng 6 năm 2017). Hay dịp anh kêu gọi nhân dân trong thành phố ở yên trong nhà, hạn chế tối đa việc ra ngoài vào dịp covid-19, thì đọc ở đây (tháng 4 năm 2020).

Tân thủ tướng Nhật Bản : Ishiba Shigeru 石破茂 (đời thủ tướng thứ 102)

Tân Thủ tưởng sinh năm 1957, là đảng viên Đảng Tự do Dân chủ Nhật Bản, sau những lần bị thất bại thì vừa rồi đã trở thành Chủ tịch đảng (Tổng tài), và đúng như thông lệ chính trị Nhật Bản thì đã trở thành Thủ tướng (Tổng lí đại thần).

Ông Ishiba học Luật, trải qua nhiều chức vụ trong đảng và chính phủ, trong đó có thời kì là Bộ trưởng Bộ Phòng vệ (Bộ Quốc phòng).

Việc ông Ishiba được lựa chọn được giới bình luận đánh giá là chỉ dấu khép lại thời đại Abe (nguyên thủ tưởng Abe và các đời thủ tướng kế tiếp ông), mở ra một thời đại mới của chính trị Nhật Bản.

Tạp chí "Vấn đề Tôn giáo" số 32 (số mùa thu 2020) - Chính quyền Abe Shinzo và vấn đề tôn giáo

Là một số tạp chí cũ, của hai năm về trước. Đó là số chuyên đề "Chính quyền Abe Shinzo đã như thế nào với giới Tôn giáo" (hay dịch sát nghĩa là: Với giới Tôn giáo, chính quyền Abe Shinzo đã là cái gì vậy ?).

Vĩnh biệt chính trị gia Abe Shinzo (1954-2022) : thủ tướng (nguyên thủ tướng) đầu tiên bị ám sát từ sau năm 1945

Theo thông tin chính thức, nguyên thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã từ trần tại Nara vào ngày hôm nay - Thứ Sáu ngày 8/7/2022. Ông bị ám sát khi đang diễn thuyết ủng hộ tranh cử tại Nara. Hung thủ đã bắn hai phát đạn từ phía sau lưng: một vào cuống họng, một vào lồng ngực. 

Nguyên thủ tướng được đưa vào cấp cựu tại Bệnh viện Nara, nhưng đã không qua được cơn nguy kịch

Tân thủ tướng Nhật Bản (tháng 9 và 10 năm 2021) : ông Kishida và đời "tổng lí đại thần" thứ 100

Ông Kishida là người đã được kì vọng trong nhiều năm nay. Cuối tháng 9 năm 2021, bằng việc thắng cử trong nội bộ đảng cầm quyền Tự do Dân chủ (gọi tắt là Tự Dân), ông chính thức trở thành Chủ tịch Đảng Tự Dân và sau đó sẽ là Thủ tướng Nhật Bản.

Có thể gọi tắt là Thủ tướng.

Cũng có thể gọi đầy đủ là Tổng lí đại thần. Đại thần ở đây là trong hệ thống chính trị mà thiên hoàng là cao nhất. Thiên hoàng sẽ có lễ trao chức vị cho tổng lí đại thần trong thời gian tới.

Ông Kishida là đời thủ tướng thứ 100. Con số tròn trăm !

Nội các Nhật Bản mới : em trai của Abe và thầy gia sư của hai anh em ông, cùng vào nội các

Do bận, nên viết dần từ ngày 16/9 đến ngày 26/9/2020

Người em của ông Abe (em thật sự, cùng mẹ cùng cha) nhưng không mang họ Abe, bởi theo phong tục Nhật Bản, đi làm rể (hay con nuôi) nhà khác thì phải đổi họ. Tựa như con rể của cựu thủ tướng Obuchi, khi vào nhà Obuchi, là phải bỏ họ cũ của mình mà đổi sang họ Obuchi (đọc lại chuyện cũ về con gái nhà Obuchi ở đây).

Một nhánh hóa tà giáo của Phật giáo Nhật Bản : mãi năm ngoái, giáo tổ mới thực sự chịu tử hình

Tà giáo do giáo tổ Asahara sáng lập cuối thập niên 1980 ở Nhật Bản được gọi là Aum Chân lí giáo. Hồi tôi lần đầu tiên tới Nhật Bản thì là lúc truyền thông rộ lên các thông tin về hai nhánh tà giáo trong Phật giáo Nhật Bản lúc đó, mà một trong đó là Chân lí giáo của Asahara. Lúc đó, về cơ bản là qua báo giấy và ti-vi mà thôi. Mạng toàn cầu đã phát triển ở Nhật Bản, nhưng chưa bùng nổ như bây giờ.

Giáo tổ của Chân lí giáo đã bị bắt và giam giữ tới 20 năm.

Mãi tới tháng 7 năm 2018, án tử hình đối với vị giáo tổ này mới được thi hành (khi đó, ông 63 tuổi). Xem cụ thể hơn ở đây.

Asahara và các đệ tử thì khẳng định rằng tôn giáo của mình là chính pháp, là chân lí. Bởi vậy, mới là Chân lí giáo. Hiện nay, tại một số nước Đông Âu vẫn có tín đồ theo Chân lí giáo của Asahara.

Chuyện đặc biệt kì quái trong chính giới Nhật Bản : Bộ trưởng phụ trách An Ninh Mạng không biết gì về máy tính và USB !

Chuyện một người Nhật không biết máy tính, thậm chí không biết USB là gì, đã là lạ lắm rồi. Một nước công nghiệp hàng đầu thế giới như thế, tiên phong về công nghệ máy tính như thế, làm gì tìm được một công dân như vậy.

Tin nhanh tranh cử 2018 : anh Hotta ở phố huyện tiếp tục trúng hội đồng dân biểu thành phố

Bỏ phiếu và kiểm phiếu, công bố kết quả kiểm phiếu, đều cùng trong một ngày, hôm nay - Chủ Nhật ngày 28/1/2018 (về tranh cử 2018 đã đi bài ít hôm trước, ở đây). Tôi đã nhiều lần trực tiếp ở trong nhóm đi lấy tin trong những lần tranh cử như vậy. Lần này là quan sát qua internet.

"Các bác hãy cho anh xã nhà em tiếp tục làm việc, phục vụ đất nước"

Hôm trước, đã thấy con trai của cựu thủ tưởng Nhật Bản diễn thuyết ngoài phố (xem lại ở đây).

Hôm nay, là hình ảnh của phu nhân đương kim thủ tướng Abe diễn thuyết, kêu gọi mọi người ủng hộ chồng mình. Công khai giữa thanh thiên bạch nhật.

Tiết lộ sự thật về việc bình chọn di sản văn hóa ở Nhật Bản hiện nay

Tiết lộ của một quan chức cũ của chính quyền Nhật Bản hiện nay - chính quyền của thủ tướng Abe.

Các ví dụ đưa ra rất dễ hiểu. Có một cái là về việc bình chọn di sản văn hóa gọi là "vùng cách mạng công nghiệp" của hội đồng chuyên môn Nhật Bản để đưa đề cử cho UNESCO. Vùng cách mạng công nghiệp thời Minh Trị, thì đã đi ở đây (tháng 10 năm 2016).

Chính khách truyền gia ở Nhật Bản : con trai cựu thủ tướng diễn thuyết ngoài phố

Con gái nhà cựu thủ tướng Obuchi đã lên hàng Bộ trưởng một cách ngoạn mục, rồi sau đó bị mất tín nhiệm, thì đã đi ở đây. Đảng đối lập truy cứu trách nhiệm của cô, và cô đã nhận lỗi, xin từ chức.

Bây giờ là hình ảnh diễn thuyết ngoài phố của con trai cựu thủ tướng Koizumi. Tháng 10 năm 2017. Rất giống với phong cách của cha. Cậu là con thứ (người con trưởng thì theo đuổi con đường nghệ thuật, mà không theo nghiệp chính trị của cha).