Ngoại giao Việt - Nhật 2026 : Chuyện dịch thuật xung quanh chuyến thăm chính thức Việt Nam đầu tháng 5 của tân thủ tướng Takaichi

Xung quanh chuyến thăm Việt Nam của bà Takaichi, có nhiều câu chuyện cũng như nhiều bình luận từ nhiều góc nhìn. Entry này sưu tầm các câu chuyện về dịch thuật ngoại giao.

Bài đầu tiên là của Fb Lưu Phương Anh.

Chuyện làng văn nghệ Việt Nam : cập nhật thông tin 2026 về thơ Mở Miệng và luận văn của Nhã Thuyên

Vừa thấy cụ Chu Giang Nguyễn Văn Lưu lên bài, ghi ngày 4 tháng 5 năm 2026 (viết tại Thanh Trì), nên lấy bài đó mở đầu cho entry cập nhật này.

May day 2026 : Thức dậy ở cố đô Huế

Ngày Quốc tế Lao động, tức May day (ngày 1 tháng 5), thức dậy từ sáng sớm. Từ ban công tầng 12 nhìn thấy xa xa là dòng sông Hương.

Cũng từ xa xa là những cây cầu đáng yêu của thành phố cô đô.

Nơi này của chúng tôi ở rất gần với cung Phổ Hóa - một ngôi đền độc đáo thờ hệ thần Liễu Hạnh công chúa, do vợ chồng ông quan trong Bộ Lễ của hai triều Khải Định - Bảo Đại, là Phan Tử Phong, xây cất vào đầu thập niên 1940.

Vào làng dự lễ tế tổ - các vị tiên hiền từ đất Bắc vào Nam mở cõi mấy trăm năm trước

Buổi sáng ngày 30 tháng 4, đường làng rực lên màu lá đỏ - một số người cho biết là họ đã mang giống ra Bắc gieo trồng thử nhưng lá không có màu đỏ đậm như trong Nam.

Cờ hội cắm ở hai bên đường.

Xa xa, vượt qua các ruộng lúa nước vừa qua mùa gặt chỉ còn trơ gốc rạ, thấy biểu ngữ và thấy cổng chào.

Ngày 30 tháng 4 năm 2026 : Trước mặt là núi chạy dài, nhà thờ, quán thiền tịnh chay và sân phơi thóc

Sáng ngày 30 tháng 4 năm 2026 (hôm nay), tôi có mặt tại phương Nam.

Cảm nhận không khí 30 tháng 4 tại phương Nam khá thú vị. Bao trùm lên tất cả là không khí thanh bình của đất nước thống nhất đang phát triển từng ngày.

Điểm tin nhanh trên đường du lãng lần này bằng 3 tấm ảnh đầu tiên.

Núi chạy dài. Ảnh tổng thể nhìn xa xa chưa thấy rõ các chi tiết.

Rồi nhìn cận cảnh hơn thì thấy có nhà thờ với hình cây thánh giá.

Cách đó không xa là một nhà hàng ghi biển "Thiền tịnh chay".

Và đặc biệt, là các khoảng trống trong khu đô thị đã được đổ bê tông hay lát gạch thì tạm thời trở thành sân phơi thóc.

AI với thập niên 2020 và loài người từ này về sau : thông tin về trí tuệ nhân tạo với sáng tác văn chương

Tôi chính thức biết đến AI, mà đầu tiên là ChatGPT, vào khoảng cuối năm 2023. Một học trò chỉ dẫn những thao tác đầu tiên, và em ấy còn trực tiếp lấy app ChatGPT xuống máy điện thoại giúp - sau đó, tôi cũng lấy app đó về máy tính.

Quả thực AI đang đi vào mọi lĩnh vực của đời sống chúng ta. Ví dụ, ở một entry trước, tôi đã quan sát về AI được sử dụng vào lĩnh vực sác tác âm nhạc Việt Nam và thế giới ra sao (xem lại ở đây, tháng 7 năm 2024).

Entry này mở để sưu tập thông tin về trí tuệ nhân tạo với sáng tác văn chương.

Sơn Nam thừa tuyên và Phố Hiến xưa - một con tàu buôn được tìm thấy

"Sơn Nam" có thời là "thừa tuyên". Đó là thời vua Lê chúa Trịnh.

"Sơn Nam thừa tuyên" lúc đó rất rộng. Trích dẫn trong bài: 

"Thừa tuyên Sơn Nam ngày ấy gồm các phủ Thường Tín, Ứng Thiên, Lý Nhân, Khoái Châu, Thiên Trường, Nghĩa Hưng, Thái Bình, Tân Hưng, Kiến Xương, Trường Yên, bao gồm phía nam Hà Nội, các tỉnh Hưng Yên, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình ngày nay. Đời Lê Hiển Tông, thừa tuyên (sau đổi là trấn) Sơn Nam tách thành hai lộ Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ, Hưng Yên thuộc Sơn Nam Thượng. Còn từ "phố", theo tôi có lẽ mang ý nghĩa là nơi buôn bán, giao thương".

Phố Hiến là một thương cảng sầm uất thời đó. 

Mười mấy năm về trước, một bác đồng nát đã khai quật được một con tàu buôn ở dưới lòng sông cũ.

Đăng một bài viết năm 2013 ở dưới đây.

Lực lượng 47 - cập nhật 2026

Tin đầu tin lấy về từ website của Báo Nhân Dân (tháng 3 năm 2026).

Các tin bổ sung và cập nhật sẽ được dán dần lên ở dưới đo như mọi khi.

Nhân mùa Hội Phủ Giầy 2026 đọc lại bài thơ "Đò Lèn" (viết năm 1983, in năm 1984) của Nguyễn Duy

Đây là một bài thơ được tuyển vào sách giáo khoa (sách Văn lớp 12).

Khi viết bài này, nhà thơ ở tuổi U40. Nguyễn Duy sinh năm 1948. Sau này, ông là sinh viên Khoa Ngữ văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội - có nghĩa là ông là thế hệ đàn anh, nhưng thực chất là hàng cha chú của chúng tôi.

Thú vị là bài thơ được viết năm 1983 và được in năm 1984, tức là ở đêm trước của Đổi Mới. Lúc ấy, Nguyễn Duy đã "viết buông" chữ đầu tiên ở mỗi dòng thơ (ông không tự động viết hoa chữ đầu tiên như ta quen thấy).

Có một lần, tôi gửi bài này của Nguyễn Duy cho bạn tôi. Bạn tôi lại tự động viết hoa tất cả các chữ đầu dòng thơ. Tôi đã phải nhắc: cần giữ đúng cách viết của nhà thơ. May là sách giáo khoa giữ nguyên cách viết của Nguyễn Duy.

Doanh nhân đất Việt : Tập đoàn FPT và chủ tịch Trương Gia Bình với câu chuyện gara để xe của đại tướng Võ Nguyên Giáp

Tôi sắp công bố một bài viết ngắn về "văn hóa doanh nghiệp" và "văn hóa tổ chức" tại Việt Nam hiện nay, có dẫn một trường hợp là FPT của nhà sáng lập Trương Gia Bình. Nên ghi chú một chút ở đây, về thời kì khởi nghiệp của ông Bình.

Ông Trương Gia Bình, theo thông tin của báo Doanh nhân Việt Nam, thì sinh năm 1956. Chúng tôi vốn biết ông là một cựu học sinh chuyên Toán của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội ngày xưa (chúng tôi quen gọi là "dân Tổng hợp"). Sau này, ông Bình học sau đại học tại Nga. 

"Ông Bình từng kết hôn với bà Võ Hạnh Phúc, trở thành con rể của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Họ có chung với nhau một cô con gái".

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác - kỉ yếu hội thảo quốc tế (bản in 2026)

Có một hội thảo quốc tế được tỉnh Hưng Yên tổ chức, vào năm trước, về thân thế và sự nghiệp của Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác. Có thể xem lại thông tin về hội thảo đó, trên Giao Blog, ở đây.

Bây giờ, kỉ yếu của hội thảo mới được ấn hành chính thức. Sách mới vừa ra lò.

Sắc phong mang niên đại 1657 (Thịnh Đức 5) cho thành hoàng Lão Tử ở xứ Đông

 Tin đầu tiên là của báo Hải Phòng đăng tải từ năm 2022.

Các thông tin cập nhật và bổ sung thì sẽ dán dần lên ở dưới đó như mọi khi.

Quan hệ Việt - Trung : đã 1 năm ngày báo Nhân Dân điện tử của Trung Quốc ra bản tiếng Việt

Vào tháng 4 năm 2025, báo Nhân Dân điện tử của Trung Quốc đã ra mắt bản tiếng Việt.

Như vậy là đã tròn 1 năm rồi.

Dưới là đăng lại các tin từ lúc khai trương bản tiếng Việt. Có một số tin của tháng 4 năm 2026.

Một số giai đoạn phát triển Phật giáo Mật tông tại Trung Quốc (bài Anh Vũ - La Sơn Phúc Cường)

Bài trên website của Tạp chí Nghiên cứu Phật học.