Đây là một bài thơ được tuyển vào sách giáo khoa (sách Văn lớp 12).
Khi viết bài này, nhà thơ ở tuổi U40. Nguyễn Duy sinh năm 1948. Sau này, ông là sinh viên Khoa Ngữ văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội - có nghĩa là ông là thế hệ đàn anh, nhưng thực chất là hàng cha chú của chúng tôi.
Thú vị là bài thơ được viết năm 1983 và được in năm 1984, tức là ở đêm trước của Đổi Mới. Lúc ấy, Nguyễn Duy đã "viết buông" chữ đầu tiên ở mỗi dòng thơ (ông không tự động viết hoa chữ đầu tiên như ta quen thấy).
Có một lần, tôi gửi bài này của Nguyễn Duy cho bạn tôi. Bạn tôi lại tự động viết hoa tất cả các chữ đầu dòng thơ. Tôi đã phải nhắc: cần giữ đúng cách viết của nhà thơ. May là sách giáo khoa giữ nguyên cách viết của Nguyễn Duy.
Với tôi, đáng chú ý nhất là những câu như:
"Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị
chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng
mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm
điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng".
Thêm nữa, với tôi, còn đáng chú ý hơn nữa ở những câu:
"Bom Mỹ giội, nhà bà tôi bay mất
đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền
Thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết
bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn!"
Thưở nhỏ, trong bài thơ, đại khái là cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960.
Đền Sòng và đền Cây Thị ở xứ Thanh đã hồi sinh sau Đổi Mới. Đọc lại bài thơ này vào mùa Hội Phủ Giầy 2026, để nhớ về năm 1986 gắn với Đổi Mới.
Thi nhân đã viết bài thơ này trong không khí của đêm trước Đổi Mới.
Tôi luôn chú ý đến thời điểm được gọi là đêm trước của những cuộc cách mạng hay các vận động cải cách.
Năm 2026 cho ta một cảm quan thú vị khi đọc lại Đò Lèn.
Tháng 4 năm 2026,
Giao Blog
---
Nguồn: https://giaibaitap123.com/sach-giao-khoa-ngu-van-12-tap-1/doc-them-do-len/
---
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.
LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.
Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.