Sơn Nam thừa tuyên và Phố Hiến xưa - một con tàu buôn được tìm thấy

"Sơn Nam" có thời là "thừa tuyên". Đó là thời vua Lê chúa Trịnh.

"Sơn Nam thừa tuyên" lúc đó rất rộng. Trích dẫn trong bài: 

"Thừa tuyên Sơn Nam ngày ấy gồm các phủ Thường Tín, Ứng Thiên, Lý Nhân, Khoái Châu, Thiên Trường, Nghĩa Hưng, Thái Bình, Tân Hưng, Kiến Xương, Trường Yên, bao gồm phía nam Hà Nội, các tỉnh Hưng Yên, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình ngày nay. Đời Lê Hiển Tông, thừa tuyên (sau đổi là trấn) Sơn Nam tách thành hai lộ Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ, Hưng Yên thuộc Sơn Nam Thượng. Còn từ "phố", theo tôi có lẽ mang ý nghĩa là nơi buôn bán, giao thương".

Phố Hiến là một thương cảng sầm uất thời đó. 

Mười mấy năm về trước, một bác đồng nát đã khai quật được một con tàu buôn ở dưới lòng sông cũ.

Đăng một bài viết năm 2013 ở dưới đây.

Họ Ngô làng Trình Phố kỉ niệm 80 năm ngày giỗ chí sĩ Ngô Quang Đoan (1872-1945)

Tin tức đáng chú ý trước khi làng Trình Phố được chuyển tỉnh về "tỉnh Hưng Yên".

Ở trong khung cảnh làng Trình Phố ây, những bức ảnh đầu đời của tôi, chụp trước khi đi học vỡ lòng, được bấm máy bởi một người con trai của cụ Ngô Quang Đoan. Đó là cụ Ngô Quang Tr., một người làm ảnh nổi tiếng cả một vùng thời trước. Nghề ảnh sau này được con cháu cụ Tr. tiếp tục cho đến nay.

Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên chụp ảnh tại vườn nhà cụ Tr. ở xóm trong (nơi có từ đường họ Ngô và cây đa ba gốc hiện nay), được cụ bà cho ngồi ghế mây thoải mái sau khi đã vào vườn. Chiếc ghế mây to và đẹp mà tôi chưa thấy bao giờ. Có lẽ nó thuộc đạo cụ của phòng ảnh. Cụ ông trực tiếp mang bích-qui ra trong một cái đĩa tây tráng men. Ông cụ bảo: hôm nay, trời nắng đẹp, ông cháu mình chụp ảnh nhé !

Có lẽ cũng là một ngày nắng to tháng 6 như hôm nay. Tháng 6 của một năm xa rồi.

Ngày đó chụp ảnh phải sử dụng ánh sáng mặt trời, nên tôi phải đứng khá lâu. Hoàn toàn khác với kĩ thuật sau này.

Tôi không ăn bánh bích-qui cho đến khi chụp xong. Ông cụ ngạc nhiên, bảo: xong rồi, cháu ăn bích qui đi chứ. Đến lúc đó, tôi mới ăn. 

Có lẽ vì giao tiếp qua lại như vậy mà tôi nhớ mãi lần chụp ảnh đầu tiên trong đời ấy.

Cụ Tr. là con trai cụ Ngô Quang Đoan (cụ Đoan là con trai cụ Ngô Quang Bích). Cụ Tr. là bố đẻ của bác Ngô Quang Nam hiện nay (đọc tiếp ở dưới).

Tết Việt hiện đại - cây nêu dựng trong những ngày cuối năm

Về cây nêu ngày Tết, từ nhiều năm trước, tôi đã đăng một mẩu ngắn viết khái quát, xem lại ở đây (bài trên báo Tết 2013, tức non 10 năm về trước rồi).

Bây giờ là bản cập nhật tình hình dựng nêu ngày Têt ở các nơi, dịp cuối năm Canh Tý 2020-2021 để chuẩn bị đón năm Tân Sửu 2021-2022.

Đầu tiên là tin tức về cây nêu vừa được dựng ở Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) vào ngày 23 tháng Chạp - nhằm ngày ông Táo vừa rồi.

Dòng sông Tô Lịch trước nguy cơ tận diệt bằng "cống hóa" ("sử học" vs "cống hóa học")

Cống hóa sông Tô Lịch - cụ thể là biến sông Tô Lịch hiện nay thành ra một cái cống dài - thì lần đầu tôi nghe, quãng khoảng 10 năm trước, lúc Hà Nội tổ chức kỉ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Mà thú vị là nghe từ một chú tắc-xi chuyên nghiệp. Chú ấy chở mình tới một địa điểm nào đó, và có đi dọc theo Tô Lịch một đoạn, rồi đưa ra ý tưởng vậy. Tức là muốn biến "sông Tô Lịch" thành ra "cống Tô Lịch".

Đó là ý tưởng của cánh lái xe muốn có được đường bộ trong nội thành rộng hơn một chút ! Một lái xe trung niên của hãng tắc-xi Ba sao (hồi ấy, mình hay gọi Ba sao, mà chưa có ứng dụng gọi Grab như sau này).

Nhưng gần đây, thấy các quan chức Hà Nội đưa ý tưởng tương tự (đọc lại ở đây).

"Thăng Long tứ trấn" : Thần Trấn Nam ở Kim Liên, ngày 16 tháng 3 Mậu Tuất 2018

Ngày 16 tháng 3 năm Mậu Tuất, là nhằm vào đúng 1 tháng 5 năm 2018. Ngày quốc tế lao động. Tức là vẫn đang là dịp nghỉ lễ quốc gia.

Lễ hội của khu vực Trấn Nam (Kim Liên) trong "Thăng Long tứ trấn" được tổ chức vào ngày 16 tháng 3 này.

Người quân tử làm việc thiện, ví như là ăn cơm : Đi gặp Đoàn Huyên ở Hà Nội - 2

Gặp Đoàn Huyên và Đoàn Triển ở Hà Nội, đúng là nhân duyên (đã nói ở entry trước, viết từ hồi tháng 4 năm 2013).