Y học cổ truyền và thương hiệu quốc gia 2026

 Đưa 2 tin trong ngày.

Tin đầu về phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch Tô Lâm.

Tin sau về một Trưởng Khoa Dược của Bệnh viện Y học Cổ truyền Trung ương.

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác - kỉ yếu hội thảo quốc tế (bản in 2026)

Có một hội thảo quốc tế được tỉnh Hưng Yên tổ chức, vào năm trước, về thân thế và sự nghiệp của Hải Thượng lãn ông Lê Hữu Trác. Có thể xem lại thông tin về hội thảo đó, trên Giao Blog, ở đây.

Bây giờ, kỉ yếu của hội thảo mới được ấn hành chính thức. Sách mới vừa ra lò.

Mùa hè rực lửa và nhiều điều cần chú ý 2025 - ghi chép nhanh vào trung tuần tháng 9

Chiều hôm nay, sau giờ điều trị ngoại trú thì bác sĩ báo mình: cuối tuần này, mình được xuất viện, sẽ làm thủ tục xuất viện (sẽ có lĩnh thuốc như lần xuất viện trước). Rồi đầu tuần sau, mình lại có thể nhập viện lại. Có nhiều thủ tục, nhưng quan trọng là liên quan đến qui định của bảo hiểm xã hội.

Mình mới ớ ra !

Hóa ra, là mình sẽ được xuất viện. Tức là cả tháng 8 đã qua và cũng quá nửa tháng 9 này, dù là nội trú (nằm tại viện) hay ngoại trú (về nhà), thì mình vẫn đang là bệnh nhân thực sự ! Bác sĩ khuyên: đại ca cứ điều trị cho thật dứt điểm đi, chứ nguyên tắc bảo hiểm là sau 20 ngày (20 lần vào điều trị ngoại trú) thì cần phải xuất viện đã.

Bách khoa toàn thư Việt Nam : Thuốc Nam

Mục từ "Thuốc Nam" trong Bách khoa toàn thư Việt Nam - bản đang đưa lên mạng.

Chép về Giao Blog vào ngày 25/6/2025.

Hải Thượng Lãn Ông - một số thông tin cập nhật (chỉnh lí về năm sinh: 1720 và 1724)

Gần đây, năm sinh của danh y Lê Hữu Trác mới được cải chính (mới từ năm 2018 thôi). Trước đó, năm sinh của cụ ghi là 1720.

Còn bây giờ, tựa như đang thống nhất ghi năm 1724.

Những lời cuối tâm huyết viết năm 1783 của Hải Thượng Lãn Ông trong "Thượng kinh kí sự"

Nhà chúa mời cụ Lê Hữu Trác từ Hương Sơn xa xôi ra Thăng Long, để chữa bệnh cho thế tử Cán (lúc đầu), rồi sau có chữa cả cho chúa.

1. Nhiều tháng danh y ở Thăng Long, đã nhiều lần bắt mạch, chẩn bệnh, kê đơn và căn dặn cách bào chế thuốc, nhưng mãi sau này mới rõ: thuốc cụ cắt thời gian đầu cho nhà chúa, hoàn toàn không được dùng !

Vì sao ?

Văn nghệ Thứ Bảy : mối tình buồn dưới mái chùa Liên Phái của danh y Lê Hữu Trác (1724-1791)

Mối tình hoàn toàn có thật ở thế kỉ 18, được chính đại danh y thuật lại, rất cảm động, trong danh tác Thượng kinh kí sự (ghi chép việc lên kinh đô Thăng Long) của mình. 

1. Tôi đọc Thượng kinh kí sự bản dịch của cụ Phan Võ (thân phụ của cụ Phan Ngọc) từ lúc mới học năng khiếu (xem NKTH ở đây), rất thích lối viết của cụ. 

Sau này, nghiên cứu về nhóm các cụ Nguyễn Tông Quai và Lê Quý Đôn, thì tôi được biết là cụ Lê Quý Đôn với cụ Lê Hữu Trác có quan hệ họ hàng qua hôn nhân (các cụ trong dòng họ ở Diên Hà kể: cụ Đôn lấy một người em gái họ của cụ Trác, các cụ cùng họ Lê nhưng khác chi phái).

2. Hồi mới lớn, tôi có theo học rồi tự học Đông y một thời gian. Bây giờ, mở hồ sơ cũ vẫn thấy chữ kí cùng con dấu của thầy Trần Thúy - thầy có thời gian là Viện trưởng Viện Y học Cổ truyền. Hồi đó, lại đọc lại Thượng kinh kí sự, thì mới hiểu được những chỗ ở Thăng Long cũ được cụ tổ nghề Hải Thượng Lãn Ông ghi chép. Tôi đến chùa Liên Phái lần đầu tiên ngày đó cũng là do ghi chép trong Thượng kinh kí sự. 

Nghĩ lại thật vui, đến chùa Liên Phái lần đầu lúc đó một tay cầm cuốn Thượng kinh kí sự, một tay lại cầm hai cuốn Văn bia Hà Nội (sách do nhóm cụ Tảo Trang người làng Đại Từ - Hà Nội - làm chủ biên).

Bộ Văn bia Hà Nội lúc đó được một anh bạn cùng học châm cứu tặng ! Bạn mua được ở đâu đó giá rất rẻ và mua dư thêm ra ! Nay mở sách ra, vẫn thấy tên bạn kí ở trang đầu. Bạn học Bách khoa, mình học Tổng hợp.

3. Năm 1782 (Cảnh Hưng 43), khi đã ngoài 60, cụ Lê Hữu Trác được chúa Trịnh Sâm mời từ Hà Tĩnh về kinh đô để chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán. Cụ đã viết và hoàn thành Thượng kinh kí sự vào năm 1783.

Trong thời gian mấy tháng ở kinh đô, cụ có gặp lại một người con gái vốn được hai gia đình hứa hôn cho cụ lúc nhỏ - lúc đó, đã trở thành một ni sư.

Câu chuyện của họ được kể tiếp dưới mái chùa Liên Phái.

Học giả nhà văn Nguyễn Sỹ Tế (1922 - 2005)

Gần đây, tôi mới biết Nguyễn Sỹ Tế là thuộc vào gia tộc có nhà đông y Nguyễn Sĩ Lâm. Một gia tộc gắn bó với đông y.

Tôi cũng mới nhận một tập thơ viết thuần bằng tiếng Pháp của Nguyễn Sỹ Tế in tại USA vào năm 1997 (quà gửi tặng của con cháu gia tộc Nguyễn Sĩ ở Nam Định). Lúc đó, Nguyễn Sỹ Tế cho in tập thơ này và giữ bản quyền, ở bên trong tựa như có chữ kí của ông.

Bài giới thiệu đầu tiên về Nguyễn Sỹ Tế là của Viên Linh.

Đông y cổ truyền trong hỗ trợ điều trị Covid-19

Cũng đang quan sát ở loạt bài đi dần trên Giao Blog, ở đây.

Hôm nay, mở một bài riêng.

Mở đầu là về vị thuốc thần thánh trước đây, là xuyên tâm liên, được nhìn nhận là có tác dụng hỗ trợ trong điều trị covid-19.

Bài đầu tiên lấy về từ báo Sức khỏe & Đời sống - tờ báo của Bộ Y tế.

Câu hỏi cũ nhiều năm trước: Xây dựng Hà Nội thành trung tâm chế biến dược liệu được không ?

Câu hỏi được đưa ra năm 2017.

Thượng tọa Thích Nhật Từ với 2 lần thực nghiệm năm 2012 về y thuật của Võ Hoàng Yên

Theo dòng sự kiện Võ Hoàng Yên đầu năm 2021 này, thì xem ở đây.

Video về buổi pháp thoại của thượng tọa Thích Nhật Từ đã phát từ nhiều năm trước trên trang chính thức gọi là Phật Âm (tiếng nói của Đức Phật).

Nội dung video nói về 2 cuộc thực nghiệm về khả năng chữa bệnh diệu kì của ông Võ Hoàng Yên, vào năm 2012, cả hai đều do thượng tọa Thích Nhật Từ điều phối tổ chức hoặc làm thư kí. Có các hội đồng khoa học làm thực nghiệm.

Hôm nay còn thấy video này, và đã lấy xuống, rồi đưa tạm về Giao Blog lưu.

Công việc chẩn trị Đông Y của nhà biên khảo Trần Đại Sỹ

Nhà biên khảo Trần Đại Sỹ gần đây được vinh danh tại Việt Nam (xem cụ thể ở đây, tin của năm 2015). Các công bố có tính cuốn hút của ông về Đại Việt hay Hai Bà Trưng, vân vân, thì đã có thảo luận từ lâu, đọc lại ở đây và ở đây (năm 2013).

Về công việc chẩn trị Đông Y của ông hiện nay ở Pháp, thì có thể đưa về đây một đoạn ngắn do madam Nguyễn Nga vừa đưa lên.

Người chữa khỏi bệnh cho vua Càn Long ngay cả khi đã mất : thần y Hoàng Đôn Hòa ở thời Mạc

Nhân vật Hoàng Đôn Hòa được xem là sống vào thời Mạc - Lê Trịnh giao tranh. Tức khoảng các thập niên 1550-1590. Thời kì đó, nhà Mạc là chính triều (vương triều chính thức của Đại Việt), còn Lê Trịnh thì là lực lượng nổi dậy ở địa phương.

Trong định niên đại của cá nhân tôi, tức sử quan của Giao Blog, thì Hoàng Đôn Hòa được xếp vào phạm trù vương triều Mạc thời kì Thăng Long - Dương Kinh (có gắn một chút với cả thời kì Cao Bằng).

Kì tích chùa Giám (Nghiêm Quang thiền tự) ở huyện Cẩm Giàng

Chúng tôi chuẩn bị đi du lãng khu Cẩm Giàng (tỉnh Hải Dương), dừng chân ở nhiều điểm.

Sẽ ghé thăm chùa Giám.

Mẹo nhỏ hữu ích : bấm huyệt, cho người dùng máy tính nhiều

Bây giờ, những khi làm việc không cần máy tính, bằng các công-cụ-trước-máy-tính, là một niềm vui. Lúc viết bằng bút chì hay bút bi trên vở học sinh (ví dụ nhãn hàng Hồng Hà loại 72 trang, ở đây) thực sự có cả ý nghĩa hữu ích cho sức khỏe.

Giám đốc công ty dược liệu Vũ Thị Hòa : có thể chữa khỏi ung thư bằng thuốc Nam ?

Qua điểm tin của bác Đông La, trước đây đã biết một cô Hòa giám đốc (xem lại ở đây, tháng 7/2016). Đó là công ty về dược liệu, và cô Vũ Thị Hòa làm giám đốc.

Dưới là một bài của nhà báo Trần Miêu về khả năng có thể chữa ung thư bằng thuốc Nam của cô Hòa. Bài đăng trên tờ Tri thức & Phát triển.

Tâm sự về cuộc đời, về nghề y của bác sĩ Nguyễn Tài Thu

Từ y văn cổ hàng ngàn năm trước tới giải Nobel Y học 2015 (bài Nguyễn Văn Tuấn)

Trong tư liệu tiếng Việt, từ mấy năm trước đã có bài về nữ học giả người Trung Quốc đạt giải Nobel Y học 2015, tại đây.

Còn dưới là tư liệu mới, vừa có, của Nguyễn Văn Tuấn, để đọc nhanh.

Thầy Văn Như Cương khỏi bệnh ung thư, nhờ thuốc nam

Bài của NLM. Chép nhanh về đây.

Thần y Võ Hoàng Yến ở Hà Tĩnh (lời giới thiệu trên trang chủ)

Lần đầu tiên nghe thấy tên của vị "thần y" này qua một cuộc chuyện phiếm trên đường đi từ tuyến huyện về thành phố Rạch Giá. Bẵng cái, không nhớ đến nữa.

Hôm nay, một người dân thường ở trong ngôi làng nhỏ nhắc, mới nhớ ra. Thì ra, thần y đã ra trụ ở Hà Tĩnh.