Chuyện cũ về nông thôn Việt Nam trước và sau Đổi Mới - nhóm tư liệu về làng Nhô và nhân vật Trịnh Khả

Mở một sưu tầm dần dần về câu chuyện làng Nhô và nhân vật Trịnh Khả.

Mở đầu là tư liệu đã được Fb Phùng Hồ đưa công khai từ năm 2024.

Các tư liệu bổ sung và cập nhật khác sẽ dán dần ở bên dưới như mọi khi.

Thông tin Văn Nghệ : Nhà văn Vũ Thư Hiên đang ở Việt Nam (gom dần)

Nhà văn Vũ Thư Hiên, tác giả của nhiều tác phẩm (văn phẩm, dịch phẩm) mà Giao Blog vẫn thường đăng tải. Qua những dịch phẩm văn học Nga tuyệt vời, ông là một trong những người giúp chúng tôi yêu thích tiếng Nga và văn học Nga.

Thế hệ chúng tôi học tiếng Nga là ngoại ngữ chính. Bản thân tôi đã học tiếng Nga đến gần hết đại học (năm cuối cùng thì bỏ tiếng Nga do Liên bang Nga sụp đổ --- chúng ta chuyển thái cực quá nhanh !). May mắn là thời đó chúng tôi được học hai thầy siêu giỏi tiếng Nga là Trần Hưng (dạy ít) và Trần Khuyến (dạy chủ yếu). Thầy Trần Khuyến là một học sinh ban đầu tự học tiếng Nga, rồi tới học tại Nga, từng viết luận văn bằng tiếng Nga. Ông là phiên dịch của Hồ Chủ tịch. Ông thi thoảng cũng cho chúng tôi đọc tham khảo các dịch phẩm do dịch giả Vũ Thư Hiên thực hiện. Đến lúc đó, chúng tôi mới "ngấm" được một ít các thao tác chuyển ngữ tiếng Nga điêu luyện của nhà văn.

Với Giao Blog, trước đây, có một dịp, nhà văn Vũ Thư Hiên đã vào trả lời một câu hỏi do chính tôi đề xuất. Như một kỉ niệm, có thể xem lại trao đổi của nhà văn cho Giao Blog thời đó ở đây (tháng 10 năm 2013, tức cách nay khoảng 12 năm).

Chúng tôi đã nghe tin ông trở lại Việt Nam từ mấy năm trước. Hiện ông đã ngoài 90 tuổi và đang ở Hà Nội.

Có nhiều văn nhân gặp gỡ nhà văn, và thường có ghi chép gì đó thú vị. Giao Blog sẽ sưu tập dần, mà hôm nay là mở đầu với ghi chép của nhà văn Tạ Duy Anh (Fb Lão Tạ).

Những câu chuyện thực tế về học và lấy bằng tiến sĩ ở nước ngoài (từ sau Đổi Mới)

Giao Blog đã sưu tầm những câu chuyện thực tế về việc học tập và lấy bằng tiến sĩ (hay phó tiến sĩ) ở các nước Đông Âu trước đây, mà tiêu biểu nhất là Liên Xô, có thể đọc lại ở đây hay ở đây. Đại khái là trước khi Việt Nam bước vào con đường Đổi Mới (tạm lấy mốc 1990 trở về trước)

Bây giờ, bắt đầu sưu tập những câu chuyện tương tự nhưng là từ sau Đổi Mới (tạm tính từ 1990 đến nay). Học sinh Việt Nam đi học ở khắp nơi, từ Á sang Âu hay Mĩ rồi Phi. Kinh nghiệm được kể qua những câu chuyện thực tế từ nhiều hoàn cảnh khác nhau với những nền giáo dục khác nhau, theo tôi, là hữu ích trên nhiều phương diện. Tôi xem các kinh nghiệm đang được tích lũy này là một tài nguyên chung của người Việt Nam và nên được chia sẻ.

Tạp chí Văn học số 1 năm 1969 (theo ghi chép của Lại Nguyên Ân)

Thêm một vị nhân thần thời kì Đổi Mới : vùng đầm phá Tam Giang với "đức khai canh" Phan Thế Phương (1934-1991)

Người xứ Huế phát âm chữ "Đức khai canh" theo giọng Huế, mình cứ nghe thành ra "đớc khai căn". Đó là vị thần quan trọng, thường là người thật (hoặc vốn thật) có công khai phá xóm làng, dạy bảo dân làm ăn.

Nếu vùng Vĩnh Phúc có Kim Ngọc (1917-1979) ở đêm trước Đổi Mới, thì xứ Huế cũng có Phan Thế Phương ở thời kì đầu Đổi Mới.

Dân miền biển huyện Tiền Hải thì thờ cụ Nguyễn Tạo (người gốc Nghệ, cùng quê với Nguyễn Công Trứ) có công khai canh cho dân hồi thập niên 1930. Cũng chính dân huyện Tiền Hải lập sinh từ thờ sống Nguyễn Công Trứ ngay thời giữa thế kỉ 19.

Dân vùng đầm phá Tam Giang ở xứ Huế thì thờ thần khai canh Phan Thế Phương (1934-1991). 

Xứ Huế là vậy. Có những người như Hồ Xuân Mãn man trá không có Đảng mà leo lên tận ghế Bí thư Tỉnh ủy, tham lam cái danh hiệu Anh Hùng (bị lật tẩy). Cũng có những người như cụ Phan Thế Phương xuất thân nhà giáo, được dân lập đền miếu thờ phụng đời đời.

Bắt đầu chuẩn bị Đại hội XIII : kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Hôm nay là ngày 5 tháng 12 năm 2018.

Đại hội XIII dự kiến là vào quí I năm 2021.

Nhuận bút cho các nhà khoa học: trước và sau Đổi Mới

Vừa rồi, trong chuyến du lãng xứ Nghệ thuộc khuôn khổ hội thảo quốc gia về Nguyễn Công Trứ (đã đi nhanh ở đây và ở đây), có nhiều phiếm đàm rông dài trên đường.

Một trong đó là chuyện nhuận bút tiền Việt cho các bài viết học thuật (trên tạp chí khoa học chuyên ngành).

Nguyên Bộ trưởng Bùi Quang Vinh bị kỉ luật : Cu Nỡm đã đi trước Ủy ban Kiểm tra Trung ương từ khá lâu

Người đứng đầu Ủy ban Kiểm tra Trung ương hiện nay là ông Trần Cẩm Tú. 

Bây giờ, ông Trần Cẩm Tú đã đưa đề nghị kỉ luật ông Bùi Quang Vinh. Chứ thật ra, từ rất lâu trước đó, Cu Nỡm - một người bạn mạng của Giao Blog - đã lên tiếng rồi ! Xem lại bài của Cu Nỡm ở đây (tháng 3 năm 2016), và ở đây (tháng 11 năm 2014).

Xem lại một ít phát biểu của ông Bùi Quang Vinh ở đây (tháng 1 năm 2016).

Năm 2018 : các chỉ dấu mang tính cột mốc cho một ngã rẽ, sau 30 năm Đổi Mới

Chuỗi quốc tang với phong cách phong kiến mới, làm giật mình tất cả những người đang chiêm nghiệm Đại Việt hiện đại từ góc nhìn văn hóa sử, tạm gọi là quốc tang nhưng gia táng (làm ma thì cấp quốc gia, chôn thì vào mộ nhà), là một chỉ dấu mang tính cột mốc rõ ràng.

Các chỉ dấu khác cũng dần lộ ra. Một ngã rẽ đang lộ ra.

Sáng tạo sau Đổi Mới - luân chuyển cán bộ (trường hợp ông Đặng Xuân Thanh)

Một sáng tạo sau Đổi Mới. Luân chuyển giữa trung ương với địa phương (từ trung ương cử đi địa phương một vài năm, rồi lại rút về trung ương, và đôn chức lên cao hơn). Trên thực tế trước đây, hồi năm 2009, thì đã kể về trường hợp ông Trần Bình Minh của VTV (lúc đó trên đường du lãng chúng tôi ngẫu nhiên gặp tại Nghệ An - nơi ông được cử tới từ VTV).

Hiện chưa rõ luân chuyên cán bộ có phải học tập và làm theo phía Trung Quốc hay không (sẽ tìm hiểu sau). Việc học tập và làm theo, thì đã đi nhanh về việc tập huấn phòng chống tham nhũng (ví dụ ở đây).

Di sản Đỗ Mười (1) - Từ công việc Bí thư Huyện ủy tới Thống đốc Ngân hàng Quốc gia

Đó là trường hợp điều động ông Cao Sĩ Kiêm từ Thái Bình lên nắm giữ Ngân hàng nhà nước Việt Nam.

Sáng tạo mới sau 30 năm Đổi Mới : "quốc tang" nhưng "gia táng" (làm ma thì quốc gia, chôn thì mộ nhà)

Sau Đổi Mới, có nhiều độc sáng mang tên Việt Nam.

Một trong số đó, là kết nạp Đảng viên trước bàn thờ (đọc lại ở đây - bài báo cũ của phía ngân hàng có thể đã được xóa bỏ, chỉ còn lưu ở blog này).

Một trong số đó, bây giờ đã gọi được tên, là "quốc tang" nhưng biến thành "quốc tang gia táng". Tức là "quốc tang" do nhà nước làm, còn "gia táng" thì chôn vào mộ nhà. Có cả một phong trào như thi đua nhau như vậy.

"Giáo dục" hóa "Ráo zục" sau 30 năm Đổi Mới, từ học vần lớp 1

"Công nghệ Giáo dục" (viết tắt là "ráo zục").

Đại khái bản cũ, từ 1987 thì xem ở đây.

Năm 1992 ở Hà Nội, với cái tên phong thanh "Bùi Tín" (chuyện kể của Phạm Xuân Nguyên)

Sau mấy chục năm (1992 - 2018), bác Phạm Xuân Nguyên mới kể chuyện này. Bác bảo là kể lần đầu tiên, nhân khi cụ Bùi Tín vừa ra đi (1927-2018, thọ 92 tuổi).

Chúng tôi của mùa hè 30 năm trước (1988 - 2018)

Những chàng trai mới lớn, một mùa hè cấp ba trường chuyên tỉnh.

Lũ chúng tôi được tính là khóa 1 của trường chuyên, bởi lần đầu tiên hai khối chuyên tự nhiên và chuyên xã hội hợp nhất lại thành ngôi trường thống nhất, có trụ sở riêng, hiệu trưởng riêng, và mọi thứ đều riêng. Trước đó, thời gian đầu chúng tôi là dân Chuyên Văn - Nga thì được gửi ở Trường Lê Quí Đôn, còn dân chuyên Toán - Lí - Hóa thì được gửi ở Trường Nguyễn Trãi. Có muốn đi thăm nhau thì phải đi tìm giữa hai trường, tới khu dành cho khối chuyên.

Một đám bạn lớp chuyên Toán. Đúng hơn là một chú chuyên Văn Nga với những người bạn chuyên Toán. Hầu như là toàn xe đạp có phanh nhưng không ăn, cũng có thể nói trắng ra là "xe không phanh". Thế mà một ông bạn vẫn bóp cái phanh của xe tôi. Dép lê và áo bay Nga là phổ biến.

Về sở hữu toàn dân, kinh tế Đảng, và kinh tế quốc doanh (bài Huy Đức)

Vấn đề bây giờ dư luận mới hiểu (vào tháng 4/2018): công ty đất cát ấy là nằm trong văn phòng thành ủy Tp. Hồ Chí Minh. Thực sự là tận tháng 4/2018, thì tôi mới vỡ lẽ, nên chú ý bài vừa lên của Huy Đức. Có bao nhiều công ty như vậy ?

Bài được đưa vào sê-ri chuyên về Đổi Mới trên Giao Blog - đã chạy dần từ nhiều năm nay. Thêm một tấm ảnh gần đây của Huy Đức (chụp tại Mĩ, bởi ĐHD).

Kỉ niệm Minh Trị Duy Tân 150 năm : Chính phủ cải cách đã từng vứt bỏ luôn Lịch sử Nhật Bản khỏi giáo dục

Vẫn trong mạch suy nghĩ về Minh Trị duy tân. Như đã nói, đây là một chủ đề quan tâm nhiều năm qua của tôi. Ví dụ ở đây (năm Bình Thành 17, tức năm 2005). Dần dần, quan tâm đến Đổi Mới, là trong liên đới với Minh Trị duy tân.

Minh Trị duy tân về mặt tinh thần là sự vĩ đại vô song. Sẵn sàng vứt bỏ chính mình, đập bỏ mình, để xây dựng lại mình. Nước Nhật ngày nay chính đã trải qua một thời gian tự đập bỏ mình. Mà một điểm tiêu biểu là: những năm đầu thời Minh Trị, về mặt giáo dục, người ta vứt bỏ luôn môn Lịch sử Nhật Bản ! Thực sự đã là như vậy. 

Làng Hà Nội đầu thế kỉ 21 : xóm Án làng Triều Khúc và chuyện đất hoang, sổ đỏ

Xóm Án, xóm Đình, xóm Chùa,... đó là những cái tên quen thuộc ở làng Triều Khúc. Hồi những năm 1995-1999, một trong những điểm du lãng của chúng tôi chính là các xóm Án, xóm Đình, xóm Chùa ấy.

Văn nghệ Thứ Bảy : du lãng phố cổ Hà Nội, tìm gặp chó đá và cốc bia vại

Một con phố vừa ra dáng vẻ Hà Nội thủ đô, lại vừa giữ được chất quê quê của làng xóm thuộc huyện Thọ Xương ngày trước (cũng cách không xa ngôi đền Cổ Lương của làng Cổ Lương ở bên bến sông Tô Lịch ăn thông ra sông Hồng hồi Pháp chưa chiếm thành Hà Nội). Khách sạn, văn phòng du lịch, cửa hàng ăn, cửa hàng đồ lưu niệm mọc san sát. Nhưng thường khá tĩnh lặng. Hè phố thoáng đãng, ngăn nắp.

"www" và "Doi Moi" : 20 năm Internet Việt Nam (1997-2017)

Lấy về từ nhiều nguồn.