Văn nghệ Thứ Bảy : chuyển năm 2026, nhìn về quê hương Itoshima nay đã có nhiều người Việt Nam

Hai mươi năm trước, rồi hai mấy năm trước, tính ra cũng tầm 1/4 thế kỉ trước, tôi ở lâu dài tại Itoshima, trong một thị trấn nằm kẹp giữa hai tỉnh Fukuoka và Saga. Mỗi lần sắp đến Tết thì khấp khởi đi cùng giã bánh mochi ở các nơi (chùa, đền, tổ dân phố, tư gia).

Rồi sáng Nguyên Đán (gantan) thì trở dậy, ăn mặc đẹp và đi qua rất nhiều gia đình. Một năm nào đó chủ xưởng in ở thị trấn đã biết tôi hay đi các nơi, nên đã giữ tôi cả buổi sáng ngày 1 tháng 1 ở nhà ông, vui với cả đại gia đình ông. Một ông chủ xưởng in  chuyên phục vụ nhu cầu in ấn ở địa phương, đồng thời cũng nghị viên của thị trấn (tôi hay đi nghe ông tranh luận ở nghị trường thị trấn hồi đó).

Nhìn chung, 3 ngày Tết ở Itoshima, qua nhiều năm, với tôi luôn là trải nghiệm đáng nhớ. Tôi sống đời sống bình dị của một người dân ở Itoshima, nhưng tôi cũng là một nhà dân tộc học đang trải nghiệm với từng người từng gia đình trong thời khắc chuyển năm.

Thượng tuần tháng 4 năm 2024 - sakura mãn khai ở khu vực ga nhà quê Ikisan và xung quanh

Sakura lặng lẽ mãn khai vào tháng 4 của một năm covid-19, khi cả thị thành và thôn quê đều đóng cửa ở nhà không dám ra ngoài ngắm hoa, thì xem lại ở đây (tháng 4 năm 2020). Đó là nhà ga quê mùa Ikisan - nhà ga nằm trên tuyến đường sắt ven biển nối tỉnh tỉnh Fukuoka với tính Saga.

Bây giờ, vào thượng tuần tháng 4 năm 2024, cũng tại nhà ga Ikisan, thì tình hình sakura đang bung ra như thấy trong ảnh. Thấy rõ các thanh niên đang ở ga. Sự vận động không hối hả, nhưng cho ta cảm giác vui (xua tan nỗi buồn của thời kì nhà ga chìm đắm bởi covid-19). Người cầm máy, thì viết trên Fb rằng: làm nền cho sức trẻ của các thanh niên là cả trời sakura đang hãnh diện bung nở !

Văn nghệ Thứ Bảy : nhìn về hòn đảo nhỏ hoang vu ở bên cạnh quốc lộ 202 nối tỉnh Fukuoka và tỉnh Saga

Nhiều năm tháng tuổi trẻ tôi đã ở vùng giáp ranh giữa hai tỉnh Fukuoka và tỉnh Saga ở miền Tây Nhật Bản. Đó là làng Ikisan với nhà ga quê mùa Ikisan, đọc lại ở đây (đã đăng vào tháng 4 năm 2020). 

Từ ga Ikisan thì xuôi xuống ga Fukae (đọc ở đây), rồi cứ thế mà đi sang Saga. Đó là chiều xuôi từ Fukuoka đi Saga, rồi có thể tới Nagasaki. Còn ở chiều ngược lại, từ ga Ikisan đi ra ga Maebaru, lại đi thêm một ít nữa là tới thành phố Fukuoka.

Đó là tuyến đường sắt. 

Còn đường bộ, thì có tuyến quốc lộ mang số 202, đã giới thiệu nhanh ở đây.

Có những mùa đông lạnh giá, nước đóng băng (như thấy ở đây). Có những mùa mận chín ở trong vườn. Có những mùa ăn măng trong rừng ở trước nhà.

Văn nghệ Thứ Bảy : Sakura mãn khai dọc đường tàu điện nhà quê đang "cách li xã hội"

Tuyến tàu điện thân quen ấy. Chính là tuyến đường cơ bản chạy dọc biển nối thành phố Fukuoka (thủ phủ tỉnh Fukuoka) với thành phố Karatsu (thủ phủ tỉnh Saga). Ở khoảng giữa Fukuoka với Karatsu thì chính là cái ga xép nhà quê Ikisan.

Ngày xưa Ikisan là tên làng. Làng Ikisan thân thiết. Nơi mà tôi đã gắn một phần đời của mình ở đó. Chỉ cần nhìn thấy ga Ikisan, nhớ về làng Ikisan xưa và học khu Ikisan ngày nay, là tự dưng lòng thấy nao nao.

Đó là một trong những miền quê hương tha thiết của tôi.

Ngày xưa, nhà tôi ở ngay cạnh ga Ikisan. Đứng trên cửa sổ tầng hai thì luôn thấy sân ga. Luôn ý thức được là mình lúc đó đang ở vùng giáp ranh giữa tỉnh Fukuoka và tỉnh Saga.

Ga tàu điện nhà quê đã đổi mới, thắp sáng cả một vùng lúa khoai

Đó là nhà ga Fuka-e 深江(đọc là Fư-ka ê). Âm Hán Việt đọc là Thâm Giang, nghĩa là Sông Sâu. Đúng rồi, chỗ ấy có dòng sông sâu đáy, còn lưu chiến tích nhuộm máu đào thời Chiến Quốc. Hàng năm, cứ dịp tháng 7 thì có Lễ hội Dòng Sông, lưu giữ khoảng gần 400 năm rồi.

Lễ hội mùa thu ở các làng chài Nhật Bản : rước thần từ núi xuống biển, và trở lại

Ngày 8 tháng 10, tức hôm nay, là lễ rước thần ở các làng chài vùng quê Itoshima. Vùng biển hẹp nằm kẹp giữa hai tỉnh Fukuoka và Saga, vừa canh tác lúa vừa đánh cá.

Văn nghệ Thứ Bảy : Danh sách đề cử những điểm Ajisai đẹp nhất toàn quốc 2017

Hôm trước, là hội thưởng hoa Ajisai của một địa phương. Đó là cẩm tú cầu của riêng vùng bán đảo Itoshima, ở giáp ranh giữa hai tỉnh Fukuoka và Saga - miền tây nước Nhật Bản. Xem lại ở đây.

Bây giờ là Ajisai trên toàn quốc, với danh sách đề cử tháng 7 năm 2017.

Thử tìm định nghĩa về Maki-no-udon (một món mì nhà quê ở Nhật Bản)

Khá lâu trước đây, đã cho chạy một video về đoạn đường quốc lộ chạy xuyên hai tỉnh ở phía Tây nước Nhật, là tỉnh Fukuoka và tỉnh Saga (xem lại ở đây). 

Trong video sẽ thấy hình ảnh của quán mì Maki-no-udon (đọc thành tiếng Việt là Mác-ki-nô-u-đông).

Món Maki-no-udon là gắn chặt với vùng đất tiếp giáp ấy, là sản phẩm của con người ở đó.

Bây giờ, cuối tháng 8 năm 2016, đang nhẩm tính sẽ nhất định ghé ngay quán Maki-no-udon sau khi xuống ga tàu điện ở gần đó. Người về quê, ai cũng thế cả. Mà lúc nào chả thế.

Nhất định là vậy. Đã hẹn với "đại gia" dưa chuột Tanaka như vậy rồi, vào hôm nay.

Văn nghệ Thứ Bảy : làng bên cạnh ở tỉnh Saga, và anh em nhà Hanawa

cho Y.