Home

Home
Nắng thì cày ruộng, mưa thì đọc sách 晴耕雨讀

16/08/2025

Sách giáo khoa cấp phổ thông (dưới đại học) ở Trung Quốc: "nhất cương đa bản" và "thống biên giáo tài"

Vấn đề một khung chương trình với nhiều bộ sách (một khung chương trình do Bộ Giáo dục quốc gia đưa ra, có nhiều bộ sách giáo khoa được biên soạn) đang làm nóng dư luận Việt Nam.

Nhiều nhà giáo, nhiều nhà biên soạn sách giáo khoa thì đang kêu trời về chủ trương "Bộ Giáo dục cần có một bộ sách giáo khoa chung cho toàn quốc", vì thực tế là mấy năm qua, quả thực Việt Nam đang thực hiện chủ trương "một khung chương trình với nhiều bộ sách".

Ví dụ, có nhà biên soạn sách giáo khoa (sgk) so sánh Việt Nam với Trung Quốc và viết trên mạng xã hội rằng: "Trung Quốc thực hiện nguyên tắc "nhất cương đa bản", tức là một chương trình, nhiều sách giáo khoa".

Ngày 16/8/2025


"Nhất cương đa bản 一纲多本" (Trung Quốc) chính là "một khung chương trình với nhiều bộ sách" (Việt Nam).

Tôi thấy nhà biên soạn sgk này nói chưa đúng, có thể gây hiểu nhầm cho nhiều người.

1. Thực tế thì giáo dục Trung Quốc đang có sự thay đổi lớn về phương hướng biên soạn sách giáo khoa.

Nói gọn thì như sau:

- "Nhất cương đa bản 一纲多本" bắt đầu từ cải cách giáo dục của Trung Quốc ở thập niên 1990. Nhà nước chỉ ban hành khung cương trình (cương) thống nhất, còn nhiều nhà xuất bản có thể biên soạn sách giáo khoa miễn sao đạt tiêu chuẩn mà khung chương trình thống nhất đưa ra.

- Thế nhưng, từ sau năm 2000, Trung Quốc lại đưa ra chủ trương mới là: cần có bộ sách biên soạn thống nhất bởi Bộ Giáo dục ở 3 môn quan trọng (ngữ văn 语文, lịch sử 历史 , đạo đức và pháp trị 道德与法治). Chủ trương này được gọi là "thống biên giáo tài 统编教材". Ngoài 3 môn quan trọng trên, thì vẫn duy trì "nhất cương đa bản".

2. Như vậy, nhìn tổng thể, Trung Quốc đã trải qua thời kì "thống biên giáo tài" (toàn bộ) từ 1949 đến 1988, rồi đến cải cách 1990s thì chuyển sang "nhất cương đa bản", và gần đây là kết hợp cả hai, tức là vừa "thống biên giáo tài" (3 môn quan trọng) lại vừa "nhất cương đa bản" (dành cho các môn còn lại: Toán, Ngoại ngữ,...).

Đây là nhìn tổng thể mà nói thôi, còn trên thực tế ở Trung Quốc chia nhỏ việc áp dụng với từng cấp học (tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông). Cái này, dành cho các nhà nghiên cứu giáo dục tìm hiểu sâu hơn. Ở đây, chỉ là nói tổng thể.

3. Ở thời điểm 2025 này, tại Trung Quốc, về sách giáo khoa bậc phổ thông, nói đơn giản và tổng quát, thì là song song cả hai nguyên tắc:

- thống biên giáo tài (với 3 môn: ngữ văn, lịch sử, đạo đức và pháp trị)

- nhất cương đa bản (với các môn còn lại).

Không thể nói là Trung Quốc chỉ có một nguyên tắc duy nhất là "nhất cương đa bản".

Sách giáo khoa môn "Đạo đức và Pháp trị" 



Tháng 8 năm 2025,

Giao Blog


---

BỔ SUNG


1.  七年级道德与法治全一册(五四制-部编版-旧版)电子课本目录(义务教育教科书)

人教版七年级道德与法治全一册
注意:该书不在《2025年国家课程教学用书目录》,不是现行版本。
新版七年级全一册道德与法治课本
第一单元 青春时光
  第一课 青春的邀约
    悄悄变化的我
    成长的不仅仅是身体
  第二课 青春的心孩
    男生女生
    青春萌动
  第三课 青春的证明
    青春飞扬
    青春有格
第二单元 做情绪情感的主人
  第四课 揭开情绪的面纱
    青春的情绪
    情绪的管理
  第五课 品出情感的韵味
    我们的情感世界
    在品味情感中成长
第三单元 在集体中成长
  第六课 “我”和“我们”
    集体生活邀清我
    集体生活成就我
  第七课 共奏和谐乐章
    单音与和声
    节奏与旋律
  第八课 美好集体有我在
    憧憬美好集体
    我与集体共成长
第四单元 走进法治天地
  第九课 法律在我们身边
    生活需要法律
    法律保障生活
  第十课 法律伴我们成长
    法律为我们护航
    我们与法律同行


http://www.dzkbw.com/books/rjb/zhengzhi/ws7q/

.... 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.

LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.

Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.