Thầy Furuta - những kỉ niệm tự kể, và từ bè bạn cùng học trò Nhật Việt

Tôi gặp thầy Furuta lần đầu tiên vào mùa thu năm 1999, tại khuôn viên của Đại học Tokyo. Hôm ấy, ông dành cả một buổi sáng mấy tiếng cho chúng tôi. Chúng tôi được xem nhanh cả hai phòng nghiên cứu của ông (một phòng thì ông bảo là phòng nghiên cứu với tư cách giáo viên, một phòng thì ông bảo là văn phòng với tư cách lãnh đạo nhà trường).

Lần gặp đó, ông cho biết ông sinh năm 1949. Tức là ông đúng ngang tuổi phụ huynh của tôi, đều là tuổi Sửu !

Sau đó, hàng năm, tại Tokyo hay nơi nào đó, tôi vẫn thi thoảng gặp thầy. Khi biết tôi có dự kiến nghiên cứu làng xã Nhật Bản, thay vì nghiên cứu Việt Nam, trong chương trình học tiếp theo (nếu thi đỗ), thì ông thấy thú vị và luôn động viên.

Dù khác chuyên môn, nhưng tôi vẫn tích trữ và đọc các tác phẩm của Furuta. Đặc biệt, đáng nhớ là tháng 1 năm 2001, tôi đi hiệu sách lớn ở Ueno, thấy và mua một cuốn sách ảnh khổ lớn về Đông Nam Á (có Việt Nam, Lào, Cam Bốt) do Furuta là tác giả phần thuyết minh và chú thích ảnh. Tôi mua cuốn đó để làm kỉ niệm, đánh dấu một cuộc thi rất vất vả, nên có ghi ở trang bìa lót dòng chữ bằng bút mực xanh: "Tokyo tháng 1 năm 2001. Sau mùa thi vào Chương trình Tiến sĩ Đại học Ngoại ngữ Tokyo".

Gần gũi thầy nhất là trong 10 năm qua (2016-2026) ở Trường Đại học Việt Nhật (VJU) - nơi ông là Hiệu trưởng đầu tiên. Có rất nhiều kỉ niệm trong cả một thập niên, mà một việc đáng nhớ là ông đồng ý với đề xuất của tôi về môn "Văn hóa Dân gian Nhật Bản" ở bậc đại học. VJU là nơi đầu tiên tại Việt Nam chính thức giảng dạy môn học này. Không, có lẽ ngoài Nhật Bản, thì VJU là đại học đầu tiên trên cả thế giới dạy môn này.

Hôm nay, tôi mở một entry này để ghi chép những kỉ niệm về nghiên cứu và giao lưu văn hóa Việt Nam - Nhật Bản, do chính thầy Furuta kể, và cũng là những kỉ niệm mà bạn bè và học trò Nhật Việtcủa ông kể về ông.

Mở đầu là một stt ngắn gọn mà thú vị của thầy Kurihara (một chuyên gia về phong trào cộng sản quốc tế và Đảng Cộng sản Việt Nam).

Thầy Kurihara nguyên là Giáo sư của Đại học Ngoại ngữ Tokyo. Hiện nay là Cố vấn Đặc biệt của Hiệu trưởng VJU. Stt của thầy Kurihara có cả bản tiếng Việt và bản tiếng Nhật.

Thầy Phan Huy Lê từ trần ở tuổi 85 (1934 - 2018)

Một tấm ảnh do tôi bấm máy, tại nhà riêng của thầy ở phố Vọng Đức (rất gần với Thư viện Viện Thông tin Khoa học Xã hội ngày trước ở số 36 phố Lí Thường Kiệt, cũng tức là gần với trụ sở cũ của Viễn Đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội).

Tin gì, không tin gì trên mạng ?

Một bài báo của nữ kí giả Thu Hà, trên Nhân Dân.

Bài đã được đưa lên mạng từ cuối năm 2017.

Video: Đặt tên đường Mạc Thái Tổ và Mạc Thái Tông là cần thiết

Tư liệu của tờ TT&VH. Đầu tiên xem video ngắn:

Tên đường liên quan đến nhà Mạc, và ý kiến của một nhà sử học của quốc hội

Lần đầu tiên được rõ lí do. Liên quan đến "nhà sử học của quốc hội", hay ở hướng khác thì là "đại biểu quốc hội của hội sử học". Mình thì muốn biết rõ các căn cứ của ý kiến.

Bài trên TT.

Về đội Hoàng Sa (bài Nguyễn Quang Ngọc, 2011)

Bài đã đăng trên các tạp chí sử học.

Bản ở dưới đây là VNN lấy về từ Tạp chí Xưa & Nay.

Hoàng Sa - Trường Sa trong sách "Phủ biên tạp lục" (bài Nguyễn Quang Ngọc, 2001 & 2008)

Đây là một bài viết học thuật ở dạng dễ hiểu, của học giả Nguyễn Quang Ngọc, đã xuất bản lần đầu tiên năm 2001.

Tư liệu về Hoàng Sa - Trường Sa, mới hay không mới ?

Đại khái là năm 2009 có một bài "tư liệu" trên tạp chí chuyên ngành. Chú ý: nguyên bản không có chữ "mới". Chữ "mới" hay "phát hiện thêm"là được đưa thêm ra, trên không gian blog.

Sau đó, vào năm 2011, thì có một ghi chú trên blog thảo luận lại rằng tư liệu đã phát biểu năm 2009 thật không phải là tư liệu mới.

B-sách của Vũ Chủ tịch đã bắt đầu hành trình từ nhiều năm trước

Cuốn B-sách đầu tiên có thể là cuốn này:

Số liệu tới năm 2015 : 40 triệu dùng mạng và 20 triệu có Fb

Hôm trước, ở entry nói về Fb Việt Nam từ 2015, mình mới đưa cái nhìn chung, đại khái là: "từ sau năm 2010, nhất là sau 2012, thì lượng người dùng Fb ở Việt Nam tăng vọt. Đến năm 2015, với hai sự kiện nói trên, "học giả đã chết" vào tháng 2 và "học giả đã nói thế" vào tháng 5, một đợt bùng phát mới đã nổ ra. Fb lan vào mọi ngõ ngách cùng với làn sóng điện thoại thông minh và internet không dây".

Hôm nay VNN đã đưa ra con số cụ thể như sau:

"Theo số liệu do Công ty We Are Social (trụ sở ở Anh quốc) công bố vào tháng 1/2015, Việt Nam hiện có dân số khoảng 90,7 triệu người, trong đó có 39,8 triệu người sử dụng Internet, (chiếm gần 44% dân số cả nước); có 28 triệu người thiết lập tài khoản MXH. Được biết, trung bình người Việt Nam tiêu tốn 3 giờ 4 phút mỗi ngày trên MXH. Còn theo công bố của Facebook, hiện có 19,6 triệu tài khoản Facebook ở Việt Nam".

Không rõ số liệu của Bộ 4T thì như thế nào. Vì số liệu của VNN có khác với số liệu mà Thanh niên đã đăng tải.

Các chính trị gia vừa nói thế : "Đời tôi, đời các bạn chưa đòi được thì con cháu chúng ta sẽ tiếp tục đòi lại"

Có liên quan đến sự kiện "học giả đã nói".

Câu trích trên là của ông Vũ Đức Đam.

Còn Chủ tịch Trương Tấn Sang thì nói:“Năm nay không xong thì năm tới, mười năm này không xong thì mười năm sau, đời ta không xong thì đến đời con cháu, phải dứt khoát như vậy".

Học giả lên tiếng : Để tòa án lương tâm phán xử họ

Bài vừa lên trên VNN.

Liên quan đến sự kiện "học giả đã nói" ở đây, và ở đây.

Học giả đã chết, và học giả đã nói thế : Fb Việt Nam từ 2015

Sự kiện "học giả đã chết" (tuy học giả vẫn đương sống), và sự kiện "học giả đã nói thế" (tuy học giả đã không nói thế), vào dịp nửa đầu năm 2015, cho thấy: truyền thông dân chúng của xã hội Việt đã sang một trang mới.

Các dòng blog đã làm bùng phát mạng truyền thông dân chúng ở Việt Nam trong khoảng các năm 2003 - 2010. Đi kèm với nó là sự phổ cập máy tính cá nhân và dịch vụ kết nối internet có dây.

Giới khoa học Viêt Nam lên tiếng

Mình còn chưa rõ việc gì. 

Nhưng thấy có các bài trần tình của hai bác Trần Đức Anh Sơn và Nguyễn Xuân Diện (cùng post ngày 14/5/2015), nên cứ vớt về đây đã. Tìm ngọn nguồn sau. Khi ngọn nguồn được truy ra thì để ở mục 1 (lúc đầu bỏ trống, và bổ sung dần). Việc này, lại phải nhờ Mr. Khoằm giúp cho một tay.