"Hoài Đức phủ toàn đồ" (bản đồ quảng vực Hà Nội năm 1831)

Đi một ít tin liên quan. Mà mở đầu là lễ công bố tấm bản đồ này vào năm 2010.

Dưới đó là các thông tin bổ sung và cập nhật.

Cải cách hành chính 2025 : đất nước thu gọn số lượng tỉnh còn hơn 30 và lịch sử lặp lại (1830s, 1975, 2025)

Thời Minh Mệnh nhà Nguyễn, vào thập niên 1830, từng có bộ khung hơn 30 tỉnh (đúng là 31 tỉnh).

Sau nhiều lần thay đổi, bộ khung triển nở thành hơn 60 tỉnh. Tức coi như gấp đôi.

Sau khoảng 200 năm, tính từ thập niên 1830, bộ khung lại rút gọn thành hơn 30 tỉnh (đúng là 34 tỉnh/thành).

Thật ra, sau tháng 4 năm 1975, khi Việt Nam thống nhất hai miền Nam Bắc, cũng có gần 40 tỉnh thôi (xem bản đồ in tháng 4 năm 1976 ở bổ sung).

Lịch sử Việt Nam có biên giới : Khu vực nước Thủy Xá và Hỏa Xá trên bản đồ triều Nguyễn

Về lịch sử Việt Nam không biên giới thì xem lại ở đây.

Về các vị vua của Tây Nguyên, gọi là Vua Nước và Vua Lửa, hay Thủy Xá và Hỏa Xá, thì gần đây có một hội thảo khoa học ở đây (tổ chức tại vương quốc của Hỏa Xá, nay là Plei Ơi thuộc tỉnh Gia Lai).

Chầu văn của tín ngưỡng Tam Tứ Phủ về Thủy Xá và Hỏa Xá thì có thể nghe lại video ở đây.

Văn nghệ Thứ Bảy: trở lại bản đồ ở thập niên 1650 gắn với "vương quốc Cao Bằng" và Chúa Khánh

Đại khái, ở các bài viết từ nhiều năm về trước (bài đầu tiên là từ 2009), liên quan đến vương quốc Cao Bằng hay Đàng Trên (ví dụ xem ở đây), hoặc liên quan đến Tứ Vị Thánh Nương (ví dụ xem ở đây và ở đây), tôi đã sử dụng hai tấm bản đồ được in vào thập niên 1650 trong các tác phẩm quan trọng của giáo sĩ Đắc Lộ.

Cả hai bản đồ này đã được in vào thập niên 1650 trong các cuốn sách của Đắc Lộ. Nhắc lại cho thêm rõ vậy. Dĩ nhiên, cụ Đắc Lộ không phải là người vẽ ra. Cụ chỉ sử dụng lại các tấm bản đồ có sẵn ở châu Âu vào thời điểm đó, dĩ nhiên đã được chỉnh lí thêm bởi chính các giáo sĩ đã hoạt động ở Việt Nam (đọc thêm ở đây). Đại khái là hai tấm sau.

Về hai tấm bản đồ Việt Nam trong các sách đã in đầu thập niên 1650 của Đắc Lộ

Có một bài viết rất đáng đọc của học giả Alexei Volkov về hai tấm bản đồ thú vị này, đã đăng tải năm 2018, và vừa được dịch giả Võ Xuân Quế chuyễn ngữ sang tiếng Việt.

Về hai tấm bản đồ này, trước đây, tôi cũng đã sử dụng để nghiên cứu về ngôi đền Cờn (Cần Hải linh từ) ở xứ Nghệ (bài đăng ở đây, các năm 2009-2010), và về ba vương quốc cùng tồn tại ở Việt Nam đầu thế kỉ 17, tức Đàng Trên - Đàng Ngoài - Đàng Trong (bài đã đăng ở đây, năm 2019).

Riêng Đàng Trên, thì đó là vương quốc Cao Bằng của các vua nhà Mạc (đọc nhanh về Đàng Trên trên Giao Blog ở đây hay ở đây).

Bản dịch dưới đây lấy về từ trang nhà của hai học giả Việt Nam hiện đang cư trú ở Phần Lan là Võ Xuân Quế và Bùi Việt Hoa.

Có bản gốc bằng tiếng Anh của Alexei ở đường link đặt cuối bản dịch.

Hỏi bác Trương Nhân Tuấn, về nhân vật Tschou-Sse-Peun (Châu Tử Bôn)

Nhân vật này được xem là gắn với một tấm bản đồ giao thông Trung Quốc - An Nam đã in năm 1579.

Một phát hiện nhỏ nhưng quan trọng của Tạ Chí Đại Trường

Bài của Trần Huy Bích.

Trung Quốc vừa trưng bản đồ năm 1947 của phương Tây để khẳng định : Tây Sa thuộc Trung Quốc

Đây là tin mới nhất của báo chí Trung Quốc.

Cụ thể là tấm bản đồ sau (theo dẫn giải của Trung Quốc thì nó nằm bên trong tập bản đồ thế giới năm 1947 là Collier's World Atlas and Gazetteer - do công ty của Mĩ ấn hành, vừa tìm thấy ở Canada):

Câu chuyện thác Bản Giốc - 5 (bài nhóm Dương Danh Huy)

Tôi chưa hiểu rõ là nhóm tác giả này đưa bản đồ Mĩ ra, để làm gì ? Mà thật ra, nên gọi là bản đồ của Việt Nam Cộng hòa (vốn do quân đội Mĩ vẽ lại bản đồ của Pháp lúc rút chạy khỏi Việt Bắc, chú giải cả bằng tiếng Anh và tiếng Việt). 

Đỗ Bá, người Việt Nam đầu tiên vẽ bản đồ Bãi Cát Vàng (bài Viên Đình Phong, 2013 - nhân khi Đà Nẵng đặt tên đường Đỗ Bá)

Bài đã thấy đăng trên web Đà Nẵng, của một tác giả tôi đọc lần đầu tiên. Nguyên tên bài thì xem ở dưới (ở tiêu đề entry, tôi có đổi đi một chút).

Sách của Trần Dân Tiên xuất bản năm 1949 ở Trung Quốc đã vô tình quên mất Hoàng Sa và Trường Sa

Bản đồ Việt Nam trong Hồ Chí Minh truyện 
(chụp từ nguyên bản năm 1949 bằng điện thoại di động, và thêm vào lời dịch chú thích vốn bằng chữ Hán ở trên đó)

Liên quan đến hình ảnh minh họa trong sách của Trần Dân Tiên, giữa bản tiếng Trung xuất bản lần đầu năm 1949 tại Trung Quốc và bản tiếng Việt in  chính thức lần đầu năm 1955 tại Việt Nam, có hai điểm khác nhau như sau: