Về lịch sử Việt Nam không biên giới thì xem lại ở đây.
Về các vị vua của Tây Nguyên, gọi là Vua Nước và Vua Lửa, hay Thủy Xá và Hỏa Xá, thì gần đây có một hội thảo khoa học ở đây (tổ chức tại vương quốc của Hỏa Xá, nay là Plei Ơi thuộc tỉnh Gia Lai).
Chầu văn của tín ngưỡng Tam Tứ Phủ về Thủy Xá và Hỏa Xá thì có thể nghe lại video ở đây.
Tiếng Việt được sử dụng trong ngày 30/4/1975, dù Bắc dù Nam, rất chuẩn xác. Phải chuẩn xác cao độ, vì sai một li đi một dặm. Tiếng Việt lúc đó đóng vai trò như là một nhân vật đặc biệt - nhân vật phải truyền đạt một cách chính xác và nhanh chóng quan điểm và ứng đối của hai bên. Hai bên phải giằng co nhau từng miếng một, bằng một thứ tiếng Việt chuẩn xác, nếu không chuẩn xác sẽ mang tới những hậu quả khôn lường.
Tuần tự giằng co bằng tiếng Việt chuẩn xác như sau (đọc từ 1 đến 10).
"Đường lối, chủ trương của chúng tôi là hòa giải và hòa hợp dân tộc để cứu sanh mạng đồng bào. Tôi tin tưởng sâu xa vào sự hòa giải giữa người Việt Nam để khỏi phí phạm xương máu người Việt Nam.
Vì lẽ đó, tôi yêu cầu tất cả các anh em chiến sĩ Cộng hòa hãy bình tĩnh, ngưng nổ súng, và ở đâu ở đó.
Chúng tôi cũng yêu cầu anh em chiến sĩ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ngưng nổ súng.
Chúng tôi ở đây chờ gặp Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam để cùng nhau thảo luận về lễ bàn giao chính quyền trong vòng trật tự, tránh sự đổ máu vô ích của đồng bào".
(9h30 phút, ngày 30/4/1975, lời tuyên bố đầu hàng - uyển văn được dùng là "bàn giao chính quyền" - của tổng thống Dương Văn Minh được phát đi từ Đài Phát thanh Sài Gòn; sau đó, ông Nguyễn Hữu Hạnh đã sang Đài phát đi nhật lệnh, lệnh cho tất cả lực lượng buông súng; ông Hạnh cho phát đi phát lại nhiều lần tuyên bố của ông Dương Văn Minh và của chính ông - ông vừa nhậm chức "Phụ tá Tổng Tham mưu trưởng", nhưng Tổng Tham mưu trưởng Vĩnh Lộc đã đào tẩu luôn trong sáng 30/4/1975 cùng gia đình theo đường thủy).
Đầu tiên, cần xem một video kể về ông Dương Văn Minh (đặc biệt là hoạt động của ông trong các ngày cuối tháng 4 năm 1975).
Sau đó đọc một bài vừa xuất hiện trên Thanh Niên vào ngày hôm nay (29/4/2025) ghi tên "GS. Trình Quang Phú". Có nhiều chi tiết trong bài chưa chính xác (tạm ghi nhanh vậy).
Đại khái, ở các bài viết từ nhiều năm về trước (bài đầu tiên là từ 2009), liên quan đến vương quốc Cao Bằng hay Đàng Trên (ví dụ xem ở đây), hoặc liên quan đến Tứ Vị Thánh Nương (ví dụ xem ở đây và ở đây), tôi đã sử dụng hai tấm bản đồ được in vào thập niên 1650 trong các tác phẩm quan trọng của giáo sĩ Đắc Lộ.
Cả hai bản đồ này đã được in vào thập niên 1650 trong các cuốn sách của Đắc Lộ. Nhắc lại cho thêm rõ vậy. Dĩ nhiên, cụ Đắc Lộ không phải là người vẽ ra. Cụ chỉ sử dụng lại các tấm bản đồ có sẵn ở châu Âu vào thời điểm đó, dĩ nhiên đã được chỉnh lí thêm bởi chính các giáo sĩ đã hoạt động ở Việt Nam (đọc thêm ở đây). Đại khái là hai tấm sau.