Núi Cao Tổ (高祖) ở nước Ito, với tôi luôn huyền bí và thú vị. Quả núi ôm trong mình nó một ngôi thành cổ có qui mô lớn, lại có thêm một ngôi thành trung cổ nữa, rồi lại bao xóm làng và phố phường hiện đại của thế kỉ 21.
"Cao Tổ (高祖)" được đọc thành "Takasu (たかす)" trong tiếng Nhật ở vùng Itoshima (vùng khác sẽ đọc khác), nhưng vẫn ngầm ý chỉ một thời "cao tổ" - gắn với truyền thuyết con cháu của Hán Cao Tổ đã vượt biển sang đây.
Hồi tôi ở trong làng, đã vài lần đi dự lễ mở núi. Hồi đó, chỉ có lễ mở núi ở trong đền Cao Tổ, mà chưa có nhóm leo núi sau lễ như bây giờ !
Thầy cúng ở đền thì tôi vẫn thường xuyên gặp. Ông luôn lịch sự gọi tôi bằng họ, mà không gọi bằng tên như các vị khác ! Cơ bản, người trong vùng gọi tôi bằng tên, tức Giao. Gọi bằng họ, thì chỉ có một vài người mà thôi.
Đền Cao Tổ cũng thờ Hoàng hậu Thần Công. Trong thần tích của đền, có ghi: khi hoàng hậu đi chinh phạt Triều Tiên trở về đây, bà đã cho dựng ngôi đến theo hướng Càn.
