Chủ đề người Mĩ với Cách mạng Tháng Tám đã được Giao Blog đi dần từ nhiều năm nay, ví dụ xem ở đây (năm 2013) hay ở đây (năm 2013).
Hôm nay, đăng lại một bài đã đăng trên Fb của học giả chuyên sâu về Cách mạng Tháng Tám - Giáo sư sử học Phạm Hồng Tung (Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia, Đại học Quốc gia Hà Nội).
Câu cuối cùng, tác giả viết:
"
Từ thế kỷ 15, sử gia Ngô Sỹ Liên, trong khi biên soạn bộ “Đại Việt sử ký toàn thư” rất nổi tiếng, từng nói “Tin sách chẳng bằng không có sách”.
"
Mình có bình luận nhanh như sau:
"
“Tin sách chẳng bằng không có sách” --- Câu nói trong sách Mạnh Tử đấy ạ. Chỉnh hơn là: "Tận tín ư thư bất như vô thư" (dịch sát ý là: Tin hoàn toàn vào sách, chẳng bằng là không có sách). Anh em trẻ dịch vui là: "Thà không có sách, còn hơn là tin sái cổ vào sách" !
"
Tác giả nhắc lại việc đọc sách, nhất là dạng hồi kí hay hồi tưởng, là rất cần cẩn trọng, không nên tin ngay.
Ông dẫn một trường hợp tiêu biểu và thú vị là hồi kí của đại tướng Võ Nguyễn Giáp.
Đọc nguyên bài ở dưới đây.
Tháng 8 năm 2025,
Giao Blog
((Phạm Tứ Kỳ
Từ một cuốn giáo trình chuyên đề, sau 12 năm công trình đã được hoàn chỉnh thêm để kịp công bố vào dịp A80 với hình thức một chuyên khảo.
Sai sót và hạn chế chắc không tránh khỏi. Nhưng đây là nỗ lực để một chuyên khảo đầu tiên của một cá nhân nhà nghiên cứu Việt Nam về Cách mạng tháng Tám được trình làng.
Chiềng làng chiềng chạ ...))
---
Trong cuốn hồi ký “Từ nhân dân mà ra” xuất bản lần đầu năm 1964, Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể (Hữu Mai ghi) như sau: “Sách lược của ta lúc bấy giờ là khôn khéo sử dụng những kẻ đồng minh tạm thời vào công cuộc kháng Nhật. Cuối tháng 6 (năm 1945), một sĩ quan Mỹ đã được phép nhảy dù xuống một địa điểm trong Khu giải phóng. Máy bay Đồng minh đã thả dù một ít vũ khí cho ta. Lúc đó Mỹ coi Việt Minh là một tổ chức chính trị có thế lực gồm những người có tinh thần dân tộc, đứng lên chống Nhật nên muốn có liên lạc. Chúng cũng đã bắt đầu có mưu đồ cùng bọn Quốc dân đảng Trung Hoa gạt Pháp Đờ Gôn ra khỏi Đông Dương, khi chiến tranh đi đến thắng lợi.”
Đoạn hồi tưởng nói trên của Đại tướng được in lại trong bộ Tổng tập hồi ký, Nxb. Quân đội Nhân dân xuất bản năm 2011, tr. 128-129.
Ngày nay chúng ta biết rất chắc chắn rằng trong hồi ký của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã không kể hết, không nói đúng về toàn bộ sự thật lịch sử mà ông biết về quan hệ giữa Mỹ (thông qua tổ chức OSS, đội Con Nai) với Mặt trận Việt Minh trong khoảng thời gian tháng 7-8 năm 1945.
Chắc chắn Đại tướng là một trong những người trực tiếp chứng kiến, tham gia và ở vào vị thế khi đó, là một trong những người hiểu biết rõ nhất, đầy đủ nhất mối quan hệ nói trên.
Cũng loại trừ khả năng nhà văn Hữu Mai đã vô tình hay cố ý ghi sai lời kể của Đại tướng về câu chuyện nói trên, bởi sau đó chắc chắn Đại tướng có kiểm tra lại. Và nếu có sai sót thì Ông đã có thể bổ sung, chỉnh sửa trong nhiều lần hồi ký này được tái bản trước khi đưa in trong Tổng tập vào năm 2011.
Như vậy, chỉ có một khả năng duy nhất là ở thời điểm năm 1964 Đại tướng đã không thể, không nên kể đúng và kể hết về câu chuyện Việt Minh – OSS hồi năm 1945.
Thứ nhất, lúc đó (1964) và nhiều năm sau Việt Nam và Mỹ đang ở trong cuộc chiến tranh vô cùng khốc liệt. Việc công bố toàn bộ sự thật về câu chuyện Việt Minh – OSS có thể gây ra những hiểu lầm, bất lợi cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân ta.
Thứ hai, trong thời gian chiến tranh, ở nước Mỹ, tất cả những người thuộc đội “Con Nai” của OSS, bao gồm cả Allison K. Thomas và chỉ huy của họ là Archimedes Patti đều phải ra điều trần trước những ủy ban của Quốc hội Mỹ về những việc họ đã làm trong quan hệ với Việt Minh. Chỉ có Charles Fenn là né được các cuộc điều trần như vậy bằng cách là lưu vong, từ bỏ nước Mỹ sau năm 1969. Thông tin về hoạt động của họ ở Việt Nam hồi 1945 cũng bị che giấu hoặc xuyên tạc. Ngay cả bản thảo cuốn hồi ký của Patti “Why Vietnam?” đã hoàn thành từ năm 1954 cũng không được phép xuất bản cho tới sau năm 1973, khi Mỹ đã ký Hiệp định Paris và rút quân khỏi Việt Nam.
Như vậy, nếu ở Việt Nam Đại tướng Võ Nguyên Giáp và những người từng cộng tác với OSS mà công bố toàn bộ thông tin thì có thể chính những người thuộc đội Con Nai sẽ gặp nguy hiểm.
Đó có lẽ là lý do mà ở cả hai bên chiến tuyến, sự thật lịch sử về đội Con Nai, và quan hệ giữa OSS với Việt Minh về cơ bản là bị che giấu.
Đương nhiên, người nghiên cứu hay người kể chuyện lịch sử thì điều quan trọng nhất là phải nói sự thật. Nhưng có nhiều sự thật không phải hễ cứ là sự thật trong quá khứ thì có thể và nên nói rõ, nói hết trong bất kỳ thời điểm và hoàn cảnh nào.
Do vậy, ngày nay chúng ta tìm hiểu các sự kiện trong quá khứ, nếu dựa vào hồi ký, hồi tưởng của nhân chứng lịch sử thì phải cẩn thận, phải kiểm chứng một cách khoa học, kỹ càng nhất có thể. Nhờ thế, may ra mới tránh khỏi sai lầm.
Không phải hễ cứ nhân chứng là người đã trực tiếp chứng kiến hay tham gia vào sự kiện lịch sử thì sau này những hồi ký của họ là đáng tin cậy 100%.
Không phải hễ cứ nhân chứng lịch sử sau này có địa vị cao, thậm chí là người được tôn kính thì hồi ký, hồi tưởng của họ đáng tin cậy 100%.
Từ thế kỷ 15, sử gia Ngô Sỹ Liên, trong khi biên soạn bộ “Đại Việt sử ký toàn thư” rất nổi tiếng, từng nói “Tin sách chẳng bằng không có sách”.
Người đọc sách thiên hạ ngày xưa cũng như ngày nay hẳn nên biết điều này!
https://www.facebook.com/tuky.pham.18/posts/pfbid0AvwaZLt5kt9o1C5rkJT4dPq4rTS4fDDfAkJCGYixwkR6G3DmZyK5fCtejbV1YWkPl
...
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.
LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.
Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.