Chúc mừng năm mới Bính Ngọ 2026 !

Kính chúc tất cả mọi người một năm mới thật nhiều sức khỏe, thật nhiều may mắn và thật nhiều thành tựu !

Thời khắc chuyển năm (lúc 23h 20 ngày 16/2/2026),

Giao Blog kính đề.

Năm ngựa 2026, luận giải về chi "Ngọ" của học giả Nguyễn Cung Thông ("Ngọ" là kí âm "Ngựa" của tiếng Việt cổ)

Nguyễn Cung Thông là một học giả đặc biệt hiện đang cư trú ở hải ngoại. Ông có tình yêu mãnh liệt với tiếng mẹ đẻ, được biết đến nhiều năm nay về loạt bài luận giải nguồn gốc Việt cổ của hệ thống 12 con giáp.

Tôi đã đọc ông từ đầu thập niên 1990, lúc còn học đại học, với những tập san hiếm hoi về tư tưởng và cổ sử Việt Nam. Các tập san thú vị ấy, hồi đó, chúng tôi tìm được ở hiệu sách cũ (một hiệu sách cũ ở đầu đường Bà Triệu, nay không thấy còn nữa). 

Tôi gặp trực tiếp Nguyễn Cung Thông và nghe ông trình bày học thuật lần đầu tiên năm 2008 tại hội thảo quốc tế Việt Nam học - tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Mĩ Đình), trong Tiểu ban về văn hóa (người điều hành Tiểu ban lúc đó là thầy Ngô Đức Thịnh). 

Trên Giao Blog luôn cập nhật các công bố mới của ông về tiếng Việt, ví dụ ở đây hay ở đây.

Một kỉ niệm đặc biệt là cuối năm 2019, kỉ niệm 100 năm chữ quốc ngữ (1919-2019), chúng tôi đã cùng tụ về một hội thảo tại Đà Nẵng. Nhóm các anh Bùi Văn Tiếng - Trần Đức Anh Sơn - Thân Hà Thống Nhất (Tao Đàn thư quán) là chủ nhà, chúng tôi đến từ bốn phương (anh Nguyễn Cung Thông anh Trần Quốc Anh và rất nhiều người từ hải ngoại; tôi và hậu duệ của cụ Nguyễn Văn Vĩnh từ Hà Nội; ông Nguyễn Q. Thắng từ Sài Gòn, một số lưu học sinh từ Trung Quốc và Nhật Bản,...). Xem lại tin năm 2019 ở đây.

Năm ngựa 2026, luận giải về chi "Ngọ" của học giả Đinh Văn Tuấn ("Ngọ" trước thời Hán chỉ con hươu !)

Người bình thường vẫn đinh ninh: "Ngọ" từ khởi thủy đã gắn với "ngựa".

Nhưng từ góc nhìn học thuật, hóa ra, không phải vậy.

Theo khảo cứu của bác Đinh Văn Tuấn thì, thời xa xưa, trước thời Hán, thì "Ngọ" lại chỉ "hươu" (lộc), mà chưa phải "ngựa"(mã). Tức là, từ Hán trở về sau này, "Ngọ" mới chỉ "ngựa" !

Nhắc lại cho rõ, theo học giả Đinh Văn Tuấn: thời xa xưa, có chữ "Ngọ" trong 12 chi để tính thời gian, nhưng đầu tiên "Ngọ" có nghĩa là "con hươu". Rồi sau đó, phải tới thời Hán, "Ngọ" mới được gán cho nghĩa mới là "ngựa".

Học giả Đinh Văn Tuấn thì khẳng định rõ: hệ thống 12 chi (12 con giáp) được hình thành có lớp lang, từ từ, qua một trường kì lịch sử với bao nhiêu di vật di chỉ còn thấy được tại Trung Quốc. Các nước xung quanh, trong đó có Việt Nam thì tiếp nhận ảnh hưởng hệ thống 12 chi này.