Đây là một bộ tranh giá trị đang được bảo quản tại Thư viện Viện Thông tin Khoa học Xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam).
Tháng 5 năm 2026,
Giao Blog
---
Ẩn mình giữa hàng chục nghìn tư liệu cổ của Thư viện Khoa học xã hội (Viện Thông tin Khoa học xã hội), tập tranh “Costumes des mandarins civils et militaires de l'ancien Annam” (tạm dịch: “Trang phục của các quan văn và quan võ ở nước An Nam xưa”) - một “báu vật” đặc biệt đã khiến người xem không khỏi kinh ngạc về sự đặc sắc và những giá trị mà nó mang lại.
Tập tranh có kích thước 35 x 55 cm, gồm 60 tranh vẽ màu “quý hơn vàng” về trang phục, mũ mão, vật dụng, đồ trang sức… của vua quan, hoàng hậu, quý phi, phi tần, cung nữ và các tầng lớp trong triều đình và bộ máy chính quyền phong kiến Việt Nam gần 150 năm trước.
Đặc biệt hơn, tập tranh không chỉ xoay quanh phục sức cung đình. Xen giữa những trang vẽ còn xuất hiện nhiều lát cắt đời sống và chính sự thời Nguyễn như:
Cảnh xử án dưới triều vua Tự Đức
Đoàn binh lính theo vua đi tế lễ Đàn Nam Giao
Quang cảnh tại Bộ Lại
Và đặc biệt là bức họa mô tả cuộc gặp giữa Tôn Thất Thuyết và Phan Đình Phùng tại Hà Tĩnh
Tất cả khiến tập tranh trở thành một nguồn tư liệu trực quan hiếm có về xã hội, nghi lễ và bộ máy triều Nguyễn.
━━━━━━━━━━━━━━━
NHỮNG CÂU HỎI CHƯA CÓ LỜI GIẢI
━━━━━━━━━━━━━━━
Tập tranh được thực hiện vào thời gian nào?
Nhiều bức tranh ghi niên đại “Tự Đức tam thập lục niên” (1883), một số khác lại ghi “Hiệp Hòa nguyên niên” (1883) hay “Thành Thái cửu niên” (1897). Điều này cho thấy tập tranh không thể được hoàn thành trước năm 1883, và có những bức chắc chắn không thể xuất hiện trước năm 1897.
Đến tháng 7/1953, Thư viện Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) đã tiến hành chụp microfilm toàn bộ tập tranh - hiện bản microfilm này vẫn đang được Thư viện Khoa học xã hội lưu giữ. Từ đó có thể xác định tập tranh ra đời không muộn hơn năm 1953. Tuy nhiên, thời điểm chính xác bộ tranh được hoàn thành đến nay vẫn còn là một dấu hỏi.
Ai là tác giả của những bức họa này?
Dù tập tranh mang nhan đề tiếng Pháp và từng được EFEO lưu giữ từ gần một thế kỷ trước, nhưng qua nội dung thể hiện có thể thấy tác giả rất am hiểu quy chế cung đình triều Nguyễn. Các chi tiết về phẩm phục, hoa văn, cấp bậc, nghi lễ… đều được thể hiện cực kỳ chuẩn xác, kèm chú thích chữ Hán tỉ mỉ. Điều này khiến nhiều người cho rằng tác giả nhiều khả năng không phải người Pháp, mà là người từng phục vụ hoặc có liên hệ mật thiết với triều đình Huế.
Cho đến nay, vẫn chưa thể xác định bộ tranh do một người hay nhiều người cùng thực hiện.
━━━━━━━━━━━━━━━
GIÁ TRỊ KHÔNG CHỈ NẰM Ở TUỔI ĐỜI
━━━━━━━━━━━━━━━
Giá trị của tập tranh không chỉ nằm ở tính độc bản hay niên đại, mà còn ở chiều sâu lịch sử và văn hóa mà nó lưu giữ.
Đây là nguồn tư liệu quý phục vụ:
Nghiên cứu lịch sử, mỹ thuật và văn hóa triều Nguyễn
Phục dựng cổ phục Việt Nam
Thiết kế mỹ thuật cho điện ảnh, sân khấu và triển lãm lịch sử
Nhận diện và bảo tồn di sản văn hóa dân tộc
Trong bối cảnh văn hóa truyền thống đang ngày càng được quan tâm phục hồi, những tư liệu gốc như thế này càng trở nên vô giá. Mỗi trang tranh không chỉ kể lại câu chuyện của một triều đại, mà còn giúp hậu thế chạm gần hơn tới vẻ đẹp tinh tế, chuẩn mực và chiều sâu văn hóa của người Việt xưa.
Trân trọng giới thiệu đến bạn đọc!
N. T. T & N. V. T
https://www.facebook.com/ThuvienKHXH/posts/pfbid0hz5ENntvEQyBVPPnmhp7PnpCQN3B9h2XiSEjSvmd5GSmHPbHAEhW32Uhd33e2vzul
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.
LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.
Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.