WIPO - tổ chức quyền sở hữu trí tuệ toàn cầu.
Năm 2024, WIPO đã cho ra đời "Hiệp ước WIPO về Sở hữu Trí tuệ, Nguồn gen và Tri thức Truyền thống Liên kết" (WIPO Treaty on Intellectual Property, Genetic Resources and Associated Traditional Knowledge).
Đi nhanh mấy nét chính về WIPO và WIPO 2024.
Tháng 9 năm 2026,
Giao Blog
---
---
https://www.wipo.int/en/web/treaties/ip/gratk/index
...
《产权组织知识产权、遗传资源和 相关传统知识条约》
《产权组织知识产权、遗传资源和相关传统知识条约》于2024年5月24日获得通过。这部条约对专利公开要求作出了强制性规定——这要求专利申请人公开遗传资源的原产国和/或提供相关传统知识的土著人民或当地社区,如果要求保护的发明是基于遗传资源和/或相关传统知识的话
---
Traditional Cultural Expressions
Traditional cultural expressions (TCEs), also called "expressions of folklore", may include music, dance, art, designs, names, signs and symbols, performances, ceremonies, architectural forms, handicrafts and narratives, or many other artistic or cultural expressions.
Traditional cultural expressions:
- may be considered as the forms in which traditional culture is expressed;
- form part of the identity and heritage of a traditional or indigenous community;
- are passed down from generation to generation.
TCEs are integral to the cultural and social identities of indigenous and local communities, embody know-how and skills, and transmit core values and beliefs.
Their protection is related to the promotion of creativity, enhanced cultural diversity and the preservation of cultural heritage.
https://www.wipo.int/en/web/traditional-knowledge/traditional-cultural-expressions/index
Traditional cultural expressions and intellectual property
For many communities, TCEs, traditional knowledge and associated genetic resources form part of a single integrated heritage. Yet, because TCEs raise some particular legal and policy questions in intellectual property (IP), they receive a distinct focus in many national and regional IP laws and in WIPO’s work.
TCEs can sometimes be protected by existing systems, such as copyright and related rights, geographical indications, appellations of origin and trademarks. For example, contemporary adaptations of folklore are copyrightable, while performances of traditional songs and music may come under the WIPO Performances and Phonograms Treaty and Beijing Treaty on Audiovisual Performances.
Trademarks can be used to identify authentic indigenous arts, as the Maori Arts Board in New Zealand, Te Waka Toi, has done. Some countries also have special legislation for the protection of folklore.
WIPO’s Intergovernmental Committee on Intellectual Property and Genetic Resources, Traditional Knowledge and Folklore is negotiating international legal protection of TCEs.
- UNESCO-WIPO Model Provisions for National Laws
---
- Được truyền qua nhiều thế hệ (Passed down from generation to generation):
- Bản chất: TCEs không thuộc về một cá nhân cụ thể nào tại một thời điểm nhất định, mà là tài sản chung được lưu truyền, gìn giữ bởi các thế hệ nối tiếp nhau.
- Thách thức pháp lý: Hệ thống Luật Sở hữu Trí tuệ (SHTT) truyền thống (như quyền tác giả) thường bảo hộ cho các tác giả cụ thể với thời hạn giới hạn (thường là suốt đời tác giả và 50-70 năm sau khi qua đời). TCEs lại mang tính vô thời hạn và không có một "tác giả" duy nhất, đòi hỏi một cơ chế bảo hộ đặc thù (sui generis).
- Là bản sắc của cộng đồng (Identity of a community):
- Bản chất: TCEs là mối liên kết đặc biệt, phản ánh lịch sử, giá trị đạo đức, niềm tin và văn hóa riêng biệt của một cộng đồng bản địa hoặc địa phương.
- Thách thức pháp lý: Để được bảo hộ, cần phải xác định rõ cấu trúc cộng đồng nào là "chủ sở hữu" hợp pháp, nhằm ngăn chặn việc các cá nhân hoặc tổ chức bên ngoài chiếm đoạt thương mại (misappropriation) mà không có sự đồng ý hoặc chia sẻ lợi ích.
- Mang tính động, không ngừng phát triển (Dynamic and evolving):
- Bản chất: TCEs không phải là những cổ vật "đóng băng" trong quá khứ. Chúng liên tục được cộng đồng tái tạo, mô phỏng lại và phát triển để thích ứng với bối cảnh thời đại mới.
- Thách thức pháp lý: Luật SHTT thông thường yêu cầu đối tượng bảo hộ phải có "tính nguyên gốc" (originality) và được định hình dưới một hình thức vật chất nhất định. Tính "động" của TCEs đòi hỏi luật pháp phải linh hoạt để bảo hộ cả những dị bản hoặc những sáng tạo mang tính kế thừa của cộng đồng.
- Chống chiếm đoạt văn hóa: Ngăn chặn các tập đoàn đa quốc gia đăng ký nhãn hiệu hoặc bản quyền đối với các hoa văn, bài hát, điệu múa truyền thống của các dân tộc thiểu số khi chưa được phép.
- Chia sẻ lợi ích công bằng: Đảm bảo khi TCEs được khai thác thương mại, cộng đồng sản sinh ra nó phải được chia sẻ lợi ích kinh tế tương xứng.
- Bảo tồn đa dạng sinh học và văn hóa: Khuyến khích các cộng đồng tiếp tục duy trì và phát triển di sản của họ.
---
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.
LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.
Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.