Thông tin nhanh về tọa đàm ở chùa Khúc Thủy (tin bài của báo chí)

Loạt ảnh lấy về tư Fb chùa Thắng Nghiêm. 

Lấy một bài của báo Ngày Nay và một bài của báo Thể thao & Văn hóa lên đầu tiên.

Bài từ các báo khác thì dán dần lên ở bên dưới.

Tháng 1 năm 2026,

Giao Blog

---

Vùng không gian tín ngưỡng triều TRẦN đặc sắc ở phía Nam kinh thành Thăng Long - quan điểm của tôi về KHÚC THỦY và các làng xã xung quanh ở hai bên bở sông NHUỆ

Đưa một số ảnh của tọa đàm đã diễn ra ngày 26/1/2026 tại chùa Khúc Thủy (Thanh Oai, Hà Nội), được lấy về từ Fb chính thức của chùa Thắng Nghiêm và các báo chí chính thống.

Quan điểm của tôi, ở phương diện báo chí đã được hai bạn Nguyệt Linh (báo Ngày Nay) và Công Bắc (báo Thể thao Văn hóa) lược giới thiệu.

1. Nhà báo Công Bắc dẫn nguyên văn nhiều đoạn trong bài của tôi:

- Tại tọa đàm, các nhà khoa học còn đề cập đến không gian tín ngưỡng thờ các danh tướng triều Trần ở Khúc Thủy trong mối liên hệ với mạng lưới thờ Đức Thánh Trần ở khu vực phía Nam kinh thành Thăng Long - nơi lưu giữ đậm đặc dấu ấn lịch sử triều Trần thế kỷ XIII - XIV.

- Còn TS Chu Xuân Giao cho hay, làng Khúc Thủy và các làng lân cận (Thượng Phúc, Khê Tang…) nằm hai bên bờ sông Nhuệ - một dòng sông cổ có vai trò trọng yếu trong vận chuyển hàng hóa và phòng thủ quân sự ở phía Nam kinh thành Thăng Long. Ở vùng đất này, truyền thuyết và tín ngưỡng các nhân vật triều Trần khá đậm đặc. Kí ức về triều Trần với nhiều nhân vật không hề khô cứng và đơn nhất mà hiện hữu sống động trong các cơ sở thờ tự, không chỉ là đình hay đền miếu mà thú vị là gắn với nhiều ngôi chùa cổ ở trong vùng.

- Nhân vật triều Trần nổi bật phải kể tới Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn trong lịch sử, tức Đức Thánh Trần trong tín ngưỡng dân gian. Có truyền thuyết ở địa phương về nhiều năm tháng Trần Quốc Tuấn trú ngụ và tu tập trong chùa làng Khúc Thủy khi còn nhỏ.

- Khác với các nơi thờ Đức Thành Trần với tư cách một vị tướng quân tài ba lỗi lạc của triều Trần đã hiển thánh sau khi hóa, làng Khúc Thủy lưu giữ kí ức về thời kì "tiềm long" (con rồng giấu mình, lánh đi để giữ thân) của Trần Quốc Tuần. Thời kì tiềm long ở khu vực các làng Khúc Thủy - Khê Tang của Trần Quốc Tuấn hiện chưa tìm được các ghi chép trong chính sử, mà mới chỉ thấy trong truyền thuyết lưu truyền truyền miệng trong dân gian, mà một phần thì đã được văn tự hóa trong các thần tích thần phả viết bằng Hán Nôm.

- Theo truyền thuyết ở vùng Khúc Thủy, Trần Quốc Tuấn đã có nhiều năm tháng thiếu thời được gia đình đưa về chùa Phúc Đống (hiện nay đổi tên là chùa Thắng Nghiêm) để học đạo với một vị thiền sư. Chùa Thắng Nghiêm ở làng Khúc Thủy không chỉ là nơi luyện rèn văn võ mà còn là nơi Trần Quốc Tuấn sống gần gũi với dân làng, từ đó mà thấu hiểu dân tình thế thái.

- Tại Khúc Thủy ngày nay, Đức Thánh Trần được thờ phụng tại chùa Thắng Nghiêm - một không gian dung hợp giữa Phật và Thánh. Đặc biệt thú vị là gần đây ngôi chùa đã được kiến trúc theo phong cách ngôi chùa Mật Tông. Sau này, Đức Thánh Trần là Thành hoàng của làng Khê Tang nên được thờ tại đình làng Khê Tang, đồng thời được thờ tại chùa Thắng Nghiêm ở làng Khúc Thủy. Hai làng Khê Tang và Khúc Thủy trước đây có lời nguyền trai gái hai làng không lấy nhau.

- Từ nghiên cứu, TS Giao nhấn mạnh, việc thờ phụng các danh tướng triều Trần tại vùng Khúc Thủy - Thanh Oai mang đậm màu sắc địa phương với những truyền thuyết về sự gắn kết sâu sắc với các ngôi chùa Phật. Đây là một "vùng không gian tín ngưỡng triều Trần" đặc thù phía Nam kinh thành Thăng Long, nơi các nhân vật lịch sử được huyền thoại hóa thông qua con đường ẩn thân, tu hành và cứu dân độ thế.

- Từ đây, hình ảnh các danh tướng triều Trần trong tư cách là những vị phúc thần đã vượt ra khỏi phạm vi một vương triều lịch sử để trở thành những biểu tượng văn hóa bền vững. Dù ở không gian nông thôn hay đô thị, dù đứng độc lập hay dung hợp trong hệ thống Phật - Mẫu, hệ thần triều Trần vẫn luôn là thành tố quan trọng trong việc truyền thừa kí ức lịch sử và duy trì sự cố kết cộng đồng người Việt qua các thời kì lịch sử.

((đoạn này là kết luận của bài báo, mà cũng đoạn nguyên khối lấy từ bài tham luận của tôi))

2. Nhà báo Nguyệt Linh cũng có dẫn lại một số đoạn trọng bài của tôi:

- Tọa đàm đã tiếp nhận gần 10 tham luận cùng nhiều ý kiến trao đổi học thuật của các giáo sư, tiến sĩ và chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực sử học, Hán Nôm, văn hóa và tôn giáo. Các tham luận được tổ chức theo 3 nhóm vấn đề chính gồm việc bước đầu hình thành các giả thuyết khoa học về chùa Thắng Nghiêm và thời tuổi trẻ của Trần Quốc Tuấn dựa trên bản Trần triều sự tích, phân tích mối liên hệ giữa hoạt động thờ phụng các danh tướng triều Trần ở Khúc Thủy với các không gian văn hóa lân cận, và khảo sát giá trị văn bản học của hệ thống tư liệu thư tịch cổ hiện còn.

- Ở góc độ nghiên cứu văn hóa tín ngưỡng, TS. Chu Xuân Giao nhấn mạnh việc thờ phụng các danh tướng triều Trần tại vùng Khúc Thủy, Thanh Oai mang đậm sắc thái địa phương, gắn với những truyền thuyết về mối quan hệ mật thiết giữa các nhân vật lịch sử và không gian chùa Phật.

- Đây là một vùng không gian tín ngưỡng triều Trần đặc thù ở phía Nam kinh thành Thăng Long, nơi các nhân vật lịch sử được huyền thoại hóa thông qua hình ảnh ẩn thân, tu hành và cứu dân độ thế. Khi cộng đồng cư dân dịch chuyển vào không gian đô thị, các thực hành tín ngưỡng này tiếp tục được tái cấu trúc và thích nghi, cho thấy di sản văn hóa không bất biến mà vận động như một hệ thống mở.

- Cũng theo TS Chu Xuân Giao, tín ngưỡng đóng vai trò như một "mã định danh" giúp cộng đồng vừa hội nhập vào đời sống mới vừa duy trì ký ức về nguồn cội.

3. Đúng như hai nhà báo đã viết bài ở trên, tôi là từ góc nhìn văn hóa tín ngưỡng đề suy nghĩ về việc phụng thờ hệ thần triều Trần ở cả quê cũ Khúc Thủy và quê mới Cổ Lương (khu vực phố cổ Hà Nội).

Tháng 1 năm 2026,

Giao Blog

Nguồn: https://www.facebook.com/giao.blog/posts/pfbid031ghApV6G74ThNbtkeQx2gNL1wx5cqQYcaGK69rzbUm3hfTWjFwbyutuuC9BvXWvwl

---

Báo Ngày Nay

Gợi mở một khoảng trống cuộc đời Đức Thánh Trần

Nguyệt Linh

26/01/2026 | 14:02

(Ngày Nay) - Trong ngày 26/01, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp với chùa Thắng Nghiêm tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề "Chùa Thắng Nghiêm - Chùa Khúc Thủy với thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn". Sự kiện có mục tiêu làm rõ thêm thân thế, cuộc đời và hành trạng của một nhân vật kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam, người đã hiển Thánh và được phụng thờ rộng khắp ở nhiều địa phương trong cả nước.

Tọa đàm quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu thuộc các lĩnh vực Lịch sử, Hán Nôm, Văn hóa, Tôn giáo đến từ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa, tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa như một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới. Trong khung tham chiếu ấy, việc nhìn lại và đặt lại các vấn đề lịch sử không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn gợi mở những tiếp cận mới đối với di sản văn hóa dân tộc.

Các tham luận trình bày tại tọa đàm cho thấy một hướng tiếp cận nhất quán dựa trên tư liệu và văn bản cổ, từ đó đặt lại nhiều vấn đề liên quan đến Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Đáng chú ý là các giả thuyết xoay quanh quãng thời gian tuổi trẻ hơn mười năm của Trần Quốc Tuấn gắn với việc ẩn cư tại chùa, vừa học tập vừa tu luyện, một giai đoạn chưa từng được các bộ chính sử ghi nhận rõ ràng.

Dựa theo bản Trần triều sự tích, trong quãng thời gian khoảng hơn 10 năm thời tuổi trẻ (khoảng từ 7 tuổi đến năm 15, 16 tuổi) Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã lánh đi ẩn cư sau sự biến tháng Giêng năm Đinh Dậu (1237), Trần Thủ Độ ép vua Trần Cảnh lấy Thuận Thiên (vốn là vợ của Hoài vương Trần Liễu đã có mang 3 tháng). Trần Liễu nổi loạn. Do sợ bị diệt vong, Trần Liễu sai em gái là Thụy Bà Công chúa đưa Trần Quốc Tuấn đi lánh nạn. Công chúa Thụy Bà (cũng là mẹ nuôi của Trần Quốc Tuấn) đưa về ẩn cư ở chùa Trì Long thuộc trang Khúc Thủy để vừa lánh nạn, vừa học tập, tu luyện với vị danh sư Đạo Huyền (Tăng Thống), rồi sau đó trở thành một danh tướng kiệt xuất của nhà Trần nói riêng, của quốc gia Đại Việt nói chung ở thế kỷ XIII.

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu cũng đề cập đến quá trình biến đổi tên gọi của chùa Thắng Nghiêm qua các thời kỳ lịch sử, cũng như vai trò của ngôi chùa trong không gian phụng thờ các danh tướng triều Trần tại vùng Khúc Thủy. Cách tiếp cận này góp phần phác thảo một không gian văn hóa lịch sử đậm đặc dấu ấn nhà Trần, gắn với ký ức về ba lần kháng chiến chống quân Nguyên ở thế kỷ XIII.

Không gian Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy, xã Bình Minh, Hà Nội

Các tham luận trình bày tại tọa đàm cho thấy nỗ lực tiếp cận công phu từ tư liệu và văn bản cổ. Nhiều nội dung được nêu ra liên quan đến Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn như giả thuyết về ngày tháng năm sinh; quãng thời gian tuổi trẻ khoảng hơn 10 năm ẩn cư tại chùa để học tập và tu luyện; cũng như quá trình biến đổi tên gọi của chùa Thắng Nghiêm qua các thời kỳ lịch sử. Các nhà nghiên cứu đồng thời đặt vấn đề về không gian phụng thờ các danh tướng triều Trần tại đình Khúc Thủy trong mối liên hệ với hệ thống đình chùa lân cận, tạo nên một không gian văn hóa đậm đặc dấu ấn nhà Trần gắn với 3 lần kháng chiến chống quân Nguyên (1258, 1285, 1288).

Chùa Thắng Nghiêm còn có tên chữ là Phúc Đống tự, tọa lạc tại thôn Khúc Thủy, xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, nay thuộc xã Bình Minh, thành phố Hà Nội. Ngôi chùa có lịch sử lâu đời, trải qua nhiều lần biến đổi và hiện được tôn tạo khá khang trang. Đáng chú ý, trong khuôn viên chùa hiện diện khu thờ Vương triều Trần, trong đó có không gian phụng thờ Hưng Đạo Đại Vương.

Toàn cảnh tọa đàm khoa học trong sáng 26/01

Do biến động lịch sử, nhiều tư liệu của chùa đã bị thất lạc. Tuy vậy, nhà chùa hiện còn lưu giữ và sưu tập được một số hiện vật và tài liệu quý, trong đó có các đồ gốm sứ có niên đại thời Trần. Những dấu tích này gợi mở khả năng chùa Thắng Nghiêm từng là một cơ sở tôn giáo có quy mô đáng kể trong giai đoạn nhà Trần.

Đặc biệt, bản sự tích về chùa được coi là một tài liệu có giá trị, mang tên Trần triều sự tích Thắng Nghiêm quốc tự. Văn bản chữ Hán này được chép theo thể thức thần tích, dựa trên kết cấu quen thuộc của dòng văn bản do Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn và Quản giám bách Thần Nguyễn Hiền sao. Bản hiện còn được sao lại vào năm Thành Thái thứ 4 (tức năm 1892), theo bản chép năm Tự Đức thứ 3 (tức năm 1850) tại nhà một vị quan Thị lang họ Tô ở làng Bằng Đắng.

PGS.TS. Đinh Quang Hải phát biểu tại Tọa đàm

Từ nền tảng văn bản ấy, PGS.TS. Đinh Quang Hải, nguyên Viện trưởng Viện Sử học, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia nhận định: "Dù cuộc đời và sự nghiệp của Hưng Đạo Đại Vương đã được nghiên cứu sâu rộng trên nhiều phương diện, vẫn tồn tại một khoảng trống lịch sử chưa được các bộ chính sử đề cập. Đó là quãng thời gian hơn mười năm tuổi trẻ, từ khoảng bảy tuổi đến mười lăm mười sáu tuổi, khi Trần Quốc Tuấn lánh đi ẩn cư sau biến cố tháng Giêng năm Đinh Dậu".

Theo PGS.TS. Đinh Quang Hải, việc tiếp cận và đặt lại vấn đề này không nhằm khẳng định một cách vội vàng, mà góp phần mở ra hướng nghiên cứu bổ sung cho chân dung một nhân vật lịch sử lớn của thế kỷ 13.

Ở góc độ nghiên cứu văn hóa tín ngưỡng, TS. Chu Xuân Giao nhấn mạnh việc thờ phụng các danh tướng triều Trần tại vùng Khúc Thủy, Thanh Oai mang đậm sắc thái địa phương, gắn với những truyền thuyết về mối quan hệ mật thiết giữa các nhân vật lịch sử và không gian chùa Phật.

Đây là một vùng không gian tín ngưỡng triều Trần đặc thù ở phía Nam kinh thành Thăng Long, nơi các nhân vật lịch sử được huyền thoại hóa thông qua hình ảnh ẩn thân, tu hành và cứu dân độ thế. Khi cộng đồng cư dân dịch chuyển vào không gian đô thị, các thực hành tín ngưỡng này tiếp tục được tái cấu trúc và thích nghi, cho thấy di sản văn hóa không bất biến mà vận động như một hệ thống mở.

Cũng theo TS Chu Xuân Giao, tín ngưỡng đóng vai trò như một "mã định danh" giúp cộng đồng vừa hội nhập vào đời sống mới vừa duy trì ký ức về nguồn cội.

TS. Chu Xuân Giao với tham luận nhìn từ khía cạnh tôn giáo tín ngưỡng

Tọa đàm đã tiếp nhận gần 10 tham luận cùng nhiều ý kiến trao đổi học thuật của các giáo sư, tiến sĩ và chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực sử học, Hán Nôm, văn hóa và tôn giáo. Các tham luận được tổ chức theo 3 nhóm vấn đề chính gồm việc bước đầu hình thành các giả thuyết khoa học về chùa Thắng Nghiêm và thời tuổi trẻ của Trần Quốc Tuấn dựa trên bản Trần triều sự tích, phân tích mối liên hệ giữa hoạt động thờ phụng các danh tướng triều Trần ở Khúc Thủy với các không gian văn hóa lân cận, và khảo sát giá trị văn bản học của hệ thống tư liệu thư tịch cổ hiện còn.

Cách phân tầng này cho thấy tọa đàm không chỉ dừng ở việc trình bày phát hiện riêng lẻ, mà hướng tới việc xây dựng một nền tảng nghiên cứu tiếp nối, có khả năng mở rộng trong tương lai.

Nhận định về kết quả tọa đàm, nhà sử học Dương Trung Quốc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng: "Cuộc tọa đàm đã đạt được những kết quả có ý nghĩa, nhằm phát hiện và góp phần làm rõ được một số vấn đề mới, góp phần bổ sung tư liệu, tài liệu mới cho việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử Việt Nam nói chung, lịch sử 175 triều đại nhà Trần (1225-1400) nói riêng; đồng thời cũng đã nêu lên được những gợi mở, định hướng quan trọng để tiếp tục nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lịch sử".

https://ngaynay.vn/goi-mo-mot-khoang-trong-cuoc-doi-duc-thanh-tran-post168769.html?fbclid=IwY2xjawPlwTxleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFzNU1tZ3BBd2RtZnFXaHo5c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHn5HYnlihvFJCUQqQ5GX0nl0Ia-opFl6GwA_fbtneeG_Qe8-16JTafql73_6_aem_SHhQr2xeJPoibtRpTrEXxg

...

Hé lộ về thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn

26/01/2026 11:49 GMT+7

Những "khoảng trống" về thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn - giai đoạn ông được cho là ẩn cư nơi cửa Phật, vừa học tập, vừa tu luyện, từng bước hình thành phẩm chất của một bậc anh hùng và Thánh nhân trong tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần - phần nào được làm sáng tỏ trên cơ sở khảo cứu, đối chiếu hệ thống tư liệu lịch sử, Hán Nôm và không gian tín ngưỡng liên quan.

Đây là nội dung quan trọng được đề cập tại tọa đàm khoa học Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy với thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn tổ chức sáng 26/1 tại Hà Nội. Tọa đàm do Hội Khoa học lịch sử Việt Nam phối hợp Chùa Thắng Nghiêm tổ chức.

Tọa đàm khoa học "Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy với thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn"

Từ "Trần triều sự tích"

Theo PGS-TS Đinh Quang Hải (nguyên Viện trưởng Viện Sử học), cuộc đời và hành trạng vĩ đại của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam từ trước đến nay đã được nhiều nhà nghiên cứu trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoai giao, văn hóa, y học… quan tâm, nhiều công trình nghiên cứu chuyên sâu, nhiều sách báo, bài viết đã công bố, xuất bản, được xã hội hóa.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại một "khoảng trống" đáng chú ý trong chính sử liên quan đến cuộc đời ông, đó là quãng thời gian hơn 10 năm thời tuổi trẻ, từ khoảng 7 tuổi đến 15, 16 tuổi, hầu như chưa được các bộ sử chính thức đề cập.

PGS-TS Đinh Quang Hải (nguyên Viện trưởng Viện Sử học) phát biểu tại tọa đàm

Tại tọa đàm, nhiều ý kiến cho rằng bản "Trần triều sự tích" hiện lưu giữ tại chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy (xã Bình Minh, Hà Nội) đã cung cấp những cứ liệu quan trọng, góp phần làm sáng tỏ giai đoạn tuổi trẻ của Trần Quốc Tuấn, gắn với thời gian ông ẩn cư, học tập và tu luyện tại ngôi chùa này.

GS-TS Đinh Khắc Thuân (Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) gọi đây là "tài liệu đặc biệt".

Sách chữ Hán có tiêu đề là "Trần triều sự tích, Thắng Nghiêm quốc tự", nghĩa là: Sự tích triều Trần, Chùa Quốc tự Thắng Nghiêm. Bản sự tích được viết dưới dạng thần tích, có kết cấu như bản Thần tích do Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn và Quản giám bách Thần Nguyễn Hiền sao. Bản sự tích được sao chép lại vào ngày 15 tháng 9 năm Thành Thái thứ 4 (1892), theo bản chép năm Tự Đức thứ 3 (1850) tại nhà quan Thị lang họ Tô làng Bằng Đắng.

Trong bản sự tích này có chép về sự kiện Trần Quốc Tuấn khi nhỏ được gửi nuôi tại chùa có nội dung tóm lược như sau: Bà phi của Trần Liễu sinh người con trai vào giờ Thìn ngày mồng 10 tháng 3 năm Ất Mão. Đứa trẻ mới sinh ra có thể chất tướng mạo đường đường, oai nghi lẫm liệt, mặt vuông chữ điền, ngũ nhạc triều thiên, mi như mi đế Nghiêu, mắt như mắt đế Thuấn, lưng như lưng vua Vũ, vai như vai vua Thành Thang, thực là có những nét tướng của bậc kỳ nhân. Cha mẹ hết sức yêu quý, đặt tên là Tuấn.

Lo sợ trước sự đe dọa sát hại gia đình Liễu công của Trần Thủ Độ, nên Thụy Bà đã đưa Tuấn công đi lánh nạn. Tuấn công được đưa đến địa phận xã Khúc Thủy, huyện Thanh Oai. Khi này nơi đây có ngôi chùa ở cạnh sông Trì Long. Khi ấy có người họ Lý được phong Tăng thống hiệu Đạo Huyền giữ chùa có kỳ binh linh nghiệm, dị thuật kỳ tài.

GS-TS Đinh Khắc Thuân (Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phát biểu tại tọa đàm

GS Thuân nhấn mạnh, "sự kiện này chép thần tích có cốt lõi lịch sử. Thực tế, Khúc Thủy sát bên sông, tuyến giao thông đường thủy chính trước ngày từ Thăng Long xuống phía nam đến Thiên Trường quê gốc của họ Trần. Hơn nữa, sự kiện Trần Thủ Độ ép vợ của Trần Liễu và đe dọa tính mạng con cháu gia đình Trần Liễu là có thật. Do vậy, việc đưa Tuấn công tức Trần Quốc Tuấn đi lánh nạn, sống nhờ ở nhà chùa có cốt lõi lịch sử nhất định".

Trong khi đó, TS Nguyễn Hữu Tâm (trường Đại học Đại Nam) cho biết, tuy tiêu đề là "Trần triều sự tích", nhưng ngay dòng đầu tiên đã cho chúng ta biết được nội dung chính là về Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn: Quốc lão hiển Thánh Đại vương ngọc phả, tức đây là một bản Ngọc phả về Trần Quốc Tuấn đã được hiển thành Thánh và có chép phụ thêm về một vị Hoà thượng tên là Trần Thông.

TS Nguyễn Hữu Tâm (trường Đại học Đại Nam) phát biểu tại tọa đàm

Trong nội dung Ngọc phả có đề cập đến vùng đất Khê Tang, Khúc Thuỷ và sự tích liên quan đến thuở nhỏ của Trần Quốc Tuấn cùng chiến công sau này vào năm 1258 và 1287 khi ông lãnh đạo quân dân nhà Trần phản công hai lần xâm lược Đại Việt của quân Mông Cổ và triều Nguyên. Bản Ngọc phả có cho biết hồi nhỏ để tránh những mâu thuẫn trong nội bộ thân tộc nhà Trần, Trần Quốc Tuấn đã được Thuỵ Bà Công chúa là em gái của Trần Liễu sai người đưa đi ẩn trốn tại vùng đất Khúc Thuỷ, huyện Thanh Oai.

Sau đó, ông được một Thống nhân tài giỏi, đang giữ chùa Đào Huyền nhận nuôi dưỡng. Trong thời gian thụ nghiệp cùng vị Tăng thống, Trần Quốc Tuấn đã sớm thể hiện là đứa trẻ thông minh, các môn Phật, Lão hoặc những môn đặc biệt, tài thuật đặc biệt đều được ông tiếp thu nhanh chóng và nắm tinh thông. Trong thời gian ở Khúc Thuỷ, Trần Quốc Tuấn đã giúp dân làng Khê Tang tiêu trừ được nạn dịch cùng khí yêu lẩn quất quanh vùng. Dân làng rất khâm phục và nhớ đến công lao giúp rập của ông, xin được làm thần tử.

Không gian chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy

TS Tâm cho rằng, những nội dung "Trần triều sự tích" đề cập có những chi tiết, tư liệu mới như việc Trần Quốc Tuấn thời trẻ được Thuỵ Bà công chúa đưa đi ẩn tại vùng đất Khê Tang, Khúc Thuỷ và được một vị Tăng thống nuôi dưỡng và tạo điều kiện học tập, nâng cao kiến thức…

Tuy nhiên, nhà nghiên cứu này cũng cho rằng, tất cả những thông tin này, thực tế mới chỉ được phản ánh qua một bản Ngọc phả, cho nên vẫn phải cần một nghiên cứu tổng hợp từ các nguồn ghi chép của thư tịch cổ, văn bia, sắc phong… đối chiếu, bổ sung, xác minh thì mới có thể đưa ra được một kết luận chính xác.

Vùng tín ngưỡng Đức Thánh Trần đậm đặc

Tại tọa đàm, các nhà khoa học còn đề cập đến không gian tín ngưỡng thờ các danh tướng triều Trần ở Khúc Thủy trong mối liên hệ với mạng lưới thờ Đức Thánh Trần ở khu vực phía Nam kinh thành Thăng Long - nơi lưu giữ đậm đặc dấu ấn lịch sử triều Trần thế kỷ XIII - XIV.

Theo GS-TS Đinh Khắc Thuân, tín ngưỡng Đức Thánh Trần ở khu vực Khúc Thủy và phụ cận khá đậm đặc. Chẳng hạn ở khu vực tổng Xốm, nay là các làng Văn Nội, Nhân Trạch, Trinh Lương, Thượng Mao, Động Lãm, Bắc Lãm, Quang Lãm… thuộc phường Phú Lương và Phú Lãm đều phụng thờ Trần Hưng Đạo. Đặc biệt là nơi đây còn giữ được khá nhiều tư liệu cổ, trong đó có những đạo sắc phong được nhà Trần ban cấp cho phụng thờ.

Sắc phong làng Xốm. Ảnh: Đinh Khắc Thuân

Chẳng hạn đạo sắc phong được chép trong sách Sự tích Trần Hưng Đạo tại làng Xốm đề cập: "Sắc cho vị Hưng Đạo Đại Vương là bậc Khai quốc giữ yên, oai hùng giúp trị vì, công liệt lớn lao, dũng trí giúp vận nước, khuôn phép. Sự nghiệp rạng rỡ, uy danh lừng lẫy, nghĩa hợp trung hiếu, dốc lòng phù trợ, làm rạng vẻ tốt lành, giữ yên và mạnh mẽ giúp việc chính sự, rạng rỡ ân đức, giáo hóa, công cao, linh ứng rõ rệt, sáng tỏ ơn sâu, phù trợ, mưu lược trấn giữ, phúc trạch, giúp ban lộc tuân theo mưu lược dốc sức, dẹp giặc yên bờ cõi, rửa sạch bụi trần, ơn lớn tích thiện, tin cậy thuần hậu cứu đời yên dân".

GS Thuân cho biết, ngày nay thường chỉ gặp được các đạo sắc phong từ thời Lê sơ thế kỷ XV, chủ yếu từ thời Lê trung hưng thế kỷ XVII trở đi. Tuy nhiên ở đây chúng ta gặp nội dung đạo sắc vào thời Trần. Đặc biệt là đạo sắc này phong cho Trần Hưng Đạo. Điều đó chứng tỏ, tín ngưỡng Đức Thánh trần xuất hiện khá sớm ngay từ thời nhà Trần.

"Tư liệu này giúp lí giải tại sao tín ngưỡng đức thánh Trần lại có bề dầy lịch sử và trở nên phổ biến như vậy mà khởi thủy lại gắn với vùng đất Khê Tang ngày nay và phụ cận. Nơi đây vốn có truyền thuyết gắn với sự kiện lánh nạn của Trần Hưng Đạo khi nhỏ và việc giúp dân trừ tà khí của Ngài. Điều này có cơ sở lịch sử nhất định" - GS Thuân nhấn mạnh.

Các nhà khoa học tham quan chùa Thắng Nghiêm

Còn TS Chu Xuân Giao cho hay, làng Khúc Thủy và các làng lân cận (Thượng Phúc, Khê Tang…) nằm hai bên bờ sông Nhuệ - một dòng sông cổ có vai trò trọng yếu trong vận chuyển hàng hóa và phòng thủ quân sự ở phía Nam kinh thành Thăng Long. Ở vùng đất này, truyền thuyết và tín ngưỡng các nhân vật triều Trần khá đậm đặc. Kí ức về triều Trần với nhiều nhân vật không hề khô cứng và đơn nhất mà hiện hữu sống động trong các cơ sở thờ tự, không chỉ là đình hay đền miếu mà thú vị là gắn với nhiều ngôi chùa cổ ở trong vùng.

Nhân vật triều Trần nổi bật phải kể tới Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn trong lịch sử, tức Đức Thánh Trần trong tín ngưỡng dân gian. Có truyền thuyết ở địa phương về nhiều năm tháng Trần Quốc Tuấn trú ngụ và tu tập trong chùa làng Khúc Thủy khi còn nhỏ.

Khác với các nơi thờ Đức Thành Trần với tư cách một vị tướng quân tài ba lỗi lạc của triều Trần đã hiển thánh sau khi hóa, làng Khúc Thủy lưu giữ kí ức về thời kì "tiềm long" (con rồng giấu mình, lánh đi để giữ thân) của Trần Quốc Tuần. Thời kì tiềm long ở khu vực các làng Khúc Thủy - Khê Tang của Trần Quốc Tuấn hiện chưa tìm được các ghi chép trong chính sử, mà mới chỉ thấy trong truyền thuyết lưu truyền truyền miệng trong dân gian, mà một phần thì đã được văn tự hóa trong các thần tích thần phả viết bằng Hán Nôm.

Không gian thờ Đức Thánh Trần tại chùa Thắng Nghiêm

Theo truyền thuyết ở vùng Khúc Thủy, Trần Quốc Tuấn đã có nhiều năm tháng thiếu thời được gia đình đưa về chùa Phúc Đống (hiện nay đổi tên là chùa Thắng Nghiêm) để học đạo với một vị thiền sư. Chùa Thắng Nghiêm ở làng Khúc Thủy không chỉ là nơi luyện rèn văn võ mà còn là nơi Trần Quốc Tuấn sống gần gũi với dân làng, từ đó mà thấu hiểu dân tình thế thái.

Tại Khúc Thủy ngày nay, Đức Thánh Trần được thờ phụng tại chùa Thắng Nghiêm - một không gian dung hợp giữa Phật và Thánh. Đặc biệt thú vị là gần đây ngôi chùa đã được kiến trúc theo phong cách ngôi chùa Mật Tông. Sau này, Đức Thánh Trần là Thành hoàng của làng Khê Tang nên được thờ tại đình làng Khê Tang, đồng thời được thờ tại chùa Thắng Nghiêm ở làng Khúc Thủy. Hai làng Khê Tang và Khúc Thủy trước đây có lời nguyền trai gái hai làng không lấy nhau.

Không gian thờ Đức Thánh Trần tại chùa Thắng Nghiêm

Từ nghiên cứu, TS Giao nhấn mạnh, việc thờ phụng các danh tướng triều Trần tại vùng Khúc Thủy - Thanh Oai mang đậm màu sắc địa phương với những truyền thuyết về sự gắn kết sâu sắc với các ngôi chùa Phật. Đây là một "vùng không gian tín ngưỡng triều Trần" đặc thù phía Nam kinh thành Thăng Long, nơi các nhân vật lịch sử được huyền thoại hóa thông qua con đường ẩn thân, tu hành và cứu dân độ thế.

Từ đây, hình ảnh các danh tướng triều Trần trong tư cách là những vị phúc thần đã vượt ra khỏi phạm vi một vương triều lịch sử để trở thành những biểu tượng văn hóa bền vững. Dù ở không gian nông thôn hay đô thị, dù đứng độc lập hay dung hợp trong hệ thống Phật - Mẫu, hệ thần triều Trần vẫn luôn là thành tố quan trọng trong việc truyền thừa kí ức lịch sử và duy trì sự cố kết cộng đồng người Việt qua các thời kì lịch sử.

https://thethaovanhoa.vn/he-lo-ve-thoi-tuoi-tre-cua-hung-dao-dai-vuong-tran-quoc-tuan-20260126111338235.htm

...

Thắng Nghiêm Quốc Tự 

edrsooSntp9fuc4i75009h 5cl40g1c134tfi7a2gờ4m9c498u6102c4g0h3 ·

LỜI CẢM ƠN

Sa môn Thích Minh Thanh

Trụ trì Chùa Thắng Nghiêm

Kính thưa:

- Quý vị Giáo sư, các nhà Khoa học.

- Thưa Quý vị Đại biểu, Quý quan khách cùng nhân dân Phật tử!

Thay mặt Ban Tổ chức, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến toàn thể Quý vị đã dành thời gian quý báu tham dự Tọa đàm Khoa học với chủ đề “Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy với thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn” diễn ra hôm nay – một sự kiện hết sức ý nghĩa.

Hơn hai nghìn năm lịch sử của quần thể Thánh tích chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy không chỉ là câu chuyện về một ngôi chùa cổ kính, mà còn là trang sử vàng ghi đậm dấu ấn của những bậc anh hùng dân tộc. Trong đó, hình ảnh tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn gắn bó với ngôi chùa này chính là minh chứng sống động cho sự giao thoa hài hòa giữa tâm linh Phật giáo và khí phách yêu nước hào hùng, giữa văn hóa và lịch sử dân tộc.

Tọa đàm hôm nay đã mang đến những góc nhìn đa chiều, sâu sắc về mối quan hệ đặc biệt ấy. Chúng ta đã cùng nhau lần theo dấu ấn của vị danh tướng lừng lẫy – người được dưỡng dục tại chùa Thắng Nghiêm dưới sự hun đúc của Thánh sư Đạo Huyền. Chính nơi đây, giữa không gian thanh tịnh của Phật pháp và bầu không khí “địa linh nhân kiệt” của vùng đất Khúc Thủy, người thanh niên Trần Quốc Tuấn đã hun đúc nên tâm hồn yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường và trí tuệ siêu việt – những phẩm chất ấy đã giúp Ngài ba lần đại thắng quân Mông - Nguyên xâm lược, được thế giới tôn vinh là một trong mười vị tướng tài ba nhất nhân loại.

Qua các tham luận khoa học chất lượng cao, chúng ta càng hiểu rõ hơn rằng chùa Thắng Nghiêm không chỉ là một cơ sở tôn giáo, mà còn là ngôi trường đào tạo nhân tài, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, là cầu nối giữa triều đình và Phật pháp. Từ thời Ngô Sĩ Nhiếp khai sáng ba ngôi cổ tự, qua thời kỳ hoàng kim dưới triều Lý khi vua Lý Thái Tổ đổi hiệu chùa thành “Thắng Nghiêm”, đến thời Trần khi ngôi chùa trở thành nơi nuôi dưỡng Hưng Đạo Đại Vương, mỗi giai đoạn lịch sử đều khẳng định vị thế đặc biệt của Thánh tích này trong dòng chảy văn hiến của dân tộc.

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và trân trọng nhất đến:

• Quý vị giáo sư, các nhà khoa học đã có những bài tham luận mang giá trị lịch sử, góp phần làm sáng tỏ các khía cạnh mà lịch sử có thể chưa đề cập tới, văn hóa và tâm linh của quần thể Thánh tích chùa Thắng Nghiêm;

• Quý vị lãnh đạo các cấp, các ban ngành, cơ quan báo chí - truyền thông đã quan tâm, tạo mọi điều kiện thuận lợi để tọa đàm được tổ chức thành công tốt đẹp;

• Chư Tôn đức Tăng, Ni đã hộ trì Phật pháp, bảo tồn và phát huy giá trị di sản;

• Cùng toàn thể Quý vị đại biểu, quan khách, Phật tử và bà con nhân dân đã nhiệt tình tham gia, chia sẻ và động viên.

Những ý kiến đóng góp quý báu hôm nay không chỉ giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về quá khứ vinh quang, mà còn định hướng thiết thực cho công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của quần thể Thánh tích trong thời gian tới. Đặc biệt, việc nghiên cứu và lan tỏa hình ảnh tuổi trẻ Trần Quốc Tuấn gắn bó với chùa Thắng Nghiêm sẽ trở thành bài học giáo dục truyền thống yêu nước, ý chí tự cường cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Một lần nữa, thay mặt Ban Tổ chức, tôi xin trân trọng cảm ơn toàn thể Quý vị! Kính chúc Quý vị mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công. Chúc Tọa đàm của chúng ta để lại những ấn tượng tốt đẹp, góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử quý báu của dân tộc.

Xin chân thành cảm ơn!

https://thethaovanhoa.vn/he-lo-ve-thoi-tuoi-tre-cua-hung...

https://ngaynay.vn/goi-mo-mot-khoang-trong-cuoc-doi-duc...

https://kinhdoanhvaphattrien.vn/chua-thang-nghiem-ha-noi...

https://baomoi.com/chua-thang-nghiem-khuc-thuy-voi-thoi...

https://congluan.vn/toa-dam-chua-thang-nghiem-khuc-thuy...

https://tuoitre.vn/phat-hien-moi-ve-tran-hung-dao-tu-tran...

https://www.vietnam.vn/chua-thang-nghiem-khuc-thuy-voi...

https://www.facebook.com/thangnghiemquoctu/posts/pfbid0VayGA4Z1YmYBNywhbeVJtCrAARzUj6gFDnaU31kWrYVCLHB9VZLUHuUdvgZ6YiZ9l

...

Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy với thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn

HÀ AN 26/01/2026 22:38

VHO - Ngày 26.1, tại thôn Khúc Thủy, xã Bình Minh, Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam (KHLSVN) phối hợp với chùa Thắng Nghiêm tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề “Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy với thời tuổi trẻ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn”. Sự kiện nhằm làm sáng tỏ thêm những vấn đề lịch sử còn bỏ ngỏ, đồng thời khẳng định giá trị to lớn của một di tích gắn với danh nhân kiệt xuất của dân tộc Việt Nam.

Tọa đàm thu hút sự tham gia của đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực như Lịch sử, Hán Nôm, Văn hóa, Tôn giáo, đến từ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Tham dự Toạ đàm còn có chuyên gia đến từ các cơ quan nghiên cứu và các cơ sở đào tạo như Viện Sử học, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Viện Nghiên cứu Hán - Nôm, Viện Nghiên cứu Văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Đại Nam…

Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thuỷ (ảnh vnbusiness.vn)

 

Không gian tâm linh độc đáo 

Chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy là một ngôi cổ tự có lịch sử rất lâu đời, tọa lạc ngay bên dòng sông Nhuệ, thuộc thôn Khúc Thủy, xã Cự Khê, huyện Thanh Oai trước đây (nay là thôn Khúc Thủy, xã Bình Minh, Hà Nội).

Vị trí địa lý đặc biệt này đã góp phần hình thành nên một không gian văn hóa - tâm linh bền vững, gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng dân cư suốt nhiều thế kỷ.

Theo chia sẻ của Thượng tọa Thích Minh Thanh, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, chùa Thắng Nghiêm đã nhiều lần thay đổi tên gọi qua các triều đại khác nhau để phù hợp với tư tưởng trị quốc, dấu ấn chính trị – văn hóa của từng thời kỳ, đồng thời nhằm tôn vinh “Thang mộc ấp Khúc Thủy”.

Kiến trúc độc đáo của chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thuỷ (ảnh vnbusiness.vn)

Đây chính là minh chứng sinh động cho sự gắn kết chặt chẽ giữa tín ngưỡng, tôn giáo, văn hóa, kinh tế, chính trị, xã hội với đời sống cộng đồng qua hơn một thiên niên kỷ lịch sử.

Theo đó, chùa Thắng Nghiêm không chỉ là một di tích lịch sử đơn thuần, mà còn là một di sản sống động, cần được bảo tồn, gìn giữ và phát huy trong bối cảnh đương đại.

Một điểm đặc biệt đáng chú ý là hiện nay, trong khuôn viên chùa Thắng Nghiêm vẫn còn Ban thờ phụng Đức Thánh Trần Hưng Đạo và Công chúa Thụy Bà - người được truyền tụng là mẹ nuôi, đồng thời cũng là cô ruột của Trần Hưng Đạo.

Điều này phản ánh rõ nét sự hòa quyện giữa tín ngưỡng dân gian và Phật giáo, tạo nên một không gian tâm linh độc đáo hiếm có trong hệ thống chùa chiền Việt Nam.

Kiến trúc độc đáo của chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thuỷ (ảnh vnbusiness.vn)

Chính sử ghi nhận rằng, chùa Thắng Nghiêm được xây dựng từ thời vua Lý Thái Tổ (1009 - 1028). Đại Việt sử ký toàn thư, phần Kỷ nhà Lý, niên hiệu Thái Tổ Hoàng đế có chép: “Năm 1010, mùa thu, tháng 7, vua Lý Thái Tổ từ thành Hoa Lư dời đô ra kinh phủ ở thành Đại La… Lại ở trong thành làm chùa ngự Hưng Thiên và tinh lâu Ngũ Phượng. Ngoài thành về phía Nam dựng chùa Thắng Nghiêm…”.

Tư liệu này khẳng định vị trí đặc biệt của chùa Thắng Nghiêm ngay từ buổi đầu hình thành kinh đô Thăng Long.

“Khoảng trống” thời niên thiếu của Trần Hưng Đạo

Trong suốt chiều dài lịch sử, chùa Thắng Nghiêm không chỉ là một trung tâm Phật giáo quan trọng mà còn là nơi sinh sống, tu hành của nhiều bậc danh tăng, danh tướng nổi tiếng thời Lý - Trần như Khuông Việt Quốc sư, Vạn Hạnh Quốc sư, Trùng Liên Bảo Tích Quốc sư, Đạo Huyền Quốc sư, Huyền Thông Quốc sư.

Đặc biệt, theo nhiều tư liệu và truyền thuyết địa phương, chùa chính là nơi Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn được Thiền sư Đạo Huyền nuôi dưỡng, rèn luyện từ khi mới 7 tuổi, tạo nền tảng quan trọng để sau này trở thành một trong những vị anh hùng kiệt xuất nhất trong lịch sử Đại Việt.

PGS.TS. Đinh Quang Hải, nguyên Viện trưởng Viện Sử học, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia phát biểu tại Toạ đàm

Chùa Thắng Nghiêm thuộc quần thể thánh tích làng Khúc Thủy, một địa phương mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh. Trải qua nhiều triều đại, chùa được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau như chùa Bụt, chùa Pháp Vương (chùa Bà Chúa Hến) thời Đinh.

Chùa Thắng Nghiêm thời Lý; chùa Trì Long, chùa Trì Bồng thời Trần; chùa Liên Trì thời Lê; chùa Phúc Đống thời Nguyễn; và danh hiệu Phật Quang Đại Tùng Lâm là tên gọi chung cho cả quần thể thánh tích.

Ngày nay, chùa được nhân dân địa phương quen gọi là chùa Khúc Thủy.

Đáng chú ý, chùa hiện vẫn còn lưu giữ 34 đạo sắc phong từ các triều đại phong kiến, là minh chứng rõ nét cho giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt của di tích này trong hệ thống chùa chiền Việt Nam.

Thượng tọa Thích Minh Thanh, Trụ trì chùa Thắng Nghiêm - Khúc Thủy

Theo PGS.TS. Đinh Quang Hải, nguyên Viện trưởng Viện Sử học, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia, việc thờ phụng Đức Thánh Trần tại chùa Thắng Nghiêm bắt nguồn từ truyền thuyết địa phương.

Theo đó, khi còn nhỏ, Trần Quốc Tuấn đã được đưa về chùa Thắng Nghiêm để lánh biến cố, được nuôi dưỡng, học tập, và được cha là Trần Liễu nhờ “thầy giỏi nhất” trong thiên hạ truyền dạy không chỉ chữ nghĩa, võ thuật mà còn cả y thuật.

Cuộc đời và sự nghiệp vĩ đại của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã được nghiên cứu sâu rộng trên nhiều lĩnh vực như chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hóa, y học. Nhiều công trình nghiên cứu, sách báo, bài viết đã được công bố và xã hội hóa rộng rãi.

Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, vẫn tồn tại một “khoảng trống lịch sử” liên quan đến hơn 10 năm thời niên thiếu của Trần Quốc Tuấn, từ khoảng 7 tuổi đến 15 - 16 tuổi, sau biến cố tháng Giêng năm Đinh Dậu (1237) khi Trần Thủ Độ ép vua Trần Cảnh lấy Thuận Thiên, vợ của Trần Liễu đang mang thai.

GS.TS. Đinh Khắc Thuân (Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho biết, chùa Thắng Nghiêm còn có tên chữ là Phúc Đống tự, trải qua nhiều biến đổi và hiện nay đã được tôn tạo khang trang. Việc thờ phụng Đức Trần Hưng Đạo tại đây cũng dựa trên truyền thuyết địa phương về quá trình nuôi dưỡng, học hành của Trần Quốc Tuấn tại chùa.

Các đại biểu chủ trì Toạ đàm

Bên cạnh đó, tại xã Thanh Thùy trước đây còn có chùa Dụ Tiền, hiện vẫn còn bia đá thời Trần dựng năm Đại Trị thứ 3 (1360). Văn bia Thắng Nghiệp Luật tự thạch trụ cho thấy vùng đất Khúc Thủy - Bình Minh là một vùng đất cổ, nơi tồn tại nhiều ngôi chùa lớn từ thời Trần, củng cố thêm các luận điểm khoa học về vai trò lịch sử - văn hóa của khu vực này.

Theo Ban Tổ chức, tọa đàm đã tiếp nhận 10 bài tham luận khoa học được đầu tư công phu, nghiêm túc, cung cấp nhiều tư liệu mới có độ tin cậy cao, góp phần làm rõ các vấn đề liên quan đến Đức Thánh Trần.

Nhà sử học Dương Trung Quốc, Phó Chủ tịch Hội KHLSVN, nhận định: Có nhiều cơ sở khoa học để bước đầu kết luận rằng chùa Thắng Nghiêm chính là nơi Trần Quốc Tuấn từng ẩn cư, học tập và tu luyện.

Đây là một phát hiện quan trọng, góp phần làm sáng tỏ “khoảng trống lịch sử của Đại Việt thế kỷ XIII”, đồng thời bổ sung những tư liệu quý giá cho việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử Việt Nam nói chung và 175 năm triều đại nhà Trần (1225 - 1400) nói riêng.

https://baovanhoa.vn/van-hoa/chua-thang-nghiem-khuc-thuy-voi-thoi-tuoi-tre-cua-hung-dao-dai-vuong-tran-quoc-tuan-200484.html

...