Ghi nhanh về Việt Nam học lần thứ 7 (cuối năm 2025) - một nơi gặp gỡ bè bạn học thuật

 Việt Nam học là chuỗi hội thảo quốc tế do Việt Nam tổ chức, lấy địa bàn Hà Nội là nơi tổ chức chính (cũng có năm đã tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh). Cụ thể các lần đã tổ chức tính đến ngày hôm nay:

- Việt Nam học (VNH) 1 năm 1998,

- VNH 2 năm 2004 (tổ chức tại Tp. Hồ Chí Minh),

- VNH 3 năm 2008 (tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia - Mĩ Đình - Hà Nội),

- VNH 4 năm 2012 (tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia - MĐ.HN),

- VNH 5 năm 2016 (tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia - MĐ.HN),

- VNH 6 năm 2021 (tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam - số 1 Liễu Giai - Hà Nội),

- VNH 7 năm 2025 (tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, và tại Trung tâm Đổi mới Sáng tạo - Khu Công nghệ Cao Hòa Lạc - Hà Nội).

Đọc lại một bài thơ cổ : "Cây Cù mộc" (trong "Kinh Thi")

Truyện Kiều của Nguyễn Du có câu: "Một cây cù mộc, một sân quế hòe". Câu ấy, theo cách hiểu truyền thống, thì là để tả cảnh gia đình sung túc đầm ấm của chàng Kim Trọng với Thúy Vân (em gái Thúy Kiều).

Đại khái, cù mộc được xem như nàng Thúy Vân (hoặc cả vợ chồng Kim Trọng - Thúy Vân), và quế hòe là nói về đàn con đông đúc với đủ nam đủ nữ của nàng.

Mà cũng là cảnh trong sân nhà rộng rãi của gia đình Kim Trọng - Thúy Vân: có một cây cù mộc với rất nhiều quế và hòe. Cái sân ấy, với cây cối như vậy thì hắn sẽ ấm áp về đông và mát mẻ về hè !

Dĩ nhiên, cả cây cả người đều là ước lệ. Tất cả đều là ước lệ. 

Cù mộc thì có gốc từ tận Kinh Thi - quyển sách được xem là do Khổng Tử (551-479 TCN) san định từ hồi khoảng thế kỉ 5 trước công nguyên. Kinh Thi chỉ tính bản do Khổng Tử san định đã cách Nguyễn Du (1766 - 1820) khoảng 23 thế kỉ, và cách chúng ta tới tận khoảng 25 thế kỉ !

Thời đại của Kinh Thi cách thời đại của Khổng Tử cũng đã vài thế kỉ ! Với chính Khổng Tử, những bài thờ trong Kinh Thi đã là cổ điển. Bởi vậy, với chúng ta, Kinh Thi là cổ điển của cổ điển.

Hôm nay (7/9/2013), tại Hà Nội, có hội thảo tưởng niệm hai nhà khoa học Nhật Bản vừa từ trần : Sakurai và Nishimura

Tạp chí Khảo cổ học (số 3/2013) có bài tưởng niệm Nishimura