Đây đã là Chủ Nhật thứ hai của tháng 2 năm 2026. Mới có ngày 8/2, mà đã là Chủ Nhật thứ hai, bởi tháng 2 năm 2026 mở đầu bằng ngày 1 chính là Chủ Nhật !
Tuần qua, nhiều người nhiều nơi nóng ran về chủ đề gia đình và giáo dục gia đình. Nên cuối tuần, lúc giải lao, đọc lại sách "Thập nhị tứ hiếu" (24 gương hiếu hạnh).
Mình thì từ lâu luôn chủ trương cần có giới thiệu về "Thập nhị tứ hiếu" hay "Hiếu kinh" cho học sinh cấp tiểu học ở Việt Nam hiện nay. Hiếu hạnh là căn bản của con người Á Đông.
1. Đại khái sách "Thập nhị tứ hiếu" có từ thời Nguyên ở Trung Quốc, truyền bản tỏa đi các nước đồng văn, cũng đưa đến những phiên bản khác nhau ở các quốc gia tiếp nhận.
2. Trong "Thập nhị từ hiếu" có gương con dâu họ Thôi nhiều năm chăm mẹ chồng già yếu bằng chính sữa của mình.
Cô con dâu họ Đường cho mẹ chồng bú sữa của mình. Bà cụ đã quá già nên không còn răng, không ăn được gì, sống bình thường trogn nhiều năm là nhờ bú sữa con dâu.
3. Vào thời Nguyễn, ở Đại Việt, có ông Lý Văn Phức đã diễn Nôm cuốn "Thập nhị tứ hiếu" với mong muốn: "Trông vào như thẹn bóng đèn//Muốn lưu gia phạm, lưu truyền quốc âm"
4. Chuyện con dâu họ Thôi cho mẹ chồng bú sữa mình trong nhiều năm (truyện "Thôi phụ Đường thị 崔婦唐氏" - tức "con dâu mang họ Đường của họ nhà Thôi"), có thể tóm tắt như sau (xem nguyên bản sách in đầu thập niên 1950 bởi nhà Tân Việt - đính kèm ở dưới):
"THÔI PHỤ ĐƯỜNG-THỊ: Đường-thị là vợ một nhà họ Thôi, thờ mẹ chồng rất hiếu, mẹ chồng tuổi già răng móm, không nhai được cơm. Đường-thị cứ hằng ngày tắm-rửa sạch-sẽ, rồi đến cho mẹ chồng bú; hằng mấy năm mẹ chồng không phải ăn cơm mà cũng no. Cảm ơn ấy mẹ chồng không biết lấy gì đáp lại; khi mẹ chồng sắp chết, có khấn-nguyện với trời xin cho con-cháu dâu nhà họ Thôi ngày sau, ai ai cũng được hiếu-thảo như Đường-thị cả. Rồi sau các con-cháu dâu nhà họ Thôi bắt chước nhau người nào cũng hiếu-thuận. Vì thế, nhà họ Thôi được hưng-thịnh".
5. Cụ Lý Văn Phúc diễn Nôm tích truyện đó như sau:
"ĐƯỜNG-THỊ VỢ HỌ THÔI
Dâu họ Thôi, ai bằng Đường-thị,
Thương mẹ chồng niên-kỷ đã cao,
Không răng ăn dễ được nào.
Ngày ngày lau-chải ra vào thăm co.
Lấy sữa ngọt thay mùi cơm cháo,
Mấy năm trời chẳng gạo mà no,
Vì dâu dốc dạ thờ co,
Da mồi tóc bạc bốn mùa như xuân.
Ơn lòng ấy khôn phần báo lại,
Buổi lâm-chung, phù với hoàng-thiên.
Xin cho nguyện được như nguyện,
Dâu dâu ngày khác lại hiền như dâu.
Ai nghe cũng răn nhau hiếu kính.
Cửa Thôi-gia hưng-thịnh đời đời".
Câu kết của Lý Văn Phức đại ý nói: Nhà họ Thôi có cô con dâu (mang họ Đường) hiếu hạnh như vậy nên đã "hưng thinh đời đời".
Tháng 2 năm 2026,
Giao Blog
---
Hình ảnh do AI vẽ:
Trích sách của Lý Văn Phức
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Khi sử dụng tiếng Việt, bạn cần viết tiếng Việt có dấu, ngôn từ dung dị mà lại không dung tục. Có thể đồng ý hay không đồng ý, nhưng hãy đưa chứng lí và cảm tưởng thực sự của bạn.
LƯU Ý: Blog đặt ở chế độ mở, không kiểm duyệt bình luận. Nếu nhỡ tay, cũng có thể tự xóa để viết lại. Nhưng những bình luận cảm tính, lạc đề, trái thuần phong mĩ tục, thì sẽ bị loại khỏi blog và ghi nhớ spam ở cuối trang.
Ghi chú (tháng 11/2016): Từ tháng 6 đến tháng 11/2016, hàng ngày có rất nhiều comment rác quảng cáo (bán hàng, rao vặt). Nên từ ngày 09/11/2016, có lúc blog sẽ đặt chế độ kiểm duyệt, để tự động loại bỏ rác.